Cumhuriyet dönemi sanat dünyasının ve müzik tarihinin en seçkin simalarından biri olan Azeri müzisyen Ferhang Hüseyinov, ömrünü evrensel melodiler üretmeye adamıştır. 16 Temmuz 1949 tarihinde Azerbaycan’ın göz alıcı başkenti Bakü’de dünyaya gözlerini açan sanatçı; keman virtüözlüğü, besteciliği ve akademisyenliği ile Doğu ile Batı arasında adeta sanatsal bir köprü kurmuştur. Birçok prestijli ödüle layık görülen büyük deha, 16 Şubat 2010 tarihinde hayata veda edene dek ardında unutulmaz eserler bırakmıştır.
Müziğe Adanmış İlk Gençlik ve Parlak Eğitim Yılları
Küçük yaşlardan itibaren müziğe karşı derin bir yetenek sergileyen Ferhang Hüseyinov, bu alandaki ilk disiplinli eğitimini Azerbaycan Devlet Konservatuvarı Bülbül Müzik Okulu bünyesinde almıştır. 1968 yılında bu okuldan başarıyla mezun oldu. Sanat eğitimi hız kesmeden devam edecekti. 1969 ile 1971 yılları arasında Azerbaycan Devlet Konservatuvarı’nda Karp Dombeyev’den keman dersleri alırken, dönemin efsanevi ismi Kara Karayev’den ise kompozisyon tekniklerini öğrenmiştir. Müzikal ufkunu daha da genişletmek isteyen genç müzisyen, kısa süre sonra Sovyetler Birliği’nin sanat kalbi olan Moskova’ya yönelmiştir.
Moskova Devlet Konservatuvarı’ndaki yılları, onun kariyerinde tam anlamıyla bir dönüm noktası teşkil etmiştir. 1971 ile 1975 yılları arasında devam eden bu zorlu ve verimli süreçte keman eğitimini dünyaca ünlü Leonid Kogan, kompozisyon eğitimini ise unutulmaz besteci Aram Haçaturyan gibi dev isimlerin rehberliğinde sürdürmüştür. Moskova’daki eğitim hayatını üstün başarı ve yüksek onur derecesiyle taçlandıran Hüseyinov, 1975 yılında büyük bir heyecanla memleketi Bakü’ye geri dönmüştür. Azerbaycan Devlet Konservatuvarı bünyesinde profesör unvanıyla göreve atandı. Keman ve kompozisyon dersleri vererek genç yetenekleri eğitmeye başladı.
Profesörlük görevinin yanı sıra Azerbaycan Bestecileri Birliği’nin aktif bir üyesi haline gelen Hüseyinov, icracı kimliğiyle de göz doldurmuştur. Bakü ve Moskova Yaylı Çalgılar Dörtlülerinin birinci kemancısı olarak görev alan sanatçı, bu seçkin topluluklarla dünyanın dört bir yanında konserler vermiştir. Henüz 1972 yılında solist sıfatıyla Moskova Devlet Konservatuvarı Orkestrası eşliğinde Berlin’de sahne alarak izleyicileri büyülemiştir. Yine aynı sene katıldığı prestijli Herbert von Karajan yarışmasında elde ettiği altın madalya, onun uluslararası arenadaki yetkinliğini tescilleyen ilk büyük zaferlerden biri olmuştur. Bu zafer ona dünya kapılarını açtı.
Uluslararası Başarılar ve Küresel Ödüller
Sanatçının bestecilik yeteneği, çağdaş müziğin öncülerinden Kara Karayev, Enescu, Bartok ve Haçaturyan’ın estetik çizgilerinden beslenerek eşsiz bir tarza bürünmüştür. Keman virtüözü kimliğinin yanı sıra besteci olarak ilk büyük uluslararası başarısını 1991 yılında Japonya’da kazanmıştır. Burada düzenlenen ünlü İpekyolu (Silk Road) yarışmasında birincilik kürsüsüne çıkan Hüseyinov, Uzak Doğu’da derin bir hayranlık uyandırmıştır. Bu büyük başarının akabinde, 18. yüzyılda yaşamış kahraman bir Japon denizcisi olan Kodayu’nun serüvenlerini konu alan görkemli bir opera bestelemek üzere görevlendirilmiştir. 1993 yılında Japonya’da sahnelenen bu dev eser, izleyicilerden tam not alarak müzik otoritelerince ayakta alkışlanmıştır. Eser çok büyük ses getirdi.
Üretken bestecinin dünya barışına sunduğu sanatsal katkılar da ödülsüz kalmamıştır. 1995 yılında kaleme aldığı "May Peace Prevail on Earth" başlıklı oratoryosu, sanatçıya Birleşmiş Milletler Barış Ödülü'nü kazandırmıştır. Aynı dönemde, soprano sesi ile yaylı çalgılar dörtlüsü için özel olarak bestelediği "Stabat Mater" isimli yapıtıyla Birleşmiş Milletler tarafından bir kez daha ödüllendirilmiştir. Bu başarıların peşi sıra prestijli Grove Müzik Ansiklopedisi sayfalarında kendine yer bulan Hüseyinov, adını dünya müzik tarihine altın harflerle yazdırmıştır. 2000 yılına gelindiğinde ise Paraguay’da UNESCO desteğiyle düzenlenen Jose Asunsiyon Flores yarışmasında "Capriccio Guarani" eseriyle birincilik ödülünü müzesine götürmüştür. Bu ödül onun küresel etkisini pekiştirdi.
Anadolu Topraklarında Yeni Bir Dönem ve Son Yolculuk
Sanat rüzgarlarını Türkiye’ye taşımaya karar veren Ferhang Hüseyinov, 1992 yılında sevgili eşi Leyla Hüseyinova ile birlikte Türkiye’ye göç etmiştir. Adana’da yer alan Çukurova Üniversitesi Devlet Konservatuvarı bünyesinde keman öğretim görevlisi olarak göreve başlayan sanatçı, burada sayısız genç müzisyenin yetişmesine vesile olmuştur. Türkiye onun ikinci vatanı olmuştu. 2002 senesinde hayata geçirilen ve Haifa ile Prag şehirlerinde düzenlenen prestijli Uluslararası Master Class organizasyonunun da kurucu ortakları arasında bulunmuştur. Bu hareketli dönemde İsrail Yeni Oda Orkestrası için ünlü "Ladino Fantasy" adlı eserini besteleyerek müzikal mirasını zenginleştirmeyi sürdürmüştür.
Usta sanatçı, Mersin Devlet Opera ve Balesi’nin özel talebi doğrultusunda "Queen Aba" (Kraliçe Aba) balesini notaya dökmüştür. 2005 yılında gerçekleştirilen ilk seslendirilişinde bu görkemli eser, sanat dünyasından muazzam bir ilgi görerek ayakta alkışlanmıştır. Yaşamı boyunca sanata sunduğu eşsiz katkılardan ötürü 2010 yılının Şubat ayında Azerbaycan Hükümeti tarafından kendisine Devlet Sanatçısı unvanı layık görülmüştür. Ne var ki bu onurlu ödülü teslim almak için sabırsızlıkla doğduğu kent Bakü’ye seyahat eden büyük usta, yolda aniden fenalaşmıştır. Geçirdiği ani sağlık krizi sebebiyle 16 Şubat 2010’da Bakü'de yaşama gözlerini yuman Hüseyinov, ardında müzik dünyasını yasa boğan büyük bir boşluk ile asla silinmeyecek eşsiz melodiler ve pırıl pırıl yetişmiş yüzlerce öğrenci bırakmıştır.
Ferhang Hüseyinov’un En Seçkin Eserleri
Kariyeri boyunca hem keman virtüözü hem de besteci kimliğiyle evrensel tınılara hayat veren usta sanatçının öne çıkan eserleri şunlardır:
- Kodayu Operası: Japonya'da sahnelenen ve 18. yüzyıl Japon denizcisini konu alan tarihi yapıt.
- May Peace Prevail on Earth: Birleşmiş Milletler Barış Ödülü'ne layık görülen eşsiz oratoryo.
- Stabat Mater: Soprano sesi ile yaylı çalgılar dörtlüsü için bestelenen ödüllü eser.
- Capriccio Guarani: UNESCO desteğindeki Jose Asunsiyon Flores yarışmasında birincilik getiren melodi.
- Ladino Fantasy: İsrail Yeni Oda Orkestrası için özel olarak bestelenen parça.
- Queen Aba (Kraliçe Aba) Balesi: Mersin Devlet Opera ve Balesi siparişiyle hayat bulan başarılı sahne eseri.