Ahmet Ferruh Bozbeyli, Türk siyaset sahnesinin en önemli dönemlerinden birine yön veren eski Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanı ve hukukçudur. 21 Ocak 1927 tarihinde Kahramanmaraş'ın Pazarcık ilçesinde dünyaya gelen Bozbeyli, parlamento tarihimizde derin izler bırakmış ve demokratik süreçlerin gelişimine katkı sunmuştur. Uzun yıllar Adalet Partisi ve kurucusu olduğu Demokratik Parti bünyesinde aktif politikayla uğraşan dönemin deneyimli devlet adamı, aynı zamanda TBMM başkanlığı görevini yürüterek yasama faaliyetlerini yönetmiştir. 28 Temmuz 2019 tarihinde Ankara'da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybettikten sonra Devlet Mezarlığı'nda ebedi istirahatgahına tevdi edilmiştir.
Gençlik Yılları ve Hukuk Eğitimi
Babası Sıddık Bey'in memuriyeti nedeniyle çocukluk ve gençlik yıllarında farklı şehirlerde okumak zorunda kalan Bozbeyli; ilköğrenimini Pazarcık ve İslahiye'de tamamladıktan sonra ortaokul eğitimini Gaziantep ile İskenderun'da almıştır. Eski meclis başkanının çocukluk ve gençlik dönemindeki eğitim serüveni şu şekilde gerçekleşmiştir:
- Pazarcık ve İslahiye'de ilkokul eğitimi,
- Gaziantep ve İskenderun'da ortaokul öğrenimi,
- Antakya Erkek Lisesi'nden 1947 yılında mezuniyet.
Lise eğitiminin ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydolarak burayı başarıyla tamamlamayı başardı. Hukuk eğitiminin ardından bir süre boyunca serbest avukat olarak mesleğini icra etti. 27 Mayıs dönemi davalarında Demokrat Parti milletvekili Osman Turan'ı savundu.
Siyasete İlk Adımlar ve Meclis Başkanlığı
Bozbeyli, adliye koridorlarından parlamento sıralarına uzanan aktif siyasi yaşamına 1961 yılında ilk adımını attı. Siyasi yaşamına Adalet Partisi bünyesinde başlayan ve 1961 genel seçimlerinde İstanbul milletvekili olarak meclise giren Bozbeyli, kısa süre içinde partinin meclis grubu başkanlığı ve TBMM başkanvekilliği gibi önemli vazifelerini yürütmüştür. Partisinin parlamentoda çoğunluğu sağlamasının ardından 1965 yılında meclis başkanı seçilen deneyimli siyasetçi, bu saygın görevini başarıyla yürüterek 1967 ve 1969 yıllarında yapılan meclis başkanı seçimlerinde de koltuğunu korumayı başarmıştır.
Demokratik Parti Dönemi ve Siyasi Mücadeleler
Zamanla Adalet Partisi içinde derin görüş ayrılıkları belirdi. Genel başkan Süleyman Demirel ve politikalarına karşı olan parti içi grupta yer aldı. Bu fikir uyuşmazlığı sonucunda Ekim 1970'te TBMM Başkanlığı görevinden istifa etti, ayrıca kısa süre sonra Adalet Partisi'nden de ayrıldı. Çok geçmeden, Saadettin Bilgiç önderliğindeki ve kamuoyunda "41'ler" olarak adlandırılan milletvekili grubuyla beraber partiden tamamen koptu. Bu ekip, Türk siyasi hayatına yeni bir soluk getirmek amacıyla Demokratik Parti adıyla yeni bir siyasi hareket kurdu. Bozbeyli, partinin kurucu genel başkanı seçildi. Cumhurbaşkanlığı seçimleri için 1973 yılında adaylığını koysa da meclisten yeterli desteği bulamadı. Aynı yıl gerçekleşen milletvekili seçimlerinde Demokratik Parti, oyların yüzde 11,89'unu toplayarak mecliste 45 sandalye kazanmayı başardı. Kendisi de yeniden İstanbul milletvekili sıfatıyla meclisteki yerini aldı.
Mart 1975'te Birinci Milliyetçi Cephe hükümetinin kurulma aşamasında Demokratik Parti içinde ciddi bir fikir ayrılığı baş gösterdi. Saadettin Bilgiç ve beraberindeki vekiller partiden ayrılıp Adalet Partisi'ne dönerken, Bozbeyli görevini sürdürmeye devam etti. Bu büyük kopuş sebebiyle ciddi güç kaybeden parti, 1977 seçimlerinde ancak yüzde 1,85 oy alabildi. Milletvekili seçilemeyince genel başkanlıktan ayrıldı ve aktif siyaseti bıraktı.
Politikadan Sonraki Hayat ve Bankacılık Kariyeri
Siyaset sahnesine veda eden Ferruh Bozbeyli, bilgi ve birikimini finans sektörüne aktarmayı terüih etti. 1978 yılında Türkiye İş Bankası'nın 54. Genel Kurul Toplantısı vesilesiyle yönetim kurulu üyeliğine seçilerek yeni bir kariyere yelken açtı. Bankacılık alanında uzun yıllar hizmet veren tecrübeli isim, 1990 ile 1992 yılları arasında bankanın yönetim kurulu başkanı olarak görev yaptı. Yaşamının son dönemini Ankara'da geçiren siyasetçi, 28 Temmuz 2019 tarihinde tedavi gördüğü hastanede hayata gözlerini yumdu. Vefatının ardından cenazesi Devlet Mezarlığı'nda toprağa verildi.