Türk resim sanatının en özgün isimlerinden Hüsamettin Koçan, 1946 yılında Bayburt'ta dünyaya gelerek Anadolu topraklarının kültürel zenginliğini çağdaş sanatla buluşturan sıra dışı bir kariyere imza attı. Sanatçı, doğduğu topraklara olan vefa borcunu Bayburt'un Bayraktar köyü sınırlarında kurduğu dünyaca ünlü Baksı Müzesi ile ödeyerek bölgedeki yerel halkın ekonomik kalkınmasına öncülük etti. Geleneksel el sanatlarının yok olmasının önüne geçen bu vizyoner adım, bir ressamın toplumsal dönüşümde nasıl rol oynayabileceğini tüm dünyaya gösterdi. Sanatçının bu eşsiz projesi, yerel değerleri küresel bir boyuta taşıyarak kültürel mirasın korunmasında büyük bir rol oynadı. Kurmuş olduğu müze, hem bölgedeki göçü azaltmada hem de yöresel üretimi canlandırmada önemli bir model oluşturdu.
Akademik Yükseliş ve Salzburg Deneyimi
Eğitim hayatına İstanbul'da yön veren Koçan, 1970 yılında Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksekokulu Resim Bölümünden mezun oldu. Mezuniyetinin ardından akademik kariyer hedeflerini gerçekleştirmek üzere 1975'te aynı okulda asistan olarak çalışmaya başladı. Burada genç sanatçı adaylarıyla buluşan ressam, eğitimcilik yönünü de pekiştirme fırsatı buldu. 1978 yılında kazandığı Avusturya Hükûmet Bursu, onun uluslararası arenada tanınmasında önemli bir dönüm noktası teşkil etti. Bu burs vesilesiyle Salzburg'taki Uluslararası Güzel Sanatlar Yaz Akademisi'nde eğitim alan Koçan, buradaki üstün başarıları neticesinde Salzburg Şehir Onur Ödülü'nü kazandı.
Salzburg'ta edindiği vizyonla ülkesine döndü. Bu doğrultuda, zengin kültürel ögeleri barındıran Türk halk resimleri üzerine 1980 yılında başlattığı derinlemesine araştırmasını başarıyla tamamlayarak geleneksel sanatın akademik dünyada daha fazla yer edinmesine katkı sundu. Araştırmasını tamamlamasının hemen ertesi yılında öğretim görevlisi kadrosuna atandı. Üniversite bünyesinde uzun yıllar dersler verdi. Sanat dünyasındaki ve akademideki varlığını güçlendiren Koçan, 1983 yılında Marmara Üniversitesi bünyesinden sanatta yeterlik derecesini aldı. Bu akademik derece, onun sonraki yıllarda üstleneceği büyük sorumlulukların ve dekanlık görevlerinin de önünü açtı.
Başarılarla dolu kariyer basamaklarını hızla tırmandı. 1986 yılında doçentlik unvanını kazanmayı başarıdı. Akademideki yetkinliğini kanıtlayan sanatçı, 1993 senesinde profesör kadrosuna yükselerek eğitim alanındaki en üst akademik derecelerden birine ulaştı. Akademik kariyerinde idari sorumluluklar da alan Koçan, 1997 yılında Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanlığı görevine atandı ve bu prestijli yöneticilik görevini 2005 yılına kadar kesintisiz ve büyük bir özveriyle sürdürdü. Pek çok yenilikçi projeyi hayata geçirdi. Ayrıca, dekanlık görevi boyunca gerçekleştirdiği idari ve sanatsal çalışmaların ardından akademik birikimini başka bir kuruma taşıdı. Sanatçı, 2009 yılında Okan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi bünyesinde kurucu dekan olarak göreve başladı.
Uluslararası Projeler ve Baksı Sanat Mirası
Hüsamettin Koçan, sadece ulusal sınırlar içerisinde kalmayıp küresel sanat dünyasında da son derece aktif roller üstlendi. UNESCO'ya bağlı olarak çalışmalarını sürdüren Uluslararası Sanat Derneği'nin (AIAP) Türkiye ayağının kurulmasında öncü bir rol üstlenen sanatçı, kuruluş sürecinde gösterdiği yoğun çabaların yanı sıra dernek faaliyetlerinde de aktif olarak yer aldı. Kuruluş sürecindeki katkılarının ardından, 1990 ile 1995 yılları arasında bu dernekte yönetim kurulu başkanlığı görevini yürüterek Türk sanatçılarının sesini uluslararası platformlarda duyurdu. Aynı zamanda kurucusu olduğu İstanbul Sanat Fuarları ile sanat ortamının canlanmasında itici bir güç haline geldi. Fuarların organizasyonunda üstlendiği aktif roller, Türkiye'deki modern sanat piyasasının gelişimine de yön verdi.
Dünyayı gezerek çeşitli projeler yürüttü. Kültürel etkileşimi artırmak amacıyla projeler gerçekleştirdiği ülkeler şunlardır:
- Almanya ve Avusturya
- Belçika, Portekiz ve İspanya
- İtalya ve İngiltere
- Polonya, Güney Kore ve Japonya
Kariyeri boyunca elde ettiği başarılar ve topluma sağladığı katkılar nedeniyle pek çok takdir toplayan Hüsamettin Koçan, 2014 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Onur Ödülü'nü kazandı. Sanatçının ilham dolu yaşam öyküsü, gazeteci Aslıhan Lodi'nin kendisiyle gerçekleştirdiği kapsamlı nehir söyleşisiyle ölümsüzleştirildi. Bu değerli söyleşi, 2018 yılında "Bir Dağda Mucize Yaratan Ressam: Hüsamettin Koçan" başlığıyla kitap olarak yayımlanarak sanatseverlerin beğenisine sunuldu.