Irak'ın Musul vilayetine bağlı Telafer ilçesinde 1929 yılında dünyaya gelen ve asıl adı Mahmut Seyit Ali olan Felekoğlu (Arapça: فلك اوغلو), Irak Türkmen edebiyatının en özgün ve sevilen şairlerinden biridir. Çocuk yaşlarda, 1943 senesinde gönlünü kaptırdığı aşk vesilesiyle kalemi eline alan şair, ömrü boyunca hece ve aruz ölçülerini harmanlayarak Türkmen halkının sesi olmayı başarmıştır. Kendi yaşadığı coğrafyanın kültürel dokusunu ve toplumsal duyarlılıklarını eserlerine yansıtan sanatçı, 19 Eylül 2002'de yine doğduğu topraklarda hayata gözlerini yummuştur. O, ardında silinmez izler bıraktı.
Rüyadan Doğan Mahlas ve Yaşam Mücadelesi
Edebi dünyada Felekoğlu adıyla tanınan şairin bu ismi seçiş hikayesi oldukça enteresan bir düşe dayanmaktadır. Gençlik yıllarında gördüğü rüyasında, evinin kapısının önündeki ağaçta duran bir kumruyu taşlamaya yeltendiğini görür. Kuş hemen dile gelerek ona seslenir. Bu rüyada kuş ona, "Ay Felek oğlu Felek! Neden bana taş atıyorsun?" der. Bu mistik ve çarpıcı uykunun etkisinden kurtulamayan şair, o günden sonra tüm edebi üretimlerinde bu ismi kullanmaya karar verir. Hayatın gerçeklerinden kopuk bir yaşam sürmeyen şair, uzun süre geçimini toprağı işleyerek, yani çiftçilik yaparak sağlamıştır. O, boş zamanlarında hep şiir yazdı. Zamanla kariyerinde yeni bir sayfa açan şair, 1961 yılında Telafer Devlet Hastanesi bünyesinde sağlık memuru olarak göreve başlamıştır. O, meslek hayatını burada sürdürdü.
Edebi Tarzı ve Yepyeni Bir Halk Ozanı Unvanı
Felekoğlu, edebi çizgisi boyunca yerel halkın dilini kendine has, son derece özgün bir üslupla harmanlayıp geniş kitlelerin takdirini ve samimi sevgisini kazanmıştır. Türkmen şiirinin geleneksel yapısını modern bir duyuşla birleştiren yazar, tek bir edebi kalıba sıkışıp kalmayı reddetmiştir. Bu doğrultuda, klasik aruz vezninin yanı sıra Türk şiirinin milli ölçüsü kabul edilen hece veznini de ustalıkla kullanmıştır. Halk ona yepyeni bir unvan verdi. Eserlerini seslendirişindeki özgün tavrı ve musikiyle olan bağı sayesinde halk tarafından kendisine "Yepyeni bir Halk Ozanı" payesi layık görülmüştür. Irak Türkmen edebiyatı deryasında adeta bir deniz feneri vazifesi gören şairin, şiirlerinde yer verdiği bazı kelimeler ve deyişler edebiyat çevrelerinde derin bir şaşkınlık ve merak uyandırmıştır. Yapılan incelemeler neticesinde, şairin kullandığı birtakım kelimelerin kendisinden önceki hiçbir şair tarafından tercih edilmediği gerçeği gün yüzüne çıkmıştır. Yazarın şiirleri ve öyküleri halk arasında yeni bir ivme kazanmıştır. Sanatçı, klasik öykü geleneğinden beslenen anlatıları ile şiirlerinde barındırdığı sarsıcı hikmetleri, ahlaki dersleri ve atasözlerini bir araya getirmiştir. Şiirlerinde aşk, sevda, yiğitlik ve fedakarlık gibi konuları kişisel bir tutkuyla işlemiştir. O, özgürlüğün en önemli sembollerinden biridir. Eserlerinde vatanına ve milletine duyduğu sevgiyi anlatır.
Edebi Mirası ve Kitaplaştırılan Eserleri
Sanat hayatı boyunca pek çok şiir ve hikaye üreten Felekoğlu'nun mirası, ölümünden önce ve sonra basılan kitaplarla kalıcı hale getirilmiştir. Şairin dillerden düşmeyen şiirleri farklı dönemlerde değerli araştırmacılar ve edebiyatçılar tarafından derlenerek okurlarla buluşturulmuştur. Felekoğlu'nun şiir dünyasında yer alan en önemli eserler ve bunları içeren kitaplar şunlardır:
- Gerçekçilik Şairi: Ahmet Kuşçuoğlu tarafından şairin şiirlerinin derlenmesiyle hazırlanan bu eser, 1983 yılında Bağdat Türkmen Kardeşlik Ocağı tarafından basılmıştır.
- Açıl Dilim: Abdüllatif Benderoğlu tarafından hazırlanan ve şairin edebi gücünü yansıtan ikinci kitabı, 1997 yılında basılmıştır.
- Haktan Dilek: Şairin bu üçüncü kitabı ise Hüsem Hasret derlemesiyle 2011 yılında yayınlanmıştır.
Şairin halk belleğinde iz bırakan ve edebiyat dünyasında geniş yankı bulan önemli şiirleri arasında Aşklara Aşktan Haber, Nasıl Yaşar Millet, Hekim Olan Yara Sağlar, Telefar Kalası, Altını Sarrafa Ver ve Bizim İlde Bahar Oldu gibi eserleri yer almaktadır. Bu nadide eserler, onun toplumsal meselelere duyarlılığının ve estetik anlayışının en berrak örnekleridir.
Edebiyat dünyasından 19 Eylül 2002 tarihinde göç eden Felekoğlu'nun ardından birçok şair tarafından ağıtlar ve kasideler yakılmıştır. Cenazesinin son yolculuğuna uğurlanmasının akabinde kaleme alınan bu edebi taziyeler, onun sanat camiasında ne denli derin bir sevgi ve hayranlık uyandırdığının en somut delili olmuştur. Halkın bağrına bastığı bu büyük ozan, Telafer'den yükselen lirik sesiyle Irak Türkmenlerinin edebi hafızasında yaşamaya devam etmektedir. Edebi kişiliği her kesimden saygı gördü.