Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerindeki fırtınalı yıllarda yetişen ve Cumhuriyet'in inşasında görev alan Mehmet İhsan Kurtkan, Trabzon'da dünyaya gözlerini açtı. 1881 yılında Trabzon'da doğan Kurtkan, askeri eğitimini tamamlayarak cephelere koştu. Balkan Savaşları'ndan Birinci Dünya Savaşı'na kadar birçok kritik cephede vatan savunmasında aktif rol üstlenen tecrübeli asker, askeri kimliğinin kazandırdığı disiplinle sivil hayatta da önemli görevler icra etti. Çoruh milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında halkı temsil eden tecrübeli isim, hem cephe hattında hem de sivil yönetim kademelerinde ülkesine hizmet etti.
Harbiye Sıralarından Muharebe Meydanlarına
Trabzon'un köklü ailelerinden İbrahim Hüsnü Bey ve Mehveş Hanım'ın oğlu olan Mehmet İhsan, ilk gençlik yıllarında askerlik mesleğini seçti. Kara Harp Okulu'ndan başarıyla mezun oldu. Askeri hiyerarşide adım adım yükselen Kurtkan, 2 Şubat 1901 tarihinde teğmenlik rütbesini alarak fiili görevine başladı. Farklı cephelerde önemli başarılar kazandı.
İkinci Meşrutiyet'in ilanının ardından, 29 Aralık 1908'de üsteğmenliğe terfi eden Kurtkan, çok geçmeden 31 Ağustos 1910 tarihinde yüzbaşılık makamına ulaştı. İmparatorluğun en zorlu dönemlerinde cepheden cepheye koşan deneyimli asker, Balkan Savaşı'nın zorlu koşullarında görev yaptı. Birinci Dünya Savaşı'nda cephede savaştı. Cephedeki üstün hizmetleri ve askeri dehası sayesinde 2 Şubat 1917 tarihinde önyüzbaşılığa terfi ettirildi. Savaş yıllarında edindiği büyük tecrübeler, onun gelecekteki sivil ve siyasi kariyerinin de temel taşlarını oluşturdu.
Mehmet İhsan Kurtkan'ın askeri kariyeri boyunca yükseldiği rütbeler kronolojik olarak şöyledir:
- 2 Şubat 1901 tarihinde teğmen rütbesiyle orduya katıldı.
- 29 Aralık 1908 tarihinde üsteğmen rütbesine terfi etti.
- 31 Ağustos 1910 tarihinde yüzbaşı rütbesine terfi ettirildi.
- 2 Şubat 1917 tarihinde önyüzbaşı rütbesine yükseldi.
Liman Şirketi'nden Çoruh Milletvekilliğine
Büyük savaşların ardından ülkenin yeniden yapılanma sürecinde sivil hayata adım atan Mehmet İhsan Kurtkan, bir süre İstanbul'daki Liman Şirketi'nde görev yaptı. Liman Şirketi bünyesinde rıhtım memurluğu yaptı. Askerlik hayatında edindiği idari becerileri sivil iş yaşamına da yansıtan Kurtkan, ülkenin ekonomik kalkınma çabalarına bu yolla katkıda bulundu.
Kurtkan'ın yaşamındaki en büyük dönüm noktalarından biri ise 16 Ocak 1936 tarihinde gerçekleşti. Çoruh milletvekilliği görevini yürütürken vefat eden Ömer Fehmi Noylan ile Mehmet Ali Okar'ın koltuklarının boşalması üzerine, meclisteki bu eksikliği gidermek amacıyla ara seçim gerçekleştirildi. Yapılan oylamada Mehmet İhsan Kurtkan, İlyas Sami Muş ile birlikte yeni dönemde halkı temsil etmek üzere meclise girmeye hak kazandı. Parlamentodaki yasama faaliyetlerinde etkin bir rol oynayan Kurtkan, vatanına bu kez siyasetçi kimliğiyle hizmet etme şansına erişti.
Sessiz Veda ve Ebedi İstirahatgah
Ömrünü cephelerde, devlet kurumlarında ve millet meclisinde ülkesine adamış olan Mehmet İhsan Kurtkan, 28 Kasım 1949 tarihinde hayata gözlerini yumdu. Siyasi ve askeri tarihimizde bıraktığı izlerle hatırlanan Kurtkan'ın vefatı, yakın çevresinde ve onu tanıyanlar arasında derin bir üzüntü yarattı. Cenazesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde bulunan tarihi İçerenköy Mezarlığı'na defnedildi. Kurtkan, hem askeri başarıları hem de parlamentodaki hizmetleriyle Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş ve gelişim yıllarının önemli şahsiyetleri arasında yer almaktadır.