Türk dış politikasının yarım asırlık dönemine tanıklık eden ve bu süreçte etkin rol oynayan Ertuğrul Apakan, Türk diplomasisinin saygın temsilcileri arasında yer almaktadır. 25 Eylül 1947 tarihinde İzmir'in tarihi ve şirin ilçesi Bornova'da dünyaya gözlerini açan tecrübeli diplomat, ülkesine uzun yıllar boyunca bürokrasi kanadında hizmet vermiştir. Özellikle Birleşmiş Milletler (BM) Türkiye Daimi Temsilcisi ve Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı (AGİT) Ukrayna Özel Gözlem Misyonu Baş Gözlemcisi olarak yürüttüğü görevler, onun küresel ölçekteki itibarını pekiştirmiştir. Kriz yönetimi alanındaki üstün başarısı ve titiz çalışma disiplini sayesinde uluslararası camiada adından sıkça söz ettirmiştir.
Eğitim Yılları ve Diplomasiye İlk Adım
Gençlik yıllarını İzmir'de geçiren Apakan, ortaöğrenimini 1965 yılında köklü eğitim kurumlarından biri olan Bornova Anadolu Lisesi bünyesinde tamamladı. Diplomat olma idealiyle başkente yönelen başarılı genç, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde yükseköğrenimine başladı. Buradaki lisans eğitimini 1969 senesinde dereceyle bitirdikten sonra iktisat alanına yöneldi. Ege Üniversitesi bünyesinde Ekonomi ana bilim dalında başladığı yüksek lisans programını 1970 yılında başarıyla noktaladı. Bu önemli akademik birikimin ardından, 1971 yılında sınavları kazanarak Dışişleri Bakanlığı bünyesindeki profesyonel meslek hayatına resmi olarak adım attı. Bakanlık çatısı altında üstlendiği çeşitli diplomatik görevlerin ardından Apakan, Türk dış politikasının kritik virajlarında önemli sorumluluklar üstlenmiştir. 1996-2000 yılları arasında KKTC nezdinde Türkiye Büyükelçisi olarak Lefkoşa'da görev alan deneyimli diplomat, Kıbrıs meselesinin çözüm süreçlerine doğrudan katkı sağladı. Adaya veda ettikten sonra Ankara merkez teşkilatında görevlendirildi. 2000-2004 döneminde Kıbrıs-Yunanistan, Denizcilik ve Havacılık Genel Müdürlüğü görevini yürüterek iki ülke arasındaki hassas dengeleri yönetti. Başarıları vesilesiyle 2004-2006 yıllarında Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcılığı makamına atandı. Kısa sürede basamakları tırmanarak 2006-2009 yılları arasında bürokrasinin en üst kademesi olan Dışişleri Bakanlığı Müsteşarlığı görevini ifa etti.
Birleşmiş Milletler Temsilciliği ve Dönem Başkanlığı
Meslek hayatının en önemli dönüm noktalarından biri 2009 yılında gerçekleşti. Apakan, bu tarihte Birleşmiş Milletler Türkiye Daimi Temsilcisi olarak New York'a atandı ve bu zorlu vazifeyi 25 Eylül 2012 tarihine kadar başarıyla sürdürdü. Türkiye'nin 2009-2010 yılları arasındaki BM Güvenlik Konseyi geçici üyeliği sürecinde, ülkemizin tezlerini dünya kamuoyuna aktarmada başrolü oynadı. Eylül 2010'da ise Güvenlik Konseyi Dönem Başkanlığı koltuğuna oturarak küresel diplomasiyi yönetti. Bu süreçte üstlendiği diğer kritik görevler şunlardır:
- Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Terörizm ile Mücadele Komisyonu Başkanlığı görevini yürüterek uluslararası terörle mücadele stratejilerine yön verdi.
- Kuzey Kore Yaptırımlar Komitesi Başkanlığı görevini üstlenerek nükleer silahsızlanma ve küresel güvenlik başlıklarında hassas müzakereleri yönetti.
- Uluslararası Kalkınma Hukuku Örgütü (IDLO) Danışma Kurulu Üyeliği görevinde bulundu. 2012-2020 yıllarını kapsayan bu süreçte bir dönem kurul başkanlığı görevini de deruhte etti.
Ukrayna Özel Gözlem Misyonu ve Küresel Rolü
Uluslararası alanda gösterdiği diplomatik deha, ona dünya barışı adına en zorlu görevlerden birini daha getirdi. Doğu Ukrayna'da yaşanan iç çatışmaların ardından 2 Nisan 2014 tarihinde AGİT Ukrayna Özel Gözlem Misyonu Başkanlığı görevine getirildi. Ateşkes süreçlerini denetleyen ve bölgedeki sivil halkın güvenliği için çabalayan tecrübeli diplomat, bu riskli görevi 1 Haziran 2019 tarihine dek sürdürdü. Meslek hayatı boyunca edindiği derin tecrübeleri aktarmaya devam eden Apakan, şu günlerde Avrasya İncelemeleri Merkezi (AVİM) Danışma Kurulu bünyesinde üye olarak akademik ve diplomatik katkılarını sürdürmektedir.
