Mehmet Salih Yeşiloğlu, 1877 senesinde Erzurum'da hayata gözlerini açtı. Kendisi, Türkiye'nin kuruluş döneminde hem eğitimci hem de siyasetçi kimliğiyle öne çıkan çok yönlü bir devlet adamıdır. Dönemin zorlu şartlarında vatan savunması için sivil cemiyetlerin öncülüğünü üstlenen Yeşiloğlu, ilk mecliste de görev aldı. Ömrünü milletine adayan bu kıymetli isim, 3 Temmuz 1954 tarihinde vefat etmiştir.
Eğitim Hayatı ve Başöğretmenlik Yılları
Osmanlı Devleti'nin son döneminde yetişen Yeşiloğlu, gençlik yıllarında döneminin en nitelikli eğitim kurumlarından olan Dârü'l-muallimîn yani Erkek Öğretmen Okulu'ndan mezun oldu. Eğitim tutkusunu derinleştirmek adına aynı zamanda klasik medrese eğitimini de başarıyla tamamladı. Bu çift yönlü eğitim modeli, onun hem modern bilimleri hem de geleneksel ilimleri özümsemesini sağladı. Donanımlı bir eğitimci olarak Merkez İptidai Mektebi bünyesinde başöğretmenlik görevini üstlendi ve öğrencilerini geleceğe hazırladı. Kısa süre sonra ise aynı eğitim yuvasında müdürlük makamına yükseldi. Bu dönemde serbest ticaret faaliyetleriyle de uğraşarak toplumsal hayatın farklı alanlarında tecrübe kazandı.
Milli Mücadele Dönemi ve Siyasi Kariyeri
Vatan topraklarının işgal tehdidi altında olduğu karanlık günlerde Yeşiloğlu, sivil direnişin örgütlenmesinde aktif rol oynadı. Özellikle Bursa bölgesinde düşman işgaline karşı kararlı bir duruş sergilemek amacıyla teşkilatlanarak kurulan Bursa Redd-i İlhak Cemiyeti'nin kurucu üyeleri ve öncü liderleri arasında aktif bir biçimde görev aldı. Ayrıca Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin hem kurucu kadrosunda bulundu hem de bu cemiyetin başkanlık vazifelerini başarıyla yürüttü. Yerel direnişte sergiledişi bu azimli duruş, onu ulusal siyaset sahnesine taşıdı.
Büyük Millet Meclisi'nin kapılarını açtığı tarihi süreçte Erzurum milletvekili seçilerek parlamentoya adım attı. TBMM 1. Dönem milletvekili sıfatıyla Ankara'da ülkenin geleceği için kritik kararlara imza attı. Bu kutlu çatı altında milli mücadelenin hukuki ve siyasi zeminini sağlam adımlarla inşa etmek üzere yurdun dört bir yanından gelen vatansever temsilcilerle birlikte gece gündüz demeden aralıksız bir mesai harcadı. Yasama faaliyetlerindeki özverisiyle meclisin en saygın simalarından biri haline geldi.
İstiklal Madalyası ve Mirası
Mehmet Salih Yeşiloğlu, cephede ve cephe gerisinde gösterdişi üstün kahramanlıklar dolayısıyla kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir. Bu onurlu nişan, onun vatanseverliğinin en somut belgesidir. Kendisi hem bir muallim hem de bir mebus olarak arkasında silinmez izler bırakmıştır.
Milli Mücadele'deki üstün hizmetleri ve vatanperver duruşuyla bilinen Yeşiloğlu'nun üstlendişi başlıca tarihi görevler şu şekildedir:
- Merkez İptidai Mektebi Başöğretmenliği ve Müdürlüğü
- Bursa Redd-i İlhak Cemiyeti ve Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Kuruculukları ve Başkanlıkları
- TBMM I. Dönem Erzurum Milletvekilliği