Mihalıççık ilçesinin Sazak köyünde 1882 senesinde dünyaya gözlerini açan Mehmet Emin Sazak, erken Cumhuriyet döneminin ve Türk parlamento tarihinin en uzun süre görev yapan siyasi aktörlerinden biridir. Genç yaştan itibaren memleketi Eskişehir'de kritik idari görevler üstlenen Sazak, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) açılışından itibaren yasama faaliyetlerinde yer almıştır. Yaşamı boyunca sürdürdüğü geniş kapsamlı siyasi ve ticari faaliyetlerinin ardından 21 Ocak 1960 tarihinde vefat etmiştir. Vefatının ardından geride bıraktığı siyasi mirası ve ailesi, Türkiye'nin yakın tarihinde derin izler bırakmıştır.
Siyaset Öncesi Yaşamı ve İş Dünyasındaki Adımları
Eğitim hayatına geleneksel medrese eğitimi ile başlayan Mehmet Emin Sazak, gençlik yıllarında aldığı bu eğitimini kariyerinin sonraki aşamalarında pratik bir birikimle birleştirmiştir. Ticari hayata atılarak yerel kalkınmaya öncülük etmek isteyen Sazak, kereste fabrikası kuruculuğu yaparak iş dünyasındaki ilk büyük yatırımını gerçekleştirmiştir. Sazak'ın parlamentoya girmeden önce üstlendiği yerel ve idari görevler ise şu şekildedir:
- Mihalıççık Ticaret Odası başkanlığı
- Genel meclis ve liva idare heyeti üyeliği
- Sorgu hakimliği (müstantiklik)
Bölgedeki ticari ağların gelişmesinde aktif rol oynayan başarılı girişimci, bu görevleri sayesinde yerel ticaret erbaplarının temsilcisi olmuştur. İş hayatındaki bu başarılarının yanında kamu idaresinde de görevler üstlenmiştir. Kent genelinde söz sahibi olan isim, yerel meclislerde halkın çıkarlarını savunmuştur. Müstantiklik göreviyle adalet sisteminde de çalışmıştır.
TBMM'de Sekiz Dönem Kesintisiz Siyaset
Yerel yönetimde edindiği idari ve ticari birikimin ardından ulusal siyasete adım atan Mehmet Emin Sazak, TBMM'nin ilk yıllarından itibaren meclis sıralarında yer bulmuştur. Eskişehir halkının teveccühüyle parlamentoya giren Sazak, sırasıyla TBMM I., II., III., IV., V., VI., VII. ve VIII. dönemlerde Eskişehir milletvekilliği görevini üstlenmiştir. Mecliste ülkenin kalkınması adına çalışmıştır. İlk yedi dönem boyunca Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) saflarında milletvekilliğini sürdüren Sazak, Türk siyasi hayatının en kritik virajlarından biri olan 1946 yılına kadar bu çatı altında kalmıştır. 1946 genel seçimleri öncesinde CHP'den istifa etme kararı almıştır. İstifasının ardından yeni kurulan Demokrat Parti'ye geçiş yapmış ve bu partiden aday olarak yeniden Eskişehir milletvekili seçilmiştir. Ülkeye yaptığı bu hizmetler ve milli mücadeleye sunduğu katkılar vesilesiyle kendisine Kırmızı-Yeşil Şeritli İstiklâl Madalyası takdim edilmiştir.
Sazak Ailesinin Ülke Yönetimindeki ve Spordaki Mirası
Aile yaşamında düzenli bir birlikteliğe sahip olan Mehmet Emin Sazak, evli ve 10 çocuk babasıydı. Onun yetiştirdiği çocuklar, Türkiye'nin hem spor hem de siyaset tarihindeki köklü kurumların başında yer almıştır. Oğlu Güven Sazak, spor dünyasında adından söz ettirerek 1993 ile 1994 yılları arasında Fenerbahçe Spor Kulübü başkanlığı görevini başarıyla deruhte etmiştir. Diğer oğlu Yılmaz Sazak ise atletizm sporuna büyük emek vermiş ve Atletizm Federasyonu eski başkanları arasında yer alarak Türk sporuna öncülük etmiştir. Siyaset alanında da ailenin adını duyuran oğlu Gün Sazak, Gümrük ve Tekel eski Bakanı olarak kabinede görev üstlenmiştir. Sazak ailesinin siyasetle olan bağı sonraki nesilde de devam etmiştir. Mehmet Emin Sazak'ın torunu Süleyman Servet Sazak da dedesinin yolundan ilerleyerek TBMM 21. dönem Eskişehir milletvekili olarak meclise girmiştir.