İçeriğe Atla
İbrahim Alâeddin Gövsa fotoğrafı
Anasayfa Varlık

İbrahim Alâeddin Gövsa Kimdir?

Edebiyatımızın öncü yazarı İbrahim Alâeddin Gövsa, 1889 İstanbul doğumrudur. Çocuk Şiirleri ve ansiklopedi çalışmalarıyla kültür hayatımıza damga vurmuştur.

Diğer adlar: İbrahim Alaettin Gövsa, İbrahim Alâeddin

Bu Konuda Neler Var?

💡 Başlıklara tıklayarak sayfa içinde hızlı gezinebilirsiniz.

İbrahim Alâeddin Gövsa Hakkında

Türk edebiyatının öncü çocuk şairi, eğitimci ve siyasetçi İbrahim Alâeddin Gövsa, 1889 yılında İstanbul'da doğdu. Gövsa, çocuk edebiyatına kazandırdığı ilk şiir kitaplarından biri olan eseriyle ve ülkemizdeki ilk psikoloji-pedagoji çalışmalarıyla tanınır. Henüz gençlik yıllarında adım attığı edebiyat ve eğitim dünyasındaki derin izlerini, ilerleyen dönemde milletvekili olarak Meclis'e taşımıştır. Yazar, kaleme aldığı önemli biyografi ve ansiklopedi çalışmalarıyla Türk kültür hayatına silinmez eserler kazandırmıştır. Ailesi İstanbul'un saygın ulema sınıfından gelmekteydi. Baba soyu İstanbul'un ulema sınıfına uzanan yazarın dedesi Küçük Filibeli Abdullah Efendi Enderun Mektebi'nde hocalık yapmış bir müderrisken, büyük amcası Halil Fevzi Efendi de Mecelle Cemiyeti üyesi olarak kazaskerlik yapmıştır. Bu iki kardeş, ilmiye sınıfı içinde ahaveyn lakabıyla tanınan şahsiyetlerdi. Babasının vilayet mektupçuluğu görevi nedeniyle orta öğrenimine Trabzon İdadisi'nde başlayan yazar, babasının vefatı üzerine ailesiyle İstanbul'a taşındı. Babasının vefatından sonra annesiyle İstanbul'a dönen yazar Vefa Lisesi'ni bitirirken, şiire olan ilgisi evdeki edebiyat sevgisi ve babasının zengin kitaplığı sayesinde okul yıllarında güçlü bir şekilde filizlenmişti. Henüz çocuk yaşlardayken şiirlerini Musavver Terakki dergisinde yayımlayarak sanat dünyasına ilk adımını attı. 1907 yılında girdiği Mekteb-i Hukuk'tan 1910 senesinde mezun oldu. Hukuk öğrenimini sürdürüken memuriyet hayatına da adım atan Gövsa, son sınıftayken Adliye Nezareti bünyesinde çalışmaya başladı. Aynı yıllarda Haham Mektebi bünyesinde Türkçe ile hukuk dersleri vererek öğretmenlik tecrübesi kazandı.

Edebiyata Adım ve İlk Çocuk Şiirleri Kitabı

Meşrutiyet'in ilanıyla uyanan edebi hareketlilik, genç İbrahim Alâeddin'i de kısa sürede etkisi altına aldı. Başlarda klasik aruz vezniyle şiirler yazsa da Tevfik Fikret'in meşhur eseri Rübâb-Şikeste ile tanışınca yönünü yeni şiire çevirdi. Okul sıralarında edindiği Ahmet Haşim, Emin Bülent ve Tahsin Nahit gibi dostlarının yönlendirmesiyle Fecr-i Ati topluluğuna katıldı. Topluluğun sanatsal görüşlerini benimsemeyince gruptan ayrıldı. Bunun üzerine Orhan Seyfi ve Enis Behiç gibi isimlerle birlikte hece ölçüsünü kullanmaya başladı. Dönemin öncü eğitimcisi Mustafa Satı Bey'in çocuk şiiri ihtiyacına değinen yazısı, genç şairi bu alanda eser vermeye yöneltti. Böylece 1911 yılında yayımladığı Çocuk Şiirleri adlı eseri, edebiyatımızın ilk çocuk şiiri örneklerinden biri olarak tarihe geçti. Büyük ilgiyle karşılanan bu kitap, şairin yaşamı boyunca altı baskı yaparak Anadolu ve Rumeli sınırlarının ötesine ulaştı.

İsviçre Yılları ve Savaştaki Kalem

İstanbul Darülfünunu bünyesinde açılan sınavı kazanarak Trabzon Sultanisi'ne edebiyat öğretmeni olarak atandı. Fakat öğretmenliğinin birinci yılında patlak veren Balkan Savaşı'na gönüllü sıfatıyla katılarak cephede görev aldı. Maarif Vekaleti tarafından edebiyat eğitimi alması için İsviçre'ye gönderilen yazar, burada ilgi duyduğu psikoloji ve pedagoji bilimlerine yönelerek akademik çalışmalarını tamamen bu yeni alanlara kaydırmıştır. Savaş çıkınca diğer öğrencilerle birlikte vatanına geri çağrıldı. Döndüğünde, Çanakkale zaferinin büyüklüğünü edebiyat dünyasına aktarmak gayesiyle oluşturulan edebi heyete dahil edilerek cepheye sevk edildi. Çanakkale görevinin ardından 1915 senesinde tekrar İsviçre'ye giderek yarım kalan eğitimini tamamlama fırsatı buldu. Cenevre Üniversitesi Psikoloji Enstitüsü'nden diplomasını, Jean Jacques Rousseau Enstitüsü'nden ise pedagoji tasdiknamesini alarak 1916'da ülkeye döndü.

Meclis Kürsüsü ve Kalıcı Ansiklopediler

Ülkemizde pedagoji ve psikoloji alanlarının henüz çok yeni olduğu bir dönemde bu konularda kıymetli eserler sundu. Pedagoji ve psikolojiye dair ülkemizdeki ilk eserleri sunmasına karşın, edebiyat dünyasında asıl kalıcı hizmetlerini Meşhur Adamlar Ansiklopedisi ve Türk Meşhurları Ansiklopedisi gibi geniş kapsamlı çalışmalarıyla gerçekleştirdi. Yazar kimliğinin ötesinde, aktif bir siyasetçi olarak da ülkesine hizmet etmeyi sürdürdü. Meclis çatısı altında vekillik yaptı. Ömrünü edebiyata, eğitime ve memleket hizmetine adayan değerli şahsiyet, 29 Ekim 1949 tarihinde Ankara'da hayata gözlerini yumdu.

İbrahim Alâeddin Gövsa, milletvekili olarak da Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında farklı seçim bölgelerini temsil etmiştir. Ünlü yazarın TBMM bünyesinde görev aldığı dönemler şunlardır:

  • III. dönem Sivas milletvekilliği
  • IV. dönem Sinop milletvekilliği
  • VI. ve VII. dönem İstanbul milletvekilliği

Sıkça Sorulan Sorular

İbrahim Alâeddin Gövsa kimdir?

Edebiyatımızın öncü yazarı İbrahim Alâeddin Gövsa, 1889 İstanbul doğumrudur. Çocuk Şiirleri ve ansiklopedi çalışmalarıyla kültür hayatımıza damga vurmuştur.

İbrahim Alâeddin Gövsa ne zaman doğdu?

İbrahim Alâeddin Gövsa, 1889 tarihinde doğdu.

İbrahim Alâeddin Gövsa nerede doğdu?

İbrahim Alâeddin Gövsa İstanbul doğumludur.

İbrahim Alâeddin Gövsa ne zaman vefat etti?

İbrahim Alâeddin Gövsa 29 Ekim 1949 tarihinde hayatını kaybetti.

İbrahim Alâeddin Gövsa hangi alanda tanınır?

İbrahim Alâeddin Gövsa, yazar olarak tanınır.