Türkiye'nin yer bilimleri ve bilim tarihi alanında yetiştirdiği en seçkin isimlerden biri olan jeofizikçi Ferhat Özçep, akademik birikimiyle ülkemizde ve dünyada derin izler bırakmıştır. 23 Ocak 1968 tarihinde maden kenti Zonguldak'ta dünyaya gelen değerli bilim insanı, ömrünü yerkürenin gizemlerini anlamaya ve bilim tarihinin gelişim süreçlerini aydınlatmaya adamıştır. Aslen Artvin'in Hopa ilçesine dayanan kökleriyle Karadeniz'in çalışkan ruhunu taşıyan akademisyen, 9 Şubat 2023 tarihindeki vefatına değin üretkenliğini sürdürmüştür. Yer fiziği disiplinine katkılarıyla tanınan Özçep, ulusal ve uluslararası ölçekteki mesleki kuruluşlarda aktif görevler alarak ülkemizi gururla temsil etmiştir.
Akademik Eğitim Hayatı ve İlk Mezuniyetler
Özçep'in bilimsel yolculuğunun temel taşları, doksanlı yılların hemen başında atılmıştır. Gençlik yıllarından itibaren akademiye büyük bir ilgi duyan araştırmacı, yükseköğrenimini iki farklı branşta sürdürerek benzersiz bir altyapı kazanmıştır. Başarılı bilim insanı, 1991 yılında İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeofizik Mühendisliği bölümünden dereceyle mezun olmayı başarmıştır. Özçep, öğrenme azmini tek alanla sınırlamadı. Hemen ertesi yıl Hacettepe Üniversitesi Zonguldak Mühendislik Fakültesi Alaplı Meslek Yüksekokulu Elektrik bölümünuü bitirdi.
Bu çift yönlü çalışma disiplini, yürütülen yer fiziği çalışmalarında büyük avantaj sağladı. Genç mühendis, İstanbul Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimine yöneldi. Buradaki yüksek lisans derecesini 1994 yılında aldı. Doktora çalışmalarına hiç ara vermeden devam ederek yine aynı seçkin kurumda jeofizik alanında üstün çalışmalara imza attı. Böylece 1999 yılında doktor unvanını kazandı.
Uluslararası Alanlarda Mesleki Temsil Yetki ve Komiteler
Doktora derecesini aldıktan sonra hem akademiye hem de meslek odalarına hizmet etmeyi amaçlayan Özçep, uluslararası arenada hızla tanınmıştır. Henüz resmi kadrolu öğretim üyesi olmadan önce, yürüttüğü nitelikli yer bilimleri araştırmalarıyla küresel ölçekte dikkatleri üzerine çekmeyi başarmıştır. Bu doğrultuda 1 Haziran 2002 ile 31 Temmuz 2004 dönemleri arasında, Amerika Jeofizik Birliği (AGU) Jeofizik Tarihi Komitesi kurul üyeliğine birlik başkanı tarafından doğrudan seçilerek ülkemizi gururlandırmıştır.
Bu uluslararası başarının hemen ardından, Ağustos 2004 tarihinde İstanbul Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Yer Fiziği Anabilim dalında kadrolu öğretim üyesi sıfatıyla göreve başlamıştır. Mesleki örgütlenmelerdeki etkin rolünü de sürdüren idealist hoca, 1994 yılından 2002 senesine kadar TMMOB Jeofizik Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu'nda yazman üye olarak kesintisiz çalışmıştır. Çalışmalarını sürdüren akademisyen, 2006-2008 yılları arasında doğrudan TMMOB Yönetim Kurulu üyeliği görevini üstlenerek yer bilimcilerin sesi olmuştur.
Küresel ölçekteki takdirlerin ardı arkası kesilmezken, Aralık 2007 tarihinde yeni bir üyelik haberi daha ulaşmıştır. Özçep, prestijli Amerika İnşaat Mühendisleri Birliği (ASCE) Jeofizik Mühendisliği Komitesi üyeliğine seçilmiştir. Hem yer fiziği hem de mühendislik pratiklerinin köprüsünü kuran bu komitedeki çalışmalarda ülkemizin sesini duyurarak ulusal jeofizik birikimini batılı meslektaşlar ile paylaşmıştır.
Özçep'in kariyeri boyunca görev aldığı ve üyesi olduğu öne çıkan uluslararası komiteler ile akademik kurumlar şunlardır:
- Amerika Jeofizik Birliği (AGU) Jeofizik Tarihi Komitesi Üyeliği
- Cambridge Üniversitesi Bilim Tarihi ve Felsefesi Bölümü Misafir Öğretim Üyeliği
- Harvard Üniversitesi Bilim Tarihi Bölümü Misafir Öğretim Üyeliği
- Amerika İnşaat Mühendisleri Birliği (ASCE) Jeofizik Mühendisliği Komitesi Üyeliği
Cambridge ve Harvard Yılları ile Son Akademik Görevleri
Yer bilimleri alanındaki uzmanlığını beşeri bilimlerle birleştiren yerli araştırmacı, bilim tarihi alanında dünyanın en saygın kürsülerinde misafir öğretim üyeliği yapmıştır. Kendisini sürekli yenileyen Özçep, 2015 yılının kış (Lent) sömestr döneminde Cambridge Üniversitesi Bilim Tarihi ve Felsefesi bölümünde konuk bilim insanı (visiting scholar) olarak bulunmuştur. Akademik temasların ardından, 2016-2017 yılları arasında Harvard Üniversitesi Bilim Tarihi bölümünde misafir öğretim üyesi sıfatıyla bilimsel projeler yürüttü.
Yurt dışındaki verimli çalışma dönemlerinin ardından yuvaya dönen başarılı profesör, İstanbul Üniversitesi'ndeki görevine devam ederek yeni kuşaklar yetiştirmeye devam ediyordu. Bu süreçte tarihi İstanbul Üniversitesi'nin idari olarak bölünmesi neticesinde, yoluna yeni kurulan İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa çatısı altında devam ederek buradaki yer bilimleri fakültesine katkılarını sürdürmüştür. Yeni yapılanma içerisinde idari yönetime de destek veren profesör, 2017 ile 2020 seneleri arasında jeofizik mühendisliği bölüm başkan yardımcılığı görevini yürütmüştür.
Kariyerinin olgunluk döneminde idari basamakları tırmanmayı sürdüren Özçep, 2021 yılına gelindiğinde ise Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yer Fiziği Anabilim Dalı Başkanı olarak seçilmiştir. Bölümün bilimsel vizyonunu yönlendiren ünlü profesör, tüm bu yoğun akademik dönemde aile yaşantısını da ihmal etmemiştir. Doğa ve Ezgi adında iki çocuk babasıydı. Asırlar boyunca kültürlerin kesiştiği Hopa'nın dilsel mirasını da yaşatmayı bilmiştir. Kendi anadili Türkçe dışında bölgesel dili Lazca ile birlikte İngilizce ve temel düzeyde Almanca konuşan seçkin akademisyen, ülkemiz için büyük bir kayıp olan erken vefatıyla arkasında doldurulması güç bir boşluk bırakmıştır.