Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında, ulusal ve uluslararası alanda büyük bir yankı uyandıran Keriman Halis Ece, 20 Ağustos 1913 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Türk manken, piyanist ve güzellik kraliçesi olan bu tarihi figür, 1932 yılında Belçika'nın Spa kentinde düzenlenen güzellik yarışmasında dünya çapında bir birincilik elde etmiştir. Cumhuriyet gazetesinin öncülüğünde gerçekleşen ulusal seçimlerde birinciliği göğüsleyen Keriman Halis, Türkiye'yi dünya sahnesinde temsil ederek ülkenin ilk dünya güzeli unvanını kazanmıştır. Bu büyük başarısından yaklaşık iki sene sonra yürürlüğe giren Soyadı Kanunu çerçevesinde, kendisine Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından resmen "Ece" soyadı verilmiştir. Hayatını 28 Ocak 2012'de yine doğduğu şehir olan İstanbul'da kaybeden efsanevi isim, geride unutulmaz bir başarı mirası bırakmıştır.
Müzikle İç İçe Bir Çocukluk ve Eğitim Hayatı
Keriman Halis, köklü ve sanatsal yönü güçlü bir aile ortamında yetişmiştir. Aile, 1864 yılındaki Büyük Çerkes Sürgünü esnasında Manyas bölgesine yerleşen Ubıh kökenli bir hanedana mensuptur. Babası Hacıosman köyünden olan Ubıh Ace Tevfik Halis Bey, annesi ise Kayalar köyünden gelen Abaza Bijnouoha Ferhunde Hanım'dır. Altı çocuklu bu ailenin ikinci evladı olarak büyüyen Keriman Halis, erken yaşlardan itibaren müzik ezgileriyle tanışmıştır. Büyük dedesi Şeyhülislam Hasan Fehmi Efendi olan genç kızın dedesi Hurşit Bey, Osmanlı padişahı Sultan Abdülaziz'in başmabeyincisi olarak görev yapmış ve yedi farklı enstrümanı çalabilen bir müziksever olarak bilinmiştir. Bu sanatsal genler, ailenin diğer fertlerine de aktırılmıştır. Ailenin en tanınmış diğer sanatçıları arasında şunlar yer almaktadır:
- Amcası olan operet bestecisi Muhlis Sabahattin Ezgi
- Halası olan ünlü besteci Neveser Kökdeş
- Kuzeni (Muhlis Sabahattin'in kızı) Melek Kobra
Babası Tevfik Halis Bey ise Hızır markalı yangın söndürme aletlerinin temsilciliğini yapan şehrin tanınmış tüccarlarındandı. Annesinin yaşadığı sağlık sorunları sebebiyle, Keriman Halis altı yaşına kadar büyükannesi tarafından bakılmıştır. Daha sonraki süreçte dadısı ve mürebbiyesi eşliğinde eğitim almıştır. Bu dönemde mürebbiyesinden hem Fransızca konuşmayı öğrenmiş hem de piyano çalmayı kavramıştır. Eğitim hayatını 1926 ile 1929 yılları arasında İstanbul'daki Feyziati Lisesi'nde sürdürmüştür. Dokuzuncu sınıftayken babasının kararıyla okuldan ayrılmış, ardından Akşam Sanat Okulu'na devam ederek dikiş, nakış ve yemek pişirme alanlarında becerilerini geliştirmiştir.
Türkiye Güzelliğinden Dünya Tacına Uzanan Yol
Cumhuriyet gazetesinin 1929 yılında başlattığı ulusal güzellik yarışmalarının ilki büyük bir ilgiyle karşılandı. Feriha Tevfik Hanım'ın zafer kazandığı bu ilk yarışmaya, Keriman Halis'in amcası Muhlis Sabahattin'in kızı Melek de katılmış ve yarışmayı on üçüncü sırada tamamlamıştı. Genç Keriman Halis ise arkadaşlarının yoğun ısrarları neticesinde 1930'daki organizasyona başvurdu. Ancak ailesinin onay vermemesi yüzünden ikinci tura katılmadı. Aradan geçen iki yılın ardından anne ve babası, dördüncüsü düzenlenecek olan güzellik yarışmasına katılmasına onay verdi. Babası Tevfik Halis Bey bizzat kızının kaydını yaptırdı.
1932 yılındaki yarışma süreci oldukça sıra dışı gelişti. Başlangıçta katılımcı sayısının yetersiz kalması nedeniyle organizasyon iptal edilmişti. Fakat Uluslararası Güzellik ve Zarafet Yarışması jüri başkanının Cumhuriyet gazetesi yönetimine gönderdiği resmi davet mektubu her şeyi değiştirdi. Mektupta Belçika'daki büyük yarışmaya bir Türk güzelinin de katılması rica ediliyordu. Bunun üzerine gazete yönetimi hemen harekete geçerek yeni bir ulusal seçim tertipledi. Temmuz 1932'de gerçekleşen yarışmada Keriman Halis, dönemin seçkin yazar ve sanatçılarından oluşan jüri heyeti tarafından sekiz aday arasından Türkiye Güzellik Kraliçesi ilan edildi. Genç kadın, böylece ülkenin dördüncü güzellik kraliçesi unvanını aldı. Bu yarışmadan bir yıl sonra beşinci yarışma düzenlendi ancak 1950 senesine kadar ülkede başka bir güzellik yarışması yapılmadı.
Belçika'daki Tarihî Zafer ve Ece Soyadı
Türkiye seçimlerinin ardından Keriman Halis Hanım, ülkesini dünya çapında temsil etmek üzere Belçika'nın Spa şehrine doğru yola çıktı. Orada düzenlenen ve dönemin en prestijli güzellik organizasyonu olan Uluslararası Güzellik ve Zarafet Yarışması'nda (orijinal adıyla International Pageant of Pulchritude) Türkiye'yi başarıyla temsil etti. 31 Temmuz 1932 günü gerçekleşen büyük finalde, 28 kişilik uluslararası jürinin 25'inin desteğini alarak büyük bir farkla Dünya Güzellik Kraliçesi seçildi. Bu dünya çapındaki başarı, ülkesinde büyük bir coşku ve gururla karşılandı. Cumhuriyet gazetesi, 1 Ağustos 1932 tarihli baskısında zaferi manşetten "Türkiye Güzeli Keriman Halis Hanım Dünya Kraliçesi İntihap edildi" kelimeleriyle halka duyurdu.
Tarihî başarının üzerinden iki yıl geçtikten sonra kabul edilen Soyadı Kanunu ile birlikte, millî kahraman haline gelen güzele bizzat Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından Türkçede kraliçe anlamına gelen Ece soyadı takdim edilmiştir. Sanatla dolu yaşantısı ve kazandığı tarihî unvanla Türk kadınının dünyadaki temsilcilerinden biri haline gelen Keriman Halis Ece, 2012 yılında doğum yeri olan İstanbul'da vefat etmiştir.