Ertuğrul Oğuz Fırat, 1 Şubat 1923'te Malatya'da dünyaya geldi. Hukuk eğitimini tamamlayıp yıllarca yargıçlık yapmasına karşın sanatın birden fazla kolunda eser veren Fırat; çoksesli müzik bestecisi, ressam ve yazar kimliğiyle Türkiye'nin kültür yaşamında özgün bir yer edindi. 16 Ekim 2014'te Ankara'da 91 yaşında hayatını kaybetti.
Eğitim ve Entelektüel Çevre
Lise yıllarını Malatya'da tamamlayan Fırat, 1940'ta İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü'ne başladı; bir yıl sonra aynı üniversitenin Hukuk Fakültesi'ne geçti ve 1949'da mezun oldu. Üniversite döneminde Turan Güneş, Turan Feyzioğlu, Adnan Benk, Berna Moran ve Bülent Arel gibi isimlerin de içinde bulunduğu bir arkadaş topluluğuyla İklim adlı bir dergi çıkardılar. Dergi üç sayı yayımlanabildi; Fırat'ın ilk yayınlanan şiiri de bu dergide yer aldı.
Müziğe kendi kendine yöneldi. 1943'te annesinin temin ettiği elden düşme bir piyanoda çalışmaya başladı; akademik müzik eğitimi almadı. 1944'te Karl Berger'den birkaç aylık uyum (armoni) dersi aldı, ardından sesleri ezberlemeye odaklanarak klasik ve çağdaş repertuvarı piyano başında özümsedi. 1947 yazında tanıştığı besteci İlhan Usmanbaş ile neredeyse ömür boyu sürecek bir yazışma ve düşünce dostluğu kurdu.
Müzik Yapıtları
İlk büyük çalışması olan yaylı çalgılar dörtlüsü Dördül Fa (Op. 1)'yı 1945'ten 1951'e uzanan yoğun bir süreçte tamamladı. Bunu, İlhan Usmanbaş'ın teşvikiyle kaleme aldığı ilk dizisel yöntemli yapıt Üçül No. 1 Op. 2 izledi. 1953–54 yıllarında yazdığı klarinet, keman ve piyano için Üçlü Sonat (Op. 3) ile sesini bulduğunu düşündü; bu yapıt kendi ifadesiyle gideceği yolun ilk işaretçisiydi.
Katalogunda 86 opus bulunmaktadır: oratoryolar, bale müziği, senfoni, konçerto, oda müziği, solo piyano eserleri ve koro yapıtları bu kataloğu oluşturur. Piyano eserlerini İdil Biret ve Fazıl Say zaman zaman seslendirdi. Ankara Devlet Konservatuarı bünyesinde adını taşıyan bir koro kuruldu. AK Müzik Yapım tarafından 2007, 2008 ve 2009 yıllarında yayımlanan üç CD'si —Gerçek Simge Oyun, Acı Gölgelerin Rastlantısında ve Anadolu Mayası— yapıtlarının geniş bir kesime ulaşmasını sağladı.
Resim, Yazarlık ve Hukuk
1960'ta annesini kaybetmesinin ardından resme yöneldi. Boyalarla kurduğu ilişki, bir anma ve tutunma biçimiydi. İlk on yıl boyunca yaptığı tabloları sergilemeye hazır hissetmedi; 1970'te Almanya'nın Wuppertal kentindeki Galeri Palette'de açılan ilk sergisi aylarca kapıları açık tuttu. Bu başarının ardından Türkiye'deki galeriler de kapılarını ona açtı. 1999 yılına gelindiğinde yaklaşık 380 tablo üretmişti; bunların 250 kadarı Türkiye, Almanya, Fransa, İngiltere, Hollanda, Belçika ve ABD'deki özel koleksiyonlara dağılmış durumdaydı. Geri kalanlar, kurucusu olduğu Sanat Vakfı'nın mülkü olarak korundu.
Yazarlık alanında dört kitap yayımladı: Karmakarışık Öyküler Kitabı (1995), Seviçıra (1997), Umursanmamış (1999) ve Çağdaş Küğ Tarihi Üzerine İmler'in birinci cildi (1999). Şiir ve eleştiri yazıları Küçük Dergi, Türk Dili, Forum, Flarmoni ve Ankara Sanat gibi dergilerde yayımlandı. Kullandığı özenli Türkçe nedeniyle 1964'te Türk Dil Kurumu üyeliğine kabul edildi.
Hukuk alanında 1949'da mezuniyetin ardından avukatlık stajıyla başladığı yolculuk, 1959'da Reyhanlı Sorgu Yargıçlığı'na atanmasıyla farklı bir boyut kazandı. Reyhanlı, Alanya, Denizli ve Adana'da görev yapan Fırat, 1979'da kendi isteğiyle emekli olarak Ankara'ya yerleşti. Son yıllarında maküla dejenerasyonu nedeniyle resim ve yazı çalışmalarına son vermek durumunda kaldı; bununla birlikte her cumartesi evini çağdaş müzik dinletilerine açmaya devam etti. Öncü Sanatı Koruma Derneği'nin kurucusu olan Fırat, 2013'te Sevda-Cenap And Müzik Vakfı Onur Ödülü Altın Madalyası'na layık görüldü.