Türk ilahiyat dünyasının önemli isimlerinden biri olan İbrahim Sarıçam, İslam tarihi alanında yaptığı araştırmalarla tanınan saygın bir profesördür. Akademisyen, 20 Şubat 1953 tarihinde Bartın'da doğmuştur. İlk eğitimini memleketi Bartın'da tamamlamıştır. Yaşamını 20 Mayıs 2017 yılında yitiren araştırmacı, Ankara Üniversitesi bünyesinde uzun yıllar boyunca çok sayıda öğrenci yetiştirmiştir. Sarıçam, özellikle yurt dışındaki çalışmaları ve bilimsel projeleriyle İslam tarihi yazımına yeni bakış açıları kazandırmıştır.
Eğitim Hayatı ve İlk Akademik Yılları
İlkokulu doğduğu Bartın’da bitiren Sarıçam, orta öğrenimini sürdürmek üzere Zonguldak'a gitmiştir. Buradaki Zonguldak İmam-Hatip Lisesi'nden 1977 senesinde mezun olmuştur. Aynı yıl Ankara Üniversitesi'ne girdi. Fakülteden 1982 yılında başarıyla mezun oldu. Lisans derecesini aldıktan sonra akademik kariyerine yönelmekte gecikmeyerek, aynı yıl Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde yüksek lisans ve doktora eğitimine kaydolmuştur. Buradaki teorik ders dönemini tamamlamasının akabinde, 1984 yılında vatanî görevini yerine getirmek için askere gitmiştir. Askerlik sonrasında, 1985 yılında Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından T.C. Essen Başkonsolosluğu nezdinde görevlendirilmiştir. Burada din görevlisi sıfatıyla dört sene boyunca hizmet verirken Dortmund Auslands Institut bünyesindeki Almanca eğitim programlarına katılmış ve aynı zamanda Bochum ile Münster üniversitelerinde tez araştırmalarını sürdürmüştür. Avrupa'daki bu verimli dönemin ardından, 1989 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Tarihi Anabilim Dalı'nda araştırma görevlisi olarak göreve başlamıştır. 1991 yılına gelindiğinde, "Emevî-Hâşimî Mücadelesi" başlıklı doktora çalşmasını tamamlayarak doktor unvanını elde etmiştir.
Uluslararası Alandaki Çalşmaları
Akademik yetkinliğini artıran Sarıçam, 1992-1993 öğretim yılında yeni bir yurt dışı deneyimi yaşamıştır. Mısır Hükûmeti'nden kazandığı bursla ülkeye gitti. Burada alanıyla ilgili araştırmalar yaptı. Mısır'daki çalşmalarından edindiği tecrübeyle Türkiye'ye döndükten sonra, 1994 yılında doçentlik unvanını almaya hak kazanmıştır. Doçentlik unvanını aldıktan sonra da çalşmalarını yavaşlatmayan Sarıçam, 1997 senesinde Almanya’ya seyahat ederek Wiesbaden ile Frankfurt ve çevresinde bir ay boyunca devam eden bir konferans serisi gerçekleştirmiştir. 2000 yılında Kırım'da bir hafta süren yoğun bir konferans programı yürüten akademisyen, ertesi yıl profesörlük unvanına layık görülmüştür. Profesörlük unvanına kavuştuğu 2001 senesinde, Suudi Arabistan'da yirmi gün boyunca alanıyla ilgili bilimsel araştırmalara imza atmıştır.
Bilimsel Projeleri ve Son Dönemi
Prof. Dr. İbrahim Sarıçam, 2005 yılının Ağustos ve Eylül aylarında oldukça önemli bir projede görev üstlenmiştir. TÜBİTAK destekli bu çalşmanın başlığı, "İngiliz ve Alman Oryantalizminde Siyer Çalşmalarının Türklerin ve Avrupa Birliği Halklarının Peygamber İmajına Etkisi" olarak belirlenmiştir. Bu proje kapsamında Almanya'daki Bochum ve Münster üniversitelerinde iki ay boyunca yoğun araştırmalar yapmış. Ertesi yıl da durmamış, aynı konu üzerindeki çalşmalarını Avusturya ve Almanya topraklarında sürdürmüş ve genişletmiştir. 2007 yılına gelindiğinde ise derslerine görsel materyal sağlamak amacıyla önemli bir bilimsel geziye katılmıştır. Prof. Dr. Nesimi Yazıcı liderliğindeki beş kişilik araştırma heyetinde yer alarak Suriye, Ürdün ve İsrail topraklarını kapsayan on beş günlük yoğun bir bilimsel inceleme gezisine imza atmıştır. Seyahatin temel hedefi, İslam Tarihi derslerinde kullanılmak üzere zengin görsel malzemeler temin etmekti. Seyahat kapsamında inceleme yapılan ülkeler şunlardır:
- Suriye
- Ürdün
- İsrail
Akademik hareketliliğine 2008 yılının Nisan ayında Fransa’da devam ederek, Strazburg ve çevresinde bir hafta süresince konferanslar vermiştir. Aynı yılın Haziran ayında ise Erasmus programı çerçevesinde Almanya’daki Nürnberg-Erlangen Üniversitesi’nde İslam Medeniyeti Tarihi dersleri vermiştir. Ömrünün sonuna dek Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslam Tarihi Anabilim Dalı bünyesinde öğretim üyesi olarak görev yapmayı sürdüren Sarıçam, arkasında çok değerli akademik çalşmalar bırakmıştır.