Gizem Saka 9 Nisan 1978'de İstanbul'da doğdu. Kendisi üretken bir akademisyen, ressam, ekonomist ve eski millî sporcudur. Hem davranışsal ekonomi alanındaki akademik araştırmaları hem de Akdeniz ile Orta Doğu esintilerini yansıtan sanatsal çalışmalarıyla adından söz ettirmektedir. Saka, günümüzde Pensilvanya Üniversitesi Wharton İşletme Fakültesi bünyesinde kıdemli öğretim görevlisi olarak ders vermektedir. Aynı zamanda Harvard Üniversitesi bünyesinde misafir öğretim görevlisi kimliğiyle sanat pazarlaması eğitimleri yürütmektedir. Dünyanın en prestijli eğitim kurumlarında sürdürdüğü bu çift yönlü kariyeriyle dikkat çeken Saka, çok yönlü bir portre çizmektedir.
Sporculuktan Cornell Doktorasına Uzanan Yol
Gençlik yıllarında sporla aktif bir şekilde ilgilenen Gizem Saka, başarılı bir jimnastikçiydi. Bu alanda Türkiye şampiyonluğu yaşayan başarılı isim, 1989-1993 yılları arasında Türkiye jimnastik millî takımı kadrosunda görev yaptı. Bunun yanı sıra gençlik dönemlerinde atletizm branşıyla da yakından ilgilendi. Lisans eğitimini 1999 yılında Koç Üniversitesi Ekonomi Bölümü'nde başarıyla tamamladı. Eğitim hayatına devam etmek amacıyla mezun olduğu sene Amerika Birleşik Devletleri'ne taşınma kararı aldı. Cornell Üniversitesi'nde sürdürdüğü lisansüstü çalışmaları neticesinde, 2008 yılında davranışsal ve deneysel ekonomi dalında doktora unvanını kazandı.
Akademik Başarılar ve Kürsel Kürsüler
Saka, henüz Cornell Üniversitesi'nde doktora yaparken Samuel Curtis Johnson Yönetim Bilimleri Enstitüsü'nde strateji dersleri vermeye başlamıştı. Aynı dönemde Carnegie Mellon Üniversitesi Tepper İşletme Fakültesi'nde de kürsel ekonomi alanında dersler üstlendi. Doktorasını aldıktan sonra, 2008 ve 2011 yılları arasında Vermont eyaletindeki Middlebury Koleji bünyesinde akademik hayatına devam etti. Burada davranışsal ekonomi ile deneysel ekonomi derslerini yürüten Saka, 2011-2012 akademik döneminde ise Wellesley Koleji'nde öğretmenlik yaptı. Başarılı akademisyen, 2011 yılından bu yana Pensilvanya Üniversitesi Wharton İşletme Fakültesi çatısı altında sürdürdüğü görevinde işletme ekonomisi, makroekonomi ve sanat ekonomisi gibi çeşitli alanlarda dersler vermektedir. Harvard bünyesinde de misafir öğretim görevlisi olarak çalışmıştır. Saka'nın "Essays in Procrastination, Commitment and Fairness" başlıklı yüksek lisans tezi daha sonra kitaplaştırılarak yayımlanmıştır. Cornell'deki üstün çalışmaları dolayısıyla Howard ve Abby Milstein ile Ernest Liu Ailesi öğretim ödüllerinin de sahibi olmuştur. Davranışsal ekonomi alanındaki geniş uzmanlığını PsychologyToday.com platformunda kaleme aldığı popüler blog yazılarıyla geniş kitlelerle paylaşan Saka, 2011 senesinde ise Vermont Halk Radyosu'nda yayımlanan özel bir programa konuşmacı olarak davet edilmiştir. Programda, fedakarlık ile aldatma arasındaki bağlantıyı ele almıştır. Akademik kariyeri boyunca çok sayıda ulusal ve uluslararası konferansta konuşmalar yapan Saka, Cambridge Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen Disiplinlerarası Sosyal Bilimler Konferansı gibi seçkin etkinliklerde önemli bilimsel sunumlar gerçekleştirmiştir. Ayrıca Davis Müzesi'nde sanat ile ekonomi arasındaki ilişkileri ünlü sanatçı Sol LeWitt üzerinden ele alan dersler vermiştir. Wharton İşletme Fakültesi bünyesinde ise sanat dünyasının bilinmeyen ekonomik yapısını sorgulayan halka açık dersler düzenlemiştir.
Tuvaldeki Renkler ve Sanatsal Kimlik
Saka'nın sanatla buluşması, üniversite yıllarında resim çizmeye başlamasıyla gerçekleşti. Bu süreçte çömlekçilik ve heykel biçimlendirme eğitimleri alarak sanatsal yelpazesini genişletti. 2000 yılından itibaren Cornell Üniversitesi Sanat ve Mimarlık Bölümü'nde dersler alarak teknik becerilerini geliştirdi. İlk kişisel sergisini 2005 yılında Montreal'de yer alan Gora Galerisi'nde açarak profesyonel sanat dünyasına adım attı. Saka'nın sanatsal çizgisinde Akdeniz'in sđcak renkleri ile Orta Doğu'nun geleneksel motifleri bir araya gelmektedir. Eserlerinde kendi kişisel geçmişinden ve gözlemlerinden ilham alan sanatçı, özellikle kadın figürlerini konu edinmesiyle tanınmaktadır. Kalabalık bir kadın ailesinde büyümesinden dolayı kadınların hislerini yakından gözlemlediğini belirten Saka, "Kadınlar" koleksiyonunu uzun süre devam ettirmiştir. Bu serideki resimler; kitap okuyan, kahve yudumlayan, aynaya bakan veya sevdikleriyle sohbet eden kadınların gündelik yaşam kesitlerini içermektedir.
Farklı Temalar ve Uluslararası Sergiler
Gizem Saka'nın sanatsal üretimi tek bir tema ile sınırlı kalmamıştır. Örneğin, "İstanbul Evleri" koleksiyonunda doğduğu şehrin saf ve ilkel kentsel manzaralarını tuvale aktarmıştır. "Falımı Oku" (Read my Fortune) serisinde ise geleneksel kahve fallarında kullanılan telveli fincan imgelerini sanatsal bir dille yorumlamıştır. Sanatçının 2013 yılında Boston Üniversitesi bünyesinde açılan özel sergisinde, on altıncı yüzyıla ait Osmanlı yelkenli gemilerini tasvir ettiği büyük ebatlı tuvaller sanatseverler tarafından yoğun ilgiyle karşılanmıştır. Son dönem çalışmalarından olan "Resimde Edebiyat" koleksiyonunda ise tuvalleri defter sayfaları gibi çizgilere ayırarak üzerine sevilen edebi eserlerden alıntılar yerleştirmiştir. Saka'nın özgün tabloları günümüzde New York, Şikago, İstanbul ve Montreal gibi dünyanın pek çok farklı kentindeki özel koleksiyonlarda yer almaktadır.
Sanatçının dünya çapında sergilediği öne çıkan koleksiyonları şunlardır:
- Kadınlar: Gündelik yaşamdaki kadın gözlemlerini yansıtan figüratif çalışmalar.
- İstanbul Evleri: Sanatçının memleketine duyduğu özlemi simgeleyen naif şehir manzaraları.
- Falımı Oku: Kahve fincanlarının mistik ve görsel imgelerini içeren özgün tasarımlar.
- Resimde Edebiyat: Sevilen edebi eserlerden pasajları tuvalle buluşturan disiplinlerarası seri.
Çalışmalarını ve akademik sunumlarını gerçekleştirdiği bazı prestijli platformlar ise şunlardır:
- Harvard Üniversitesi (Sanat pazarlama teknikleri misafir dersleri)
- Pensilvanya Üniversitesi (İşletme ve makroekonomi kürsüsü)
- Boston Üniversitesi (Turquoise Dream sergisi)
- Cambridge Üniversitesi (Disiplinlerarası konferans sunumu)
- Davis Müzesi (Ekonomi ve sanat ilişkisi dersleri)