Fazilet Vardar Sukan, Türkiye'de biyomühendislik alanının kurumsallaşmasında ve gelişmesinde öncü rol oynamış seçkin bir Türk bilim insanı ve mühühendistir. Ege Üniversitesi Mühühendislik Fakültesi bünyesinde Biyomühendislik Bölümü'nü kurarak akademik dünyada çığır açan Sukan, aynı zamanda üniversite ve sanayi iş birliğinin güçlenmesine yönelik çalışmalarıyla da tanınmaktadır. Akademik kariyerini hem ulusal hem de uluslararası ölçekte birçok önemli projeyle taçlandıran profesör, bilimsel araştırmalarını inovasyon politikalarıyla birleştiren vizyoner yapısıyla dikkat çekmektedir.
Akademik Hayatının Başlangıcı ve Eğitim Yılları
Sukan'ın bilim yolculuğu, Türkiye'nin köklü eğitim kurumlarından biri olan İzmir Amerikan Koleji'nde başladı. Buradan 1974 yılında başarıyla mezun olduktan sonra, kimya mühühendisliği alanına yönelerek yükseköğrenimine adım attı. Ege Üniversitesi Mühühendislik Fakültesi Kimya Mühühendisliği Bölümü'nde sürdürdüğü lisans eğitimini 1978 yılında tamamladı. Kimya mühühendisliği diplomasını aldıktan hemen sonra akademik birikimini uluslararası boyuta taşımak amacıyla İngiltere'ye gitti. 1978 ile 1981 yılları arasında Londra'da bulunan saygın eğitim kurumu University College London'da (UCL) biyokimya mühühendisliği üzerine doktora çalışmasını yürüttü. Doktora derecesini başarıyla tamamlayarak Türkiye'ye dönen genç araştırmacı, ülkesinde bu alanda öncü bir kariyer inşa etmeye hazır hale geldi.
Ege Üniversitesi'ndeki Kariyeri ve Kurucu Rolü
İngiltere'den döndükten sonra akademik kariyerine hızlı adımlarla devam eden Sukan, 1982 yılında mezun olduğu Ege Üniversitesi Kimya Mühühendisliği Bölümü'nde yardımcı doçent olarak göreve başladı. Bilimsel çalışmalarıyla kısa sürede adından söz ettiren akademisyen, 1985 yılında biyomühendislik alanında doçentlik unvanını elde etti. Akademik basamakları kararlılıkla tırmanan Sukan, 1992 yılına gelindiğinde ise profesör kadrosuna atandı. Yıllar süren birikimini ve vizyonunu somutlaştırmak adına, 2000 yılında kuruluşuna bizzat liderlik ettiği Ege Üniversitesi Biyomühendislik Bölümü'nün başkanlığına getirildi. Bu görev, onun Türkiye'de biyomühendislik disiplininin akademik bir kimlik kazanması yolundaki en büyük katkılarından biri oldu.
Üniversite-Sanayi İş Birliği ve Uluslararası Projeler
Profesör Sukan, yalnızca laboratuvar çalışmalarıyla sınırlı kalmayıp bilimin sanayiye entegre edilmesi yönünde de aktif çalışmalar gerçekleştirdi. 1998 yılından itibaren, Ege Üniversitesi'nin araştırma-geliştirme faaliyetlerini ve sanayi kuruluşlarıyla olan ortaklıklarını koordine eden Bilim-Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin (EBİLTEM) müdürlüğünü üstlendi. Üniversite-sanayi bağlarının kuvvetlenmesi, Avrupa Birliği destekli projeler ve inovasyon politikalarının şekillenmesi doğrultusunda çok sayıda kurulda görev aldı.
Akademisyenin hem ulusal hem de küresel düzeyde yürüttüğü kapsamlı projeler, onun bilime katkısını simgeleyen en net veriler arasındadır. Bu kapsamda üstlendiği görevlerin fonlandığı ve iş birliği yapılan bazı önemli kuruluşlar şunlardır:
- Avrupa Birliği 5., 6. ve 7. Çerçeve Programları
- NATO ve National Science Foundation (NSF)
- TÜBİTAK, Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) ve DPT
- British Council Academic Links Scheme
- Avrupa Birliği MED-CAMPUS Programı
Sukan, tüm bu uluslararası ve ulusal destek mekanizmalarını harekete geçirerek toplamda 31 adet bilimsel projeye imza attı. Ayrıca bilimsel inovasyon ve teknoloji politikalarını yönlendiren 19 adet stratejik projeyi de başarıyla yürüttü.
Kazanılan Ödüller ve Başarılar
Akademik kariyeri boyunca üstün başarıları nedeniyle çeşitli kurumlar tarafından ödüllendirilen Sukan, genç yaşlardan itibaren Türk bilim camiasında takdir topladı. Bilimsel faaliyetlerinin niteliği sayesinde önemli ödüllere layık görüldü. TÜBİTAK Yurt Dışı Bilimsel Faaliyetler Bursu bu ödüllerin ilkidir. Burs, 1985 yılında kendisine verilmiştir. Ardından, 1989 yılında biyomühendislik alanında TÜBİTAK Teşvik Ödülü'nü kazandı. Bu prestijli ödül başarısını tescilledi.
Profesör Fazilet Vardar Sukan, yetiştirdiği öğrenciler, kurucusu olduğu akademik bölümler ve yönettiği projelerle Türkiye'nin teknoloji ve mühühendislik birikimine yön vermeye devam eden çok yönlü bir bilim insanıdır.