Türk edebiyatının unutulmaz isimlerinden Kerime Nadir Azrak, 5 Şubat 1917 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelerek kaleme aldığı aşk ve karasevda temalı eserleriyle milyonlarca okura ulaşmış öncü bir yazardır. Cumhuriyet döneminin en üretken romancılarından biri olan yazar, eserlerinin gazete sayfalarında tefrika edildiği dönemlerde tirajları katlamış, sinemaya uyarlanan otuza yakın eseriyle de Türk sinemasının altın çağını şekillendirmiştir. 20 Mart 1984'te yine doğduğu şehir olan İstanbul'da hayata gözlerini yuman Azrak, arkasında kırık kalplerin ve tutkulu sevdaların anlatıldığı kırktan fazla devasa bir külliyat bırakmıştır.
Eğitim Hayatı ve Edebi Yolculuğun Başlangıcı
Nadir Bey ile Zehra Hanım'ın kızları olarak dünyaya gözlerini açan Kerime Nadir, çocukluk yıllarında yaz aylarını genellikle teyzelerinin Beylerbeyi ve Çamlıca taraflındaki seçkin köşklerinde geçirmiştir. İstanbul'un bu tarihi semtlerinin atmosferini soluyarak büyüyen yazar, eğitim hayatını Bebek Saint Joseph Fransız Kız Lisesi'nde sürdürmüş ve buradan 1935 yılında mezun olmuştur. Edebiyat dünyasına ilk adımlarını şiir yazarak atan Azrak, kısa süre sonra nesre yönelmiştir. Genç yazarın kaleme aldığı ilk öyküler, 1937 yılından itibaren Servet-i Fünun, Uyanış ve Yarımay gibi dönemin prestijli dergilerinde okuyucuyla buluşmuştur. Bu ilk adımları, Aydabir, Yedigün ve Hayat mecmuası gibi dönemin önde gelen yayınlarında yayımlanan düz yazıları izlemiştir. Maçka Palas'ta geçirdiği uzun yıllar boyunca üretkenliğini sürdürmüş olan yazar, hayatı boyunca iki kez evlilik yapmıştır. Ancak bu birliktelikleri uzun ömürlü olmamıştır.
Hıçkırık ve Samanyolu Efsanesi
Henüz on dokuz yaşındayken kaleme aldığı ve 1938 yılında yayımlanan Hıçkırık romanı, yazarın kariyerindeki ilk ciddi çıkışı olmuştur. Bu yapıt ülke genelinde devasa bir ün kazanmasını sağlamıştır. Eserin okuyucu üzerindeki etkisi öylesine derindir ki, dönemin aileleri yeni doğan bebeklerine roman kahramanlarının isimlerini vermiştir. Böylece kız çocuklarına Handan ve Nalan, erkek çocuklarına ise Kenan isminin konulması adeta bir moda haline gelmiştir. Benzer şekilde 1941 yılında okuyucuyla buluşan Funda romanı da aynı popülarite dalgasını başarıyla sürdürmüştür. Yazarın 1940 tarihli ünlü yapıtı Samanyolu ise þnce Hakikat gazetesinde tefrika edilmiş, ardından kitaplaşarak bir klasiğe dönüşmüştür. Samanyolu, beyazperdede de eşsiz başarılara imza atmıştır. Nevzat Pesen'in yönettiği 1959 yapımı ilk sinema uyarlamasında Göksel Arsoy ve Belgin Doruk başrolleri paylaşmıştır. 1967 yılında Orhan Aksoy'un yönettiği ikinci uyarlamada ise Hülya Koçyiğit ve Ediz Hun gibi dev isimler rol almıştır. Erman Film imzalı bu yapım, vizyonda haftalarca kalarak izlenme rekorları kırmıştır. Sinemadan çıkan izleyiciler, Metin Bükey'in müziklendirdiği Samanyolu şarkısının plağını satın almak için plakçılara akın etmiştir.
Toplumsal Etki ve Edebi Tartışmalar
Kariyeri boyunca kırktan fazla romana imza atan yazar, eserlerinin odağındaki temaları bir röportajında samimiyetle dile getirmiştir. Aşk hususundaki vefasızlıkların, bencilliklerin ve anlayışsızlıkların kendisini yazmaya sevk eden en temel faktörler olduğunu belirtmiştir. Bu duygusal dünya, bazı edebiyat eleştirmenleri tarafından toplumsal gerçeklere sırt çevirmek gerekçesiyle eleştirilmiştir. Diğer taraftan, geniş halk kitlelerine ulaşması sebebiyle pek çok eleştirmen de onu savunmuştur. Onlar, yazarın geniş yığınlara kitap okuma alışkanlığı aşıladığını söylemiştir. Ayrıca okurları gelecekteki daha gerçekçi edebi eserlere hazırladığını dile getirmişlerdir. Edebi hatıralarını Romancının Dünyası adlı kitabında bir araya getirmiştir. Kerime Nadir Azrak, ömrünün son yıllarında amansız bir hastalıkla mücadele etmiştir. Kanser sebebiyle 20 Mart 1984 tarihinde, 67 yaşında İstanbul'da yaşama veda etmiştir.
Önemli Eserleri
Kerime Nadir Azrak'ın çok sayıdaki eserinden öne çıkanlardan bazıları aşağıda listelenmiştir:
- Yeşil Işıklar (1937)
- Hıçkırık (1938)
- Samanyolu (1940)
- Seven Ne Yapmaz (1940)
- Funda (1941)
- Uykusuz Geceler (1945)
- Posta Güvercini (1950)
- Sisli Hatıralar (1967)
- Zambaklar Açarken (1973)
- Romancının Dünyası (1981 - Anı)