Zonguldak'ın Karadeniz Ereğli ilçesinde 13 Nisan 1941 tarihinde doğan Egemen Berköz, genç yaşta adım attığı yazın hayatında, özellikle 1960 kuşağının en üretken şairlerinden biri olarak edebiyat dünyasında öne çıkmıştır. Sanatçı, şiirimizin gelişimine hem kendi özgün dizeleriyle hem de İtalyan edebiyatından kazandırdığı çevirilerle katkıda bulunmuştur. Yükseköğreniminin ardından reklamcılıktan ansiklopedi yazarlığına uzanan farklı işlerde çalışan Berköz, sanatını toplumcu bir yönelimle harmanlayarak okurların zihninde yer etmiştir.
İlk Adımlar ve Eğitim Hayatı
Orta öğrenimini Bolu Erkek Lisesi çatısı altında tamamlayan Egemen Berköz, yükseköğrenimini ise Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi İtalyan Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde başarıyla noktalamıştır. Aldığı bu filoloji eğitimi, ilerleyen yıllarda gerçekleştireceği edebi tercümelerin ve şiirsel estetiğinin temelini oluşturmuştur. Mezuniyetinin sonrasında iş hayatına atılan yazar; ilk olarak Cumhuriyet Ansiklopedisi bünyesinde mütercimlik yapmış, daha sonra ise çeşitli reklam ajanslarında metin yazarlığı görevlerini üstlenmiştir.
Şiir Serüveni ve Edebi Eğilimleri
Berköz'ün sanat dünyasına girişi, 1959 senesinde Yeditepe dergisinde okurla buluşan Akşam adlı ilk şiiriyle gerçekleşmiştir. Bu başlangıç, onun kendi kuşağı içerisinde en çok yazan şairlerden biri konumuna yükselmesinin ilk adımı olmuştur. Şairin eserlerini okurla buluşturduğu başlıca yayın organları şunlardır:
- Dost, Ataç ve Evrim
- Alan, Dönem ve Yordam
- Devinim, Soyut ve Yeditepe
- Papirüs, Yeni Dergi ve Yelken
İlk çalışmalarında farklı edebi etkilenmelere açık bir duruş sergilediği görülmektedir. Ancak 1960'lı yıllara gelindiğinde, kendi döneminin şairleri arasında İkinci Yeni akımına en yakın duran isimlerden biri haline gelmiş ve çizgisi toplumsal yönelimle olgunlaşmıştır.
Çevirmenlik Yönü ve Edebi Katkıları
Sadece özgün şiirleriyle yetinmeyen Egemen Berköz, İtalyancadan Türkçeye kazandırdığı eserlerle de önemli bir köprü vazifesi üstlenmiştir. İtalyan edebiyatından on civarında kitabı dilimize aktaran yazar, bunun yanı sıra çok sayıda şiir ve öyküyü de Türk okuruyla buluşturarak kütüphanemizi zenginleştirmiştir. İtalyan şairlerin dünyasını Türkçe dizelerle yeniden kurmuştur. Bu titiz çalışmasıyla edebiyat dünyasında saygın bir yer edinmiştir.
Kazanılan Ödüller ve Edebi Mirası
Uzun yıllara yayılan edebi çalışmaları sayesinde sanat camiasında takdir toplayan Berköz, ilk olarak 2016 yılında Necatigil Şiir Ödülü'ne layık görülmüştür. Jüri bu ödülü verirken, Berköz'ün altmış kuşağındaki özgün yerini ve toplumsal heyecanları yansıtmadaki başarısını vurgulamıştır. Behçet Necatigil'in izinden giderek küçük insanın toplumsal çalkantılar içindeki serüvenini anlatması ödülün en önemli gerekçeleri arasındadır. Ayrıca İtalyan şairlerden yaptığı tercümelerle şiir kütüphanemize katkı sunan şair, 2017 yılında PEN Türkiye Şiir Ödülü'nün de sahibi olmuştur. Son olarak 2023 yılında yayımlanan Yalnızlık Tanımları isimli eseriyle TTB Behçet Aysan Şiir Ödülü'nü kazanarak başarısını bir kez daha kanıtlamıştır.