Hazine ve Maliye Bakanlığı koltuğunda oturan Mehmet Şimşek, 1 Ocak 1967 tarihinde Batman’ın Gercüş ilçesine bağlı Arıca köyünde dünyaya gözlerini açtı. Kürt kökenli ve geçimini tarımla sağlayan kalabalık bir ailenin sekizinci çocuğu olan Şimşek, henüz dört yaşındayken annesi Mehdiye'yi kaybetmenin acısıyla büyüdü. Türkçe dilini ancak ilkokul sıralarında öğrenebilen Şimşek, eğitim hayatındaki olağanüstü azmi sayesinde Batman, Beşiri ve Gercüş’te temel eğitimini tamamladı. Liseden mezun olduktan sonra kısa süreliğine bir dükkan işletse de, asıl hedefi olan akademik başarı için Ankara’ya uzandı. Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden dereceyle mezun olmasının ardından kazandığı bursla İngiltere’de yüksek lisans yapan ekonomist, küresel finans devlerinde edindiği birikimi Türkiye Cumhuriyeti’nin mali yapısını şekillendirmek üzere Ankara’ya taşıdı.
Batman’ın Arıca Köyünden Uluslararası Arenaya Ulaşan Yolculuk
Mehmet Şimşek’in çocukluk yılları, Batman’ın kırsal kesimlerinde geçimlik tarım yapan Hasan ve Mehdiye Şimşek çiftinin en küçük evladı olarak geçti. Annesinin vefatının ardından zorlu koşullarda büyüyen Şimşek, eğitimdeki başarısıyla öne çıktı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat Bölümü’nden 1988 yılında dönem ikincisi olarak mezuniyetini aldı. Akademik alanda uluslararası ekonomi ve ekonomik kalkınma dallarında araştırma görevlisi olarak görev yaptı. Buradaki başarısı, ona Etibank bursuyla Birleşik Krallık kapılarını araladı. Exeter Üniversitesi’nde Finans ve Yatırım alanındaki yüksek lisans programını 1993 yılında tamamlayarak uzmanlığını pekiştirdi.
Küresel Finans Devlerinde Geçen Yıllar ve Bürokrasi Tecrübesi
Eğitiminin ardından zorunlu hizmetini ifa etmek üzere Türkiye’ye dönen Şimşek, üç ay süreyle Etibank’ta çalıştı. Hürriyet gazetesindeki iş ilanları arasından gördüğü Amerika Birleşik Devletleri Ankara Büyükelçiliği'nin ekonomist arayışına başvurup sınavı kazanarak yeni görevine başladı. Büyükelçilikte Türkiye ekonomisi üzerine analizler yapan birimde dört yıla yakın süre kıdemli ekonomist olarak çalıştı ve bu süreçte elde ettiği kazancın neredeyse tümünü Etibank borç taksitlerini ödemeye ayırdı. 1997 yılında ABD oturma izni alarak New York’a taşındı ve Union Bank of Switzerland’ın (UBS) hisse senedi analiz biriminde çalıştı. 1998 yılı başında yeniden İstanbul’a dönerek Deutsche Bank bünyesinde faaliyet gösterdi. Ardından Merrill Lynch bünyesine katılarak Akdeniz bölgesi sorumluluğunu üstlendi; zamanla analiz alanına Orta Avrupa ve Rusya da dahil oldu. Bu süreçte ilgili bölge ülkelerinin başbakan ve devlet başkanı düzeyindeki çok sayıda yetkilisiyle önemli temaslar kurdu. 2005 yılı sonunda ise kurumun gelişmekte olan Avrupa, Orta Doğu ve Afrika (EEMEA) bölgesi ekonomik ve strategic araştırmalar bölümü başkanlığına getirildi. Bu süreçte Türk yetkililer ve Merkez Bankası ile çeşitli temaslarda bulunarak ekonomi politikaları üzerine çalıştı.
Kabine Yılları ve Türkiye’nin Ekonomi Yönetimindeki Rolü
2007 yılındaki genel seçimlerde Adalet ve Kalkınma Partisi’nden Gaziantep milletvekili seçilen Mehmet Şimşek, kabinede ekonomiden sorumlu devlet bakanı olarak görevlendirildi. 2009 yılında Maliye Bakanı olarak atanmasıyla birlikte Türkiye’nin maliye politikasının mimarı konumuna yükseldi. Bu dönemde özellikle 2008 küresel finans krizinin Türkiye üzerindeki etkilerini en aza indiren kararlı maliye politikalarını şekillendirdi. Bakanlığı döneminde hayata geçirdiği bazı kritik reformlar şunlardır:
- Vergi Denetim Kurulu’nun kurulması,
- Vergi düzenlemelerinin sadeleştirilerek mükellef haklarının güvence altına alınması,
- Kayıt dışı ekonomi ile etkin mücadele programlarının başlatılması.
2011 seçimlerinde Batman milletvekili seçilen Şimşek, Erdoğan ve Davutoğlu kabinelerinde Maliye Bakanlığı görevini 2015 yılına kadar sürdürdü. 24 Kasım 2015’ten 9 Temmuz 2018’de görevden alınana kadar ise Başbakan Yardımcılığı makamında bulundu.
Ortodoks Politikalara Dönüş ve Ekonomide Yeni Dönem
Onun görevden ayrılmasının ardından Türkiye, 2018 yılında derin bir ekonomik kriz sürecine girdi. Yaşanan bu gelişmelerin akabinde Şimşek, 4 Haziran 2023 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanı olarak yeniden göreve atandı. İkinci bakanlık döneminde ekonomi yönetiminde ortodoks yaklaşımlara dönüşü esas alan yeni bir program benimsedi. Mali disiplin, faiz artışları ve uluslararası yatırımcıların güvenini yeniden kazanma hedefleri bu programın temelini oluşturdu. Ancak Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması ve bunu takip eden protestolar, piyasalarda siyasi belirsizlik algısını artırarak ekonomik göstergelerde ani dalgalanmaları beraberinde getirdi. Bu süreçte Türk lirası, ABD doları karşısında yüzde 14,5 oranında değer kaybederken Türkiye'nin 2045 vadeli devlet tahvillerinde kayıplar yaşandı. Yaşanan hareketlilik üzerine Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 20 Mart günü olağanüstü toplanarak gecelik borç verme faizini yükseltti ve Nisan ayında politika faizini artırdı. Mehmet Şimşek, yaptığı kararlı açıklamalarla ekonomi programının tavizsiz bir şekilde sürdürüleceğini vurgulayarak piyasalara güven vermeye devam etmektedir.