Mehmet İzmen, Türk bürokrasisi ve siyaset dünyasının en saygın isimlerinden biri olarak, 1909 yılında Giresun'un yeşillikler içindeki Boztekke köyünde dünyaya gözlerini açtı. Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında yetişen ve ülkenin mali yapısı ile yönetim kademelerinde derin izler bırakan bu önemli devlet adamı, uzun yıllar sürdürdüğü müsteşarlık, senatörlük ve bakanlık görevleriyle vatanına hizmet etti. Maliye alanındaki uzmanlığını akademik kürselere taşıyan, ardından da Cumhuriyet Senatosu çatısı altında ülkenin en kritik dönemlerinde Tarım, Ulaştırma ve Milli Savunma Bakanı olarak sorumluluk üstlenen İzmen, 8 Ocak 1986'da İstanbul'da hayata veda edene dek ömrünü Türk devlet geleneğine adamıştır.
Eğitim Hayatı ve Maliyedeki İlk Adımlar
Giresun'da başlayan yaşam yolculuğunda, temel eğitim basamaklarını başarıyla tamamlayan Mehmet İzmen, ortaöğreniminin ardından 1931 senesinde Trabzon Lisesi'nden mezun oldu. Yükseköğrenim için rotasını başkente çeviren İzmen, dönemin en prestijli eğitim kurumlarından olan Mülkiye Mektebi'ne (bugünkü Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi) girdi. Burada Maliye Bölümü'nde eğitim görerek 1934 yılında mezuniyet hakkı kazandı. Üniversite diplomasını almasının hemen ardından, aynı yılın 8 Ağustos tarihinde Maliye Bakanlığı Teftiş Kurulu bünyesinde Tetkik Memuru olarak kamudaki ilk resmi görevine atandı. Genç yaşta adım attığı bu kurulda sergilediği disiplinli çalışma, onun hızla yükselmesini sağladı. 7 Mart 1935 tarihinde Müfettiş Yardımcılığı unvanını alan İzmen, 12 Mart 1938'e gelindiğinde ise artık yetkili bir Maliye Müfettişi olmuştu. Mesleki birikimini uluslararası alana taşımak amacıyla, I. Sınıf Maliye Müfettişi sıfatını taşıdığı dönemde, bir yıl boyunca staj yapmak ve mali sistemleri yerinde incelemek üzere Fransa'nın başkenti Paris'e gönderildi. Fransa Maliye Bakanlığı bünyesinde gerçekleştirdiği bu önemli incelemelerin ardından yurda dönen İzmen, devlet kademelerinde daha yüksek sorumluluklar üstlenmeye hazır hale geldi. 19 Aralık 1946 tarihinde Başbakanlık Genel Teftiş Müşavirliği gibi üst düzey bir idari makama getirilen başarılı bürokrat, buradaki hizmetinin ardından 31 Aralık 1947'de yeniden Maliye Bakanlığı'ndaki müfettişlik görevine geri döndü.
Zirvedeki Bürokrat: Müsteşarlıktan Özel Sektöre
Mali disiplini ve devlet terbiyesiyle öne çıkan Mehmet İzmen, 29 Haziran 1949 ile 28 Nisan 1951 tarihleri arasında İstanbul Defterdarı olarak görev alarak ülkenin en büyük metropolünün mali yönetimini idare etti. Bu görevdeki başarısı, onu maliye bürokrasisinin en üst noktasına taşıdı ve 30 Nisan 1951'de Maliye Bakanlığı Müsteşarlığı makamına getirildi. Tam beş yıl boyunca bu kritik koltukta oturan deneyimli yönetici, 27 Mayıs 1956 tarihinde kendi isteğiyle istifa ederek devlet görevinden ayrıldı. Ancak onun finans ve yönetim alanındaki tecrübesi özel sektörde de büyük talep gördü. İstifasından hemen iki gün sonra, 29 Mayıs 1956'da Türkiye'nin en köklü kurumlarından olan Milli Reasürans T.A.Ş. Genel Müdürü olarak yeni bir döneme adım attı. Bu görevini 30 Temmuz 1960 tarihine kadar başarıyla sürdüren İzmen, bu dönemin ardından İstanbul'da bağımsız olarak serbest mali müşavirlik faaliyetlerinde bulundu.
Zengin mesleki birikimini genç nesillere aktarmayı da ihmal etmeyen İzmen, idari görevlerinin yanı sıra akademik dünyada da dersler verdi. Bu doğrultuda şu eğitim kurumlarında hocalık yaptı:
- 1947 - 1956 yılları arasında Ankara Polis Enstitüsü'nde gelecek vadeden emniyet mensuplarına "Mali Bilgiler" dersleri anlattı.
- 1949 - 1951 yılları arasında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi bünyesinde öğretim görevlisi olarak "Devlet Muhasebesi" derslerini yürüttü.
Cumhuriyet Senatosu ve Bakanlık Yılları
Bürokrasideki parlak kariyerini tamamladıktan sonra aktif siyasete atılmaya karar veren Mehmet İzmen, 15 Ekim 1961 genel seçimlerinde Yeni Türkiye Partisi (YTP) listelerinden memleketi Giresun'un adayı olarak Cumhuriyet Senatosu Üyeliği'ne seçilmeyi başarıdı. Senatoya adım atmasıyla birlikte parlamento çalışmalarında aktif rol üstlenen İzmen, kısa süre sonra hükümet kabinesinde de görev aldı. 25 Haziran 1962'de kurulan IX. İnönü Hükümeti'nde Tarım Bakanı olarak görevlendirildi ve bu makamdaki sorumluluğunu 25 Aralık 1963 tarihine dek başarıyla yürüttü. 5 Haziran 1966'da yapılan senato üçte bir yenileme seçimleri neticesinde üyeliği nihayete erdi. Ancak devletin onun tecrübesine olan ihtiyacı bitmemişti. Yaklaşık iki yıllık bir aranın ardından, 7 Haziran 1968'de dönemin Cumhurbaşkanı tarafından anayasal yetkiye dayanarak yeniden Cumhuriyet Senatosu Üyeliğine atandı.
Cumhurbaşkanı kontenjanından senatör olarak meclise dönen tecrübeli siyasetçi, 1 Ağustos 1969 tarihinde kurulan I. Demirel Kabinesi'nde, gerçekleştirilecek olan 1969 genel seçimleri sürecinde tarafsızlığı sağlamak adına Ulaştırma Bakanı olarak görevlendirildi. Bu kritik görevin ardından da ülke yönetiminde sorumluluk almaya devam etti. 22 Mayıs 1972 tarihinde başbakanlık koltuğuna oturan Ferit Melen hükümetinde ise kabinenin en hassas makamlarından biri olan Milli Savunma Bakanlığı görevine getirildi. Savunma Bakanlığı sürerken 6 Mart 1973'te senato üyeliğinden istifa eden İzmen, çok geçmeden 18 Nisan 1973 tarihinde Cumhurbaşkanı tarafından bir kez daha Cumhuriyet Senatosu Üyeliği görevine atandı. Parlamento çatısı altındaki son dönemini de başarıyla tamamlayan İzmen, 6 Haziran 1974'te yasal görev süresinin dolmasıyla birlikte senatörlükten ayrıldı.
Aktif siyaset ve devlet görevlerinden çekildikten sonra sakin bir yaşam süren değerli devlet adamı, 8 Ocak 1986 tarihinde İstanbul'da 77 yaşında vefat etti. Naaşı, Türk bayrağı altında ülkesine sunduğu hizmetlerin bir nişanesi olarak Edirnekapı Sakızağacı Şehitliği'nde ebedi istirahatgahına tevdi edildi.