Mehmet Ercan Karakaş, 1945 yılında Çanakkale'de dünyaya gelen, Türk siyaset sahnesinde özellikle sosyal demokrasi akımının kurumsallaşmasına yaptığı katkılarla ve ilkeli duruşuyla tanınan saygın bir siyasetçi ve makine yüksek mühendisidir. Yüksek öğrenimini Almanya'da tamamladıktan sonra uzun yıllar bu ülkede sosyal demokrat hareketlerin içinde yer alan Karakaş, Türkiye'ye dönüşünün ardından hem parlamento çatısı altında hem de sivil toplum kuruluşlarında aktif görevler üstlenmiştir. 50. Hükûmet döneminde Kültür Bakanlığı görevini yürüten tecrübeli devlet adamı, inandığı ilkeler doğrultusunda bakanlık makamından istifa ederek Türk siyasi tarihine damgasını vurmuştur.
Almanya Yılları ve Sosyal Demokrasi Mücadelesi
Çanakkale'de ilk ve ortaöğrenimini bitiren Mehmet Ercan Karakaş, yüksek öğrenimini gerçekleştirmek üzere þnce İstanbul'a adım atmış, ardından eğitimini Almanya'da sürdürerek Makine Yüksek Mühendisi unvanıyla mezun olmuştur. Mesleki eğitiminin yanı sıra toplumsal konulara duyduğu ilgi neticesinde Duisburg Üniversitesi bünyesindeki Sosyal Bilimler Bölümü'ne bir süre devam etmiştir. Almanya'da geçirdiği bu dönemde, orada yaşayan Türk işçilerinin ve ailelerinin karşılaştığı sorunlara duyarsız kalmayarak onlara sosyal danışmanlık hizmeti sunmuştur.
Avrupa'daki çalışmaları esnasında siyasi faaliyetlere de yönelen Karakaş, Almanya Sosyal Demokrat Partisi (SPD) içinde on yıl boyunca farklı kademelerde önemli sorumluluklar üstlenmiştir. Gurbetteki Türklerin örgütlü mücadelesine öncülük ederek, sosyal demokrat görüşe sahip Türk vatandaşlarının bir araya geldiği Avrupa Sosyal Demokrat Halk Dernekleri Federasyonu'nun (HDF) dört dönem boyunca genel başkanlığını yürütmüştür. Bu süreç, onun siyasi birikimini ve liderlik vasıflarını pekiştiren en önemli dönüm noktalarından biri olmuştur.
Türkiye'ye Dönüşü ve SHP Dönemi
Yurtdışındaki zengin deneyimlerinin ardından ülkesine geri dönen Ercan Karakaş, iki yıllık bir adaptasyon sürecini müteakip 1986'da SODEP ile HP'nin birleşmesiyle kurulan Sosyaldemokrat Halkçı Parti'ye (SHP) katılmıştır. İstanbul örgütünde göreve başlayan Karakaş, ilk olarak il sekreterliği sorumluluğunu üstlenmiş, ardından delegelerin güvenini kazanarak üç dönem üst üste İstanbul İl Başkanlığı makamına seçilmiştir. Parti içindeki hızlı yükselişini sürdürerek Parti Meclisi ile Merkez Yürütme Kurulu üyeliklerinde bulunmuş ve Genel Sekreter Yardımcılığı gibi kritik görevleri başarıyla ifa etmiştir.
Siyasi faaliyetlerinin yanı sıra fikir dünyasına da katkı sunmayı hedefleyen tecrübeli siyasetçi, 1988 senesinde yol arkadaşlarıyla birlikte aylık olarak yayımlanan "Sosyal Demokrat Dergi"yi ve "Sosyal Demokrasi Yayınları" isimli yayınevini hayata geçirmiştir. Yasama organına girmeden önceki süreçte, kamu sektöründe ve özel teşebbüslerde teknik uzman ve yönetici sıfatıyla çalışarak idari tecrübesini artırmıştir.
Parlamento Çalışmaları ve Kültür Bakanlığı
Ekim 1991 genel seçimlerinde İstanbul üçüncü bölgeden milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) giren Karakaş, parlamento çatısı altında önemli roller üstlenmiştir. Yaklaşık üç yıl boyunca SHP TBMM Grup Başkan Vekilliği görevini yürüten siyasetçi, Türkiye'yi uluslararası alanda da temsil etmiştir. Bu bağlamda, iki yıl boyunca Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi üyeliği yapmış, ardından AGİK Parlamenterler Meclisi'nde görev almıştır.
24 Aralık 1995 genel seçimlerinde aynı bölgeden bir kez daha milletvekili seçilmeyi başaran Ercan Karakaş, parlamentonun 19. ve 20. yasama dönemlerinde TBMM Dışişleri Komisyonu üyesi olarak dış politika yapım süreçlerine katkı vermiştir. Koalisyon ortaklıklarının kurulduğu dönemlerde aktif rol oynayan deneyimli parlamenter, 49. ve 50. koalisyon hükûmetlerinin kurulma aşamasındaki protokol ve program çalışmalarında bizzat yer almıştır.
Siyasi kariyerinin zirve noktalarından biri ise 50. Hükûmet bünyesinde üstlendiği Kültür Bakanlığı görevidir. Ancak ilkeli siyaset anlayışını her şeyin üstünde tutan Karakaş, Çekiç Güç'ün görev süresinin uzatılması ve Olağanüstü Hal (OHAL) uygulamasının devam ettirilmesine yönelik kararnameyi imzalamayı reddetmiş ve bu onurlu duruşunun bir gereği olarak Kültür Bakanlığı görevinden istifa etmiştir.
Sivil Toplum ve Sosyal Demokrasi Mirası
Siyasetin sadece parlamento koridorlarından ibaret olmadığına inanan Mehmet Ercan Karakaş, sivil toplumun güçlenmesi için de büyük çaba sarf etmiştir. Bu amaç doğrultusunda, 1994 yılının son günlerinde bir grup sosyal demokrat entelektüel ile omuz omuza vererek Sosyal Demokrasi Vakfı'nı (SODEV) kurmuş ve vakfın Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Türkiye'de demokratik bilincin yerleşmesine çalışan Helsinki Yurttaşlık Derneği'nin de kurucu üyeleri arasında yer alan Karakaş, ülkenin demokratikleşme sürecine entelektüel düzeyde katkı sunmaya devam etmiştir.
Ercan Karakaş'ın zengin kariyerinde üstlendiği önemli roller şu şekilde özetlenebilir:
- Kültür Bakanlığı: 50. Hükûmet döneminde yürüttüğü bu görevi, demokratik ilkeleri savunarak istifayla noktalamıştır.
- Milletvekilliği: 19. ve 20. dönemlerde TBMM bünyesinde İstanbul Milletvekili olarak yasama faaliyetlerine yön vermiştir.
- SODEV Kuruculuğu: Sosyal demokrat düşüncenin yayılması amacıyla kurulan Sosyal Demokrasi Vakfı'nı hayata geçirerek başkanlığını yürütmüştür.
- Uluslararası Temsil: Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi ve AGİK Parlamenterler Meclisi üyelikleri ile Türkiye'yi dış dünyada temsil etmiştir.
- Yayıncılık Faaliyetleri: "Sosyal Demokrat Dergi" ve "Sosyal Demokrasi Yayınları" vasıtasıyla sol düşünceye teorik katkı sağlamıştır.