Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde uzun yıllar boyunca üstün hizmetlerde bulunmuş olan emekli orgeneral İsmail Hakkı Akansel, 12 Eylül dönemi sonrasında üstlendiği İstanbul Belediye Başkanlığı vazifesi ve Türk askeri tarihine ışık tutan eserleriyle hafızalarda yer edinmiş çok yönlü bir devlet adamıdır. 19 Ocak 1924 tarihinde Erzincan'da dünyaya gelen Akansel, askeri eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra ülkenin çeşitli bölgelerinde kıymetli vazifeler icra ederek Cumhuriyet tarihinin kritik dönemlerine doğrudan tanıklık etmiştir. Başarılı ordu komutanlıklarından şehir yöneticiliğine uzanan bu geniş kariyer yolculuğu, 2016 yılındaki vefatına kadar vatan sevgisi ve disiplinle örülmüş örnek bir yaşamı temsil etmektedir.
Askeri Eğitim ve Yükseliş Dönemi
Erzincan'da çocukluk yıllarını geçiren Akansel, temel eğitimini Erzincan Gazi Paşa İlkokulu ve Erzincan Askerî Ortaokulunda tamamladı. Genç yaşta askeri üniformayı giydi. 1941 yılında Bursa Işıklar Askerî Lisesinden mezun olmasının ardından, vatan savunmasındaki yerini sağlamlaştırmak amacıyla Kara Harp Okuluna girdi. Buradan 1942 yılında topçu asteğmen rütbesiyle başarıyla mezun oldu. Mesleki birikimini artırmak üzere Ankara Polatlı Topçu Okulunda iki yıllık yoğun bir sınıf okulu eğitimi aldı. Eğitimini topçu teğmen rütbesiyle bitirerek kıta görevlerine hazır hale geldi. Türk ordusunun farklı birliklerinde sergilediği üstün gayretlerin neticesinde, askeri kariyerinde hızla yükseldi.
Askeri alandaki teorik ve pratik bilgisini kurmaylık düzeyine ulaştırmak isteyen Akansel, 1954-1956 yılları arasında Kara Harp Akademisinde kurmaylık eğitimini başarıyla neticelendirdi. Kurmay subay kimliğiyle uluslararası düzeyde de görevler üstlendi. Akansel, binbaşı rütbesini haiz olduğu dönemde Fransa'nın başkenti Paris'te bulunan NATO Shape Karargâhı bünyesindeki Türk Askerî Müşavirliği heyetinde aktif sorumluluklar üstlendi. Bu küresel deneyimin ardından yurda dönerek hizmetlerine devam etti. Başarılı hizmetleri neticesinde 30 Ağustos 1968 tarihinde tuğgeneralliğe yükseldi. Akansel, sırasıyla 1972 yılında tümgeneralliğe, 1976 yılında korgeneralliğe ve nihayetinde 1981 yılında orgeneral rütbesine terfi etti.
Belediye Başkanlığı ve Üst Düzey Ordu Komutanlıkları
İsmail Hakkı Akansel, korgeneral rütbesiyle görev yapmaktayken ülkenin siyasi tarihinde dönüm noktası olan 12 Eylül Darbesi'nin ardından İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevine atandı. 12 Eylül 1980 ile 30 Ağustos 1981 tarihleri arasında yürüttüğü bu kritik sivil yönetim görevi boyunca kentin altyapı ve idari işlerinin aksamadan yürütülmesi için yoğun mesai harcadı. Belediye başkanlığı vazifesini devrettikten sonra orgeneral rütbesiyle askeri görevlerine geri döndü. Akansel, 1981 yılında Harp Akademileri Komutanlığına atandı. Ordunun gelecekteki kurmay kadrolarının yetişmesinde büyük rol oynayan bu görevi, 1983 yılındaki Malatya 2. Ordu Komutanlığı ve 1984 yılındaki Ege Ordu Komutanlığı liderliği takip etti. Bu şerefli görevleri başarıyla tamamladı.
Askeri kanunda öngürülen rütbe bekleme süresini tamamlamasının ardından, kadrosuzluk gerekçesiyle 1985 yılında emekliye ayrıldı. Çalışma hayatından kopmayarak Petkim bünyesinde danışma kurulu başkanlığı vazifesini de üstlendi. Aktif iş yaşamını noktaladıktan sonra vaktini askeri tarih araştırmalarına adadı. Akansel, aynı zamanda Türk ordusunun geçmişine dair kıymetli vesikalar içeren eserler üretti. Özellikle doğduğu topraklar olan Erzincan ve çevresindeki tarihi olayları, savaş kıyafetlerini ve kışlaları fotoğraflarla belgeleyen yazar kimliğiyle kültür hayatına büyük katkı sağladı. Yaşamı boyunca vatanına hem kılıcıyla hem de kalemiyle hizmet eden bu değerli şahsiyetin kaleme aldığı kitaplar günümüzde de önemini korumaktadır.
Tarihe Işık Tutan Eserleri ve Vefatı
Emekli orgeneralin yayımladığı başlıca eserler şunlardır:
- Birinci Dünya Savaşında Erzincan ve Dolaylarında Cereyan Eden Türk-Rus Muharebeleri (1976)
- Türk Ordusunun İstiklâl Savaşındaki Kıyafetleri (1981)
- Güzelbahçe Şehitleri (1982)
- Kaybolan Şehir Erzincan‘dan Fotoğraflarla Anılar (1999)
- Eski Erzincan‘daki Tarihî Kışla ve Askerî Yapılar (1999)
İsmail Hakkı Akansel, evli ve üç çocuk babasıydı. Akansel'in en büyük acısı, oğlu Topçu Kurmay Kıdemli Binbaşı Yaşar Akansel'in 1994 yılında Bosna'daki barış gücü görevi sırasında şehit düşmesi oldu. Evladının acısını yüreğinde taşıyan ve diğer çocukları Meral Kayıkçıoğlu ile Melda Akansel ile ömrünün son yıllarını geçiren Akansel, 15 Mayıs 2016 tarihinde İzmir'de tedavi gördüğü Ege Üniversitesi Hastanesinde 92 yaşında hayata gözlerini yumdu. Vefatının ardından, vasiyeti üzerine İstanbul'daki Edirnekapı Şehitliği'nde, yirmi iki yıl önce şehit düşen oğlunun kabrinin yanına defnedilerek sonsuz yolculuğuna uğrandı.