Cumhuriyet dönemi Türkiye'sinin yetiştirdiği en önemli iktisatçılardan biri olan ve hem akademik dünyada hem de devlet yönetiminde iz bırakan Haluk Cillov, 1 Haziran 1920 tarihinde İzmir'de dünyaya gözlerini açtı. Gençlik yıllarından itibaren araştırmaya büyük ilgi duydu. Üstlendiği bakanlık göreviyle de ülke yönetimine doğrudan katkı sağladı. Ülkesine iktisat alanında uzun yıllar hizmet eden seçkin profesör, 22 Ağustos 2017 tarihinde İstanbul'da vefat ederek arkasında zengin bir entelektüel miras bıraktı. Haluk Cillov, kaleme aldığı nadir çalışmalar ve yetiştirdiği binlerce öğrenci ile Türk iktisat tarihinin köşe taşlarından biri haline geldi.
Kessler’in Sıralarından İktisat Kürsüsüne Uzanan Yol
İzmir'de geçen çocukluk yıllarının ardından yükseköğrenim için İstanbul'a gelen Haluk Cillov, 1944 yılında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nden mezun oldu. O dönemde Türkiye'de iktisat biliminin gelişiminde büyük rol oynayan dünyaca ünlü Alman iktisatçı Prof. Dr. Gerhard Kessler'in öğrencisi olma şansına erişti. Kessler'in derin bilgisinden ve bilimsel yaklaşımından son derece etkilendi. Üniversitedeki çalışmalarını mezuniyet sonrasında da kesintisiz sürdürdü. İstanbul Üniversitesi'nin saygın iktisat profesörleri arasına katılan Haluk Cillov, edindiği bu son derece sağlam akademik temeli gelecek nesillere aktarmak amacıyla kürsüsünde uzun yıllar boyunca büyük bir özveriyle emek verdi.
Denizli El Dokumacılığı Üzerine Öncü Bir Çalışma
Akademik basamakları hızla tırmanan Haluk Cillov, 1949 senesinde yayımladığı doktora teziyle bilim dünyasında büyük ses getirdi. "Denizli El Dokumacılığı Sanayi" başlığını taşıyan bu çalışma, yerel sanayi kollarını ele alması bakımından döneminin oldukça ötesinde bir nitelik barındırıyordu. O yıllarda el dokumacılığı gibi bölgesel ve geleneksel bir sektörü bilimsel metotlarla inceleyen çok az eser bulunmaktaydı. Cillov'un doktora çalışması bu anlamda eşsizdi. Bu yönüyle çalışma, konuya erken bir devirde odaklanmış oldukça nadir ve kıymetli araştırmalar arasında yer aldı. Kitap olarak da basılan bu çalışma, Anadolu'daki yerel üretimin iktisadi analizini yapan ilk modern örneklerden biri oldu.
Türkiye İktisadi Tarihi Çalışmaları ve Akademik Liderlik
Bilimsel araştırmalarına ara vermeden devam eden başarılı profesör, òzellikle 1980'li yıllara kadar geçen süreçte üretkenliğini en üst seviyede tuttu. Bu dönem boyunca Türkiye İktisadi Tarihi alanında derinlemesine incelemeler yaparak ülkenin ekonomik gelişim sürecine ışık tutan çok sayıda önemli çalışma ortaya koydu. Akademik üretkenliğinin yanı sıra üniversite yönetiminde de önemli sorumluluklar üstlenen Haluk Cillov, idari yetenekleriyle de öne çıktı. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi bünyesinde faaliyet gösteren İstatistik Enstitüsü Müdürlüğü görevini deruhte etti. Bununla da yetinmeyerek, yine aynı fakültede kurulan Ekonometri Bölümü'nün başkanlığını üstlendiği ve bu alandaki eğitim kalitesinin yükselmesinde öncü rol oynadı.
TBMM Dışından Kabineye: Ticaret Bakanlığı Dönemi
Akademide kazandığı büyük saygınlık ve iktisat alanındaki teorik uzmanlığı, Haluk Cillov'un yollarını devlet yönetimi ile kesiştirdi. Ülkenin siyasi açıdan hareketli günler geçirdiği bir dönemde, Kasım 1974 tarihinde kurulan kabinede görev alması istendi. Türkiye Büyük Millet Meclisi dışından, teknokrat bir kimlikle Ticaret Bakanlığı görevine atanan seçkin profesör, bu önemli makamda Mart 1975 tarihine kadar başarıyla hizmet verdi. Bakanlık görevi yaklaşık beş ay sürdü. Bu kısa ama yoğun dönemde, iktisat teorilerini pratik politikalarla birleştirdi. Tarafsız devlet adamı duruşuyla takdir toplayan Cillov, bakanlık görevinin tamamlanmasının ardından tekrar asli işi olan bilime ve üniversitesine yöneldi. 97 yıllık ömrüne sığdırdığı tüm bu başarılarla, Türk bilim ve siyaset dünyasının unutulmaz isimleri arasındaki yerini pekiştirdi.