Türkiye'de klinik psikoloji alanının gelişimine yön veren Prof. Dr. Ferhunde Öktem, 1950 yılında Bursa'da dünyaya gelmiştir. Akademik birikimini ve pratik deneyimini çocuk, ergen ve spor psikolojisi gibi farklı disiplinlere aktaran bilim insanı, Hacettepe Üniversitesi çatısı altında gerçekleştirdiği uzun soluklu çalışmalarıyla tanınmaktadır. Öktem, ruh sağlığı alanındaki toplumsal projeler ve yürüttüğü uygulamalı eğitimler sayesinde ülkenin dört bir yanındaki çocukların ve ailelerin yaşamına doğrudan dokunmuştur.
Akademik Hayatı ve Klinik Deneyimleri
Yükseköğrenimini Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nde tamamlayan Ferhunde Öktem, burada İffet Dinç, Işık Savaşır, Bozkurt Güvenç ve Hüsnü Arıcı gibi psikoloji dünyasının çok değerli isimlerinden dersler almıştır. Bu güçlü akademik temel üzerine inşa ettiği kariyerinde, ilk klinik deneyimlerini Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Psikiyatri Kliniği bünyesinde görev yaparak kazanmıştır. Hacettepe Üniversitesi'ndeki akademik basamakları hızla tırmanan Öktem, 1983 yılında doktor unvanını almaya hak kazanmıştır. Başarılı bilim insanı, 1988 senesinde doçentlik derecesini elde ederken, takvimler 1998 yılını gösterdiğinde profesörlük kadrosuna atanmıştır.
Öktem, nöropsikolojik testler üzerine hazırladığı uzmanlık teziyle klinik psikoloji literatürüne katkı sunmuştur. O, klinik psikoloji alanında etkin bir araştırmacıdır. 1977 yılından 2017 yılına kadar Hacettepe Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı bünyesinde öğretim üyeliği vazifesini sürdürmüştür. Akademik emekliliğinin ardından çalışmalarını sonlandırmayan profesör, Ruh Sağlığı Merkezi bünyesinde danışan kabul etmeye ve araştırmalar yapmaya devam etmektedir. Günümüzde çalışmalarını ağırlıklı olarak çocuk psikopatolojisi ile çocuk ruh sağlığı ve hastalıkları ekseninde sürdürmektedir.
Çocuk Hakları ve Toplumsal Çalışmaları
Ferhunde Öktem, mesleki yaşamı boyunca çocukların esenliği ve korunması için çok boyutlu projelerde görev almıştır. Özellikle üstün yetenekli çocukların doğru şekilde tespit edilmesi ve eğitilmesi hususunda önemli çalışmalar yapmıştır. Bunun yanı sıra, özel korumaya muhtaç çocuklar, adli süreçlerle karşı karşıya kalan yasayla sorunlu çocuklar ile engelli ve otizm spektrumundaki bireyler için kapsayıcı çözümler üretmiştir. Okullarda şiddetin önlenmesi, eğitim sistemlerinin iyileştirilmesi ve yaşanan kronik sorunların giderilmesi adına Milli Eğitim Bakanlığı ile ortak çalışmalar yürütmüştür. Bu bağlamda, Türkiye genelindeki ilköğretim okullarında uygulanan özel eğitim projesinin de yürütücülüğünü üstlenmiştir.
Öktem'in akademik ve toplumsal alandaki katkıları özellikle şu başlıklar altında yoğunlaşmaktadır:
- Üstün yetenekli çocukların tespiti ve eğitim süreçlerinin planlanması,
- Engelli ve otizmli bireylerin toplumsal hayata uyumu,
- Zararlı alışkanlıklar ve madde bağımlılığı ile kararlı mücadele,
- Çocuk ihmal ve istismarının önlenmesi çalışmaları,
- Okullarda şiddetin önüne geçilmesi ve eğitim sistemlerindeki sorunların çözümü.
Zararlı alışkanlıklarla mücadele ve madde bağımlılığı konuları, Öktem'in çalışma yelpazesinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu alandaki çalışmalarını Sağlık Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü ile iş birliği içerisinde koordine etmiştir. Ayrıca, Kadından Sorumlu Devlet Bakanlığı, Adalet Bakanlığı ve Aileden Sorumlu Devlet Bakanlığı ile koordineli adımlar atmıştır. Özellikle cezaevlerindeki suçlu çocuklar, devlet koruması altındaki dezavantajlı çocuklar ve yetiştirme yurtlarındaki bebek ile çocukların yaşam standartlarının iyileştirilmesi amacıyla stratejik katkılar sağlamıştır. Tüm bu süreçlerin yanında, psikologların mesleki güvencelerini ve özlük haklarını yasal bir zemine oturtmak amacıyla ilk günden itibaren yoğun bir yasa mücadelesi vermiştir.
Spor Psikolojisi ve Medya Faaliyetleri
Öktem'in çok yönlü kariyerinin bir diğer önemli kulvarı ise spor psikolojisidir. O, spor yaşantısına jimnastikçi olarak adım atmıştır. Zaman içinde hakemlik yapmış ve federasyon üyeliklerinde bulunmuştur. Spor alanındaki çalışmalarını Gençlik Spor Genel Müdürlüğü Spor Sağlık Yüksek Kurulu bünyesinde sürdürmüştür. Burada sporcu sağlık karnesinin hazırlanması için emek vermiştir. Aynı zamanda spor federasyonlarının sağlık kurullarının yapılandırılmasında da görev almıştır. Zararlı alışkanlıklarla mücadele ve sporda şiddetin önlenmesi konularında yoğun mesai harcamıştır.
Akademik bilginin topluma yayılmasını son derece önemseyen profesör, halkın bilinçlenmesi adına kitle iletişim araçlarını network veya internet mecraları yerine geleneksel kitle iletişim araçlarıyla sağlamıştır. Sağlıklı nesillerin yetiştirilmesini desteklemek amacıyla TRT ekranlarında eğitici çocuk programları hazırlamıştır. Bunun yanında, gençlerin gelişim süreçlerine rehberlik etmek ve ailelerin farkındalığını artırmak amacıyla radyo ve televizyon programlarında konuşmacı ve yapımcı olarak yer almıştır. Öğretmenlere ve velilere yönelik eğitimler onun yaşamının odağını oluşturur. Bilgi paylaşımları yaşamının her anını kapsar.