Türk edebiyatına sokak dilini ve marjinal hayatları kazandıran ünlü yazar ve senarist Metin Kaçan, 15 Kasım 1961 tarihinde Kayseri'nin İncesu ilçesinde dünyaya gözlerini açtı. Henüz altı aylık bir bebekken ailesiyle birlikte İstanbul'a göç eden yazar, bu büyük şehrin sokaklarında büyüyerek ileride eserlerine yön verecek olan o kendine has kozmopolit kültürünü solumaya başladı. Kasımpaşa Lisesi'ndeki eğitimini henüz ikinci sınıftayken yarıda bırakan Kaçan, hayatın doğrudan içine atılarak çeşitli vasıfsız işlerde çalıştı ve edindiği bu sokak tecrübelerini daha sonra edebiyata aktardı.
Kasımpaşa Sokaklarından Gırgır Dergisine Uzanan Yol
İstanbul'a yerleşen ailesinde babası, geçimlerini sağlamak amacıyla bir berber dükkanı işletiyordu. Metin Kaçan ise okul yıllarında Kasımpaşa Lisesi'ne devam etse de buradaki eğitimini henüz ikinci sınıftayken sonlandırdı. Okuldan ayrıldıktan sonra hayatını kazanmak için güvencesiz ve vasıfsız işlerde ter döktü. Sokakların sert gerçekliğini solurken bir yandan da mizah dergilerine yazılar göndermeye başladı. Genç yazarın edebiyat dünyasındaki ilk profesyonel adımı, 1985 yılında popüler mizah dergisi Gırgır'da yayımlanan makalesiyle atıldı. Yazın dünyasında farklı karakterler yaratmayı seven Kaçan, okurlarının karşısına Jak Laban ve Andante takma isimleriyle çıktı. Bu müstear adlarla kaleme aldığı kısa öyküleri çeşitli mecralarda yayımlayarak edebi çevrenin dikkatini çekti. Joker Yayınları tarafından 1989 yılında basılan Graffiti isimli ilk kitabı, Jaklaban-Andante mahlasıyla okurlara sunuldu. Yazarın aile üyeleri de sanat dünyasında aktif roller üstlenmişti. Ağabeyi Hasan Kaçan karikatür sanatında adından söz ettirirken, küçük kardeşi Fatih Kaçan ise televizyon ekranlarının popüler yapımı Kurtlar Vadisi'nde Pürmüz Hasan rolünü canlandırdı.
Ağır Roman ve Edebi Başarılar
Metin Kaçan'ın kariyerindeki en büyük kırılma noktası, 1990 yılında Metis Yayınları tarafından basılan Ağır Roman oldu. Kolera Sokağı'nın ve toplumun çeperinde yaşayan insanların hayatını sarsıcı bir dille aktaran bu kült roman, edebiyat dünyasında büyük bir yankı uyandırdı. Eserin kazandığı muazzam ilginin ardından kitap senaryolaştırılarak beyaz perdeye aktarıldı ve Türk sinemasının unutulmaz klasikleri arasına girdi. Yazar, bu başarının hemen ardından 1991 yılında karikatürist Kemal Aratan ile ortak bir çalışmaya imza attı. İkili, tiner kullanan sokak çocuklarının trajik yaşam mücadelesini konu edinen İstedikleri Yere Gidenler adlı kitabı hazırlayarak Joker Yayınları aracılığıyla okuyucuyla buluşturdu. Kaçan, edebi üretkenliğini sürdürerek 1997 yılında Can Yayınları'ndan çıkan Fındık Sekiz romanını yayımladı. Yazarın kendine has diliyle kaleme aldığı bu eseri, iki yıl sonra yani 1999 yılında yine aynı yayınevinden çıkan Harman Kaplan takip etti.
Yazarın edebiyat dünyasında iz bırakan başlıca eserleri kronolojik olarak şu şekildedir:
- Graffiti (1989)
- Ağır Roman (1990)
- İstedikleri Yere Gidenler (1991)
- Fındık Sekiz (1997)
- Harman Kaplan (1999)
Metin Kaçan'ın sıra dışı eserleri zamanla uluslararası sınırları da aşmayı başardı. Yazarın başyapıtı kabul edilen Ağır Roman 2003 yılında, Fındık Sekiz ise 2008 yılında Almanca diline çevrilerek Avrupa'daki okurların beğenisine sunuldu. Ayrıca Ağır Roman, Fransızca çevirisiyle de yollar kat ederek 2012 yılında Fransa'daki kitapçı raflarında yerini aldı.
Karanlık Dönem ve Trajik Son
Yazarın parlak kariyeri, 1995 yılının Şubat ayında alınan adli bir kararla büyük bir sarsıntıya uğradı. Metin Kaçan ve yazar Alp Buğdaycı, Güneş K. adındaki bir kadına yönelik işkence ve tecavüz suçlamalarıyla hakim karşısına çıktılar. Mahkeme sürecinin sonunda suçlu bulunarak ağır hapis cezasına çarptırılan ikili cezaevine gönderildi. Kaçan, cezaevinde geçirdiği bu çalkantılı süreçte mahkumların şiddetine maruz kaldı. Kaldığı koğuşta diğer mahkumlar tarafından şişlenen yazarın bu saldırıda kulağı kesildi. Olayın yankıları sürerken ünlü gazeteci Ayşe Arman'a cezaevinde bir röportaj verdi. Yaşananları anlatırken, Kemancı Bar'da Güneş ile tanıştıklarını belirtti. Ancak sonrasının kendisi için son derece flu olduğunu ve pek bir şey hatırlamadığını dile getirdi. Gazetelerde kadının o feci durumdaki fotoğraflarını gördüğünde kendisinin de büyük bir şok yaşadığını ve inanmakta güçlük çektiğini ifade etti. Bu olayların ardından yazarın ruh dünyasında derin yaralar açıldı. Ağabeyi Hasan Kaçan, 28 Şubat sürecinde kardeşine karşı yürütülen medya kaynaklı linç kampanyasının onu bu vahim psikolojik duruma sürüklediğini savundu.
Bu zor günlerin ardından acı verici son geldi. Metin Kaçan, 6 Ocak 2013 tarihinde İstanbul'da bindiği ticari taksiyi aniden durdurdu. Hızla araçtan inerek Boğaziçi Köprüsü'nün korkuluklarına yöneldi ve kendini boşluğa bırakarak hayatını son verdi. İntihar eyleminin ardından arama çalışmaları başladı. Cansız bedeni, olaydan tam 16 gün sonra Beylikdüzü sahilinde bulundu. Ünlü yazarın cenazesi, yakınları ve sevenleri tarafından Edirnekapı Mezarlığı'na defnedilerek son yolculuğuna uğurlandı.