Türkiye'nin yakın siyasi tarihinde önemli roller üstlenen subay ve siyasetçi Mehmet Özgüneş, 1921 yılında dünyaya gelerek askeri ve bürokratik kariyeriyle ülkenin kritik dönemlerine damga vurdu. Harp akademilerinden mezuniyetinin ardından ordunun farklı kademelerinde komutanlık üstlenen Özgüneş, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesiyle birlikte Millî Birlik Komitesi bünyesinde siyaset sahnesine adım attı. Bakanlık ve senatörlük gibi üst düzey devlet görevlerinde bulunan tecrübeli isim, 28 Ocak 1992 tarihinde hayatını kaybetti.
Askeri Geçmişi ve Ordudaki Görevleri
Öğrenim hayatını Harp Okulu ve Harp Akademisi eğitimlerini başarısıyla tamamlayarak taçlandıran Özgüneş, kurmay subay olarak Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde hizmet verdi. Ülkenin savunma yapısında stratejik öneme sahip birliklerde sorumluluk üstlendi. Bu doğrultuda 61. Piyade Tümeni Topçu Komutanlığı ile 242. Sahra Topçu Tabur Komutanlığı vazifelerini yürüttü. Sahadaki askeri birikimi, onu ilerleyen dönemde ülkenin yönetim kademelerine taşıyacak olan yolun temelini oluşturdu.
Siyasi Yaşamı ve Devlet Bakanlığı Dönemi
Askeri kimliğinin ötesinde sivil siyasette de etkin roller üstlenen Özgüneş, Devlet Bakanlığı koltuğuna oturarak icra makamında görev yaptı. 27 Mayıs darbesinin ardından yönetimde söz sahibi olan Millî Birlik Komitesi üyeleri arasında yer aldı. Bu komitedeki üyeliği 27 Mayıs 1960 ile 25 Ekim 1961 tarihleri arasında sürdü. Yönetim yapısının değişmesiyle birlikte yasama organında da yer buldu. Bu kapsamda Cumhuriyet Senatosu Tabii Üyeliği görevini 25 Ekim 1961'den 12 Eylül 1980 askeri müdahalesine kadar aralıksız sürdürdü. Özel hayatında evli olan siyasetçi, beş çocuk babasıydı.
Mehmet Özgüneş, yaşamı boyunca askeri ve siyasi alanda şu önemli makamlarda bulunmuştur:
- 61. Piyade Tümeni Topçu Komutanlığı
- 242. Sahra Topçu Tabur Komutanlığı
- Millî Birlik Komitesi Üyeliği (1960 - 1961)
- Cumhuriyet Senatosu Tabii Üyeliği (1961 - 1980)
- Devlet Bakanlığı
İdam Kararı ve Sonrasındaki Pişmanlık
Siyasi kariyerinin en çok tartışılan ve tarihe geçen dönüm noktalarından biri, Adnan Menderes ile iki çalışma arkadaşının idam edilmesine yönelik yapılan oylama oldu. 15 Eylül 1961 tarihindeki kritik oylama öncesinde, kurul içerisindeki idam yanlıları ve karşıtlarının dengesi 11'e 11 şeklinde eşitlenmiş durumdaydı. Karar anında bu kritik dengeyi bozan isimlerden biri Mehmet Özgüneş oldu. Komite üyesi Ahmet Yıldız ile birlikte kararını değiştirerek "evet" yönünde oy kullandı. Tarihi oylamada yönünü tayin eden subay, infazların gerçekleştirilmesinin ardından bu kararından dolayı derin bir pişmanlık duyduğunu sonraki süreçte dile getirdi.