İsveçli diplomat ve yazar Gustaf Noring, namıdiğer Ali Nuri Bey, 19. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı İmparatorluğu'nda istihbarat ve diplomasi rüzgarları arasında yönünü tayin eden tarihi bir figürdür. 1879 yılında memleketi Malmö'den ayrılarak Dersaadet'e (Konstantinopolis) gelen Noring, burada İslamiyet'i seçerek Ali Nuri ismini almıştır. Koleksiyoner ve diplomat, Osmanlı Dışişleri'nde görev almıştır.
Diplomasi ve Jurnal Görevi
Osmanlı devlet kademelerinde hızla yükselen İsveç kökenli diplomat, Hariciye Nezâreti bünyesinde kritik görevler üstlenmiştir. Kitap koleksiyonculuğu ve yazarlık kimliğiyle de bilinen Ali Nuri Bey, dönemin padişahı II. Abdülhamid'in dikkatini çekmeyi başarmıştır. Sultan tarafından Avrupa'daki Jön Türk hareketini izlemek ve saraya jurnal iletmek üzere özel olarak vazifelendirilmiştir. Bu istihbarat faaliyetlerinin ardından, Rotterdam Başkonsolosluğu makamına atanmıştır.
Ali Nuri Bey'in çok yönlü kariyerine dair öne çıkan unsurlar şunlardır:
- Hariciye Nezâreti bünyesinde yürüttüğü diplomatik çalışmalar
- Edebi alandaki üretimleri ve kitap koleksiyonculuğu tutkusu
- Avrupa'daki Jön Türk yapılanmasını izlemek için üstlendiği jurnal görevi
Jön Türkler Safına Geçiş ve Mahkumiyet
Rotterdam'da görev yaptığı esnada fikirsel bir dönüşüm yaşayan Ali Nuri Bey, takip etmekle görevlendirildiği muhalif Jön Türk grubuna katılmıştır. Osmanlı yönetimi, diplomatın bu saf değişimini tespit etmekte gecikmemiştir. Saraya başkaldıran eski ajanın faaliyeti ortaya çıkınca, hakkında gıyabi yargılama süreci başlatılmıştır. Mahkeme tarafından ilk olarak 101 yıllık hapis cezasına çarptırılan diplomatın cezası, daha sonraki süreçte müebbet hapse dönüştürülmüştür. İstanbul yönetiminin bu ağır mahkumiyet kararından sonra Ali Nuri Bey, padişaha tamamen cephe almış ve mevcut iktidarı devirmek amacıyla son derece yoğun bir çaba içerisine girmiştir.