1940 yılında Konya'da dünyaya gelen Gürol Sözen; Türk ressamı, yazar, heykeltıraş ve sanat tarihçisi kimlikleriyle tanınmaktadır. Edebiyat ile görsel sanatları harmanlayan zengin kariyerine pek çok sergi, belgesel ve küratörlük çalışması sığdıran sanatçı, kültürel mirasımızı geleceğe taşımaktadır. Kendisi halen İstanbul'da üretmeye devam etmektedir.
Sanatla Yoğrulan Gençlik Yılları ve Yazın Yolculuğu
Kabataş Erkek Lisesi'nden mezun olduktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü'nde yükseköğrenimini tamamlayan Gürol Sözen'in entelektüel serüveni oldukça erken başladı. Henüz genç bir lise öğrencisiyken, 1956 senesinde çocuk öyküleri ve denemeler yazarak yazı hayatına adım attı. Bu dönemde kaleme aldığı gezi notları, şiirler, masallar ve kültür yazıları; Varlık, Doğan Kardeş, Yelken, Pazar Postası ve Türk Dili gibi saygın dergilerde okurla buluştu. Yazın alanındaki bu canlılık, gazete sayfalarına da taşındı. Yazılar Bizim Gazete'de de yayımlandı. Kelimelerin gücünü renklerle birleştiren Sözen, ilk kişisel resim sergisini ise 1960 yılında Kadıköy Gençlik Kitabevi Galerisi'nde açarak sanatseverlerle paylaştı.
Sanatçının köşe yazıları, denemeleri ve öyküleri şu gazetelerde okuyucuyla buluşmuştur:
- Vatan
- Akşam
- Milliyet
- Politika
- Güneş
- Yeni Yüzyıl
- Hürriyet
- Cumhuriyet
Televizyonculuk, Belgeseller ve Büyük Sergiler
1974 yılı, Gürol Sözen'in kariyerinde önemli bir dönüm noktası oldu. Bu tarihten itibaren Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) bünyesinde kültür ve sanat odaklı programlar tasarlayarak bunları izleyiciye sundu. TRT ekranlarında Anadolu Uygarlıkları üzerine hazırlanan çok sayıda belgesel filmin metin yazarlığını üstlendi, yönetmenliğini yaptı ve danışmanlığını üstlendi. Aynı yıl, İstanbul ve Ankara'da sergilenen ve Kurtuluş Mücadelesi'ni tuvale taşıyan "1919-23 / Destan" sergisi büyük yankı uyandırdı. Bu sanatsal çaba, Türkiye İş Bankası'nın 50. kuruluş yıl dönümü kapsamında özel bir sanat albümü haline getirilerek ölümsüzleştirildi.
Sanatçının yönetmenlik çalışmaları 1980'lerde de sürdü. 1983 yılında Avrupa Konseyi 18. Sanat Sergisi çerçevesinde Aya İrini'de açılan Anadolu Uygarlıkları sergisinin multivizyon gösterisini hazırladı. Bu prestijli projenin ardından 1986 ve 1987 yıllarında resmi kurumlar adına görkemli çalışmalara imza attı. TBMM, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi adına Dolmabahçe Sarayı, Beylerbeyi Sarayı ve Ayasofya gibi tarihi mekanları konu alan multivizyon gösterileri yönetti. Bu yapımların yanı sıra "Bursa'nın Çağrısı" ve "16. Yüzyılda Süsleme" gibi tematik görsel projelerin de metinlerini yazıp yönetmenliğini gerçekleştirdi.
Küratörlük Çalışmaları ve Akademik Miras
Küratörlük alanındaki uzmanlığıyla da öne çıkan Sözen, 1987-1988 yıllarında Çağdaş Sovyet Resmi Sergisi'nin danışmanlığını ve küratörlük görevini üstlendi. 1987 yılından 2003 yılına kadar Akbank bünyesinde kültür ve sanat danışmanı olarak hizmet verdi. Bu süreçte Aksanat'ın (Akbank Kültür Sanat Merkezi) kuruluşunu bizzat gerçekleştirerek merkezin yıllık programlarını yönetti. Sanat danışmanlığı faaliyetleri kapsamında, 1989 yılında Moskova Şark Eserleri Müzesi'nde sergilenen ve İskit eserlerini de barındıran Sakıp Sabancı Hat ve Resim Koleksiyonu Sergisi'nin küratörlük görevini yürüttü. Bu önemli başarıların ardından farklı sergi projeleri de peş peşe geldi. 2002'de Türk ve İslam Eserleri Müzesi bünyesindeki "Saklı Hazineler" sergisinin, 2008'de ise yine aynı müzede Kültür Bakanlığı ve HSBC ortaklığıyla düzenlenen "Farklı Kültürlerde Güzeli Arayış" sergisinin küratörlük ve danışmanlığını gerçekleştirdi.
Eğitimci kimliğiyle çeşitli üniversitelerde seçmeli dersler vermektedir. Bu kapsamda "Anadolu Topraklarında 12 bin yılın öyküsü: Güzeli Arayış" ve "Çağlar boyu Anadolu Toprakları'nda Mozaik" başlıklı dersleri yürütmektedir. Sözen'in yaşamını anlatan "Yaşayan Bellek: Gürol Sözen" adlı belgesel ise 2016 yılında TRT ekranlarında yayınlandı. Sanatçının yapıtları Amerika, Rusya, Almanya, Hollanda, İngiltere ve Finlandiya'daki özel koleksiyonlarda korunmaktadır. Yaşamını ve yaratıcı üretimlerini ise halen İstanbul'da sürdürmektedir.