Geleneksel Türk müziğinin en köklü enstrümanlarından İstanbul kemençesini çağdaş ve uluslararası bir boyuta taşıyan Derya Türkan, 1973 yılında İstanbul’da dünyaya gözlerini açtı. Sanatçı, küçük yaşlarda adım attığı musiki dünyasında kemençe icrasındaki sıra dışı yeteneğiyle kısa sürede dikkatleri üzerine çekmeyi başardı. 1984 yılında başladığı konservatuvar eğitimini on yıl boyunca sürdüren Türkan, dönemin büyük ustası İhsan Özgen ile çalışarak kendi üslubunu şekillendirdi. Klasik repertuvarın yanı sıra caz ve dünya müzikleriyle kurduğu estetik bağ sayesinde, Doğu ve Batı ezgilerini sentezleyen özgün bir müzikal kimlik kazandı. Bu kimlik, onu dünya çapında prestijli salonlarda konserler veren ve sinema dünyasına yön veren yapımların müziklerini icra eden uluslararası bir virtüöz haline getirdi.
Akademik Yıllar ve Kurumsal Kariyer
Derya Türkan, profesyonel müzik yolculuğuna henüz çocuk yaşta girdiği İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Müziği Devlet Konservatuvarı çalgı eğitimi bölümü ile başladı. 1984 yılında başlayan bu zorlu süreç, genç yeteneğin enstrümanına olan tutkusunu akademik bir disiplinle harmanlamasını sağladı. Konservatuvardaki on yıllık eğitim dönemi boyunca usta kemençevi İhsan Özgen ile kesintisiz bir usta-çırak ilişkisi yürüterek 1994 yılında bu saygın kurumdan mezun oldu. Sanatçı henüz öğrencilik yıllarında, 1990’da kurulan ve genel sanat yönetmenliğini devlet sanatçısı Prof. Dr. Necdet Yaşar’ın üstlendiği Kültür Bakanlığı İstanbul Devlet Klasik Türk Müziği Topluluğu’na davet edilerek büyük bir başarıya imza attı. Burada yedi yıl boyunca misafir sanatçı olarak çalıştı. 1991 senesinde ise TRT İstanbul Radyosu bünyesine katılan Türkan, buradaki verimli çalışmalarının ardından 2000 yılında kadrolu radyo sanatçısı unvanını kazandı. Radyo yayınları geleneksel üslobunu pekiştirdi.
Uluslararası Sahneler ve Müzikal Ortaklıklar
Geleneksel sınırların ötesine geçmeyi amaçlayan sanatçı, 1992 yılından itibaren neyzen Kudsi Erguner’in grubuyla yurt dışı turnelerine ağırlık verdi. Bu süreçte Sudan, Fas, Lübnan ve İsrail gibi pek çok coğrafyada konserler vererek Türk müziğini uluslararası platformlarda temsil etti. Fransa'da kaydettikleri Yollar albümü büyük ilgi uyandırdı. 1996 yılında Fransa Cumhurbaşkanı tarafından düzenlenen Sir Yehudi Menuhin’in 80. yaş günü kutlama konserine davet edilerek Paris Sorbonne Üniversitesi'nde sahne aldı. Bu tarihi performansı Kudsi Erguner ile birlikte başarıyla gerçekleştirdi.
Sanatçının akademik çalışmaları sadece Avrupa ile sınırlı kalmadı. Sanatçı, Şehvar Beşiroğlu ve Feridun Özgören ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri’nde geniş kapsamlı çalışmalar gerçekleştirdi. Harvard Üniversitesi, MIT ve New England Konservatuvarı gibi saygın eğitim kurumlarında açıklamalı konserler verdi. Buralarda seminerler düzenleyerek kemençe sanatının inceliklerini anlatı. San Francisco ve Santa Cruz'da da benzer etkinliklere katılarak geniş öğrenci kitleleriyle buluştu.
Uluslararası ortaklıklarına hız kesmeden devam eden Türkan, 1997 yılında Yunan kemençe virtüözü Sokrates Sinopoulos ile iş birlişi yaptı. İstanbul'dan Mektup albümü ABD'de yayımlandı. Bu albüm, Ege'nin iki yakasındaki ortak müzik kültürünü simgeliyordu. Aynı dönemde tanburi Murat Aydemir ile bir araya gelerek klasik saz eserlerinden oluşan ve her iki ülkede de büyük beğeni toplayan Ahenk Volüm 1 ve Ahenk Volüm 2 albümlerini kaydetti. Bu albümler Türkiye’de Kalan Müzik, Amerika'da ise aynı zamanda Golden Horn tarafından dinleyiciyle buluşturuldu. İkili, 2003 yılında Almanya’da, 2005’te ise ABD’nin California eyaletinde sekiz konserlik iki büyük turne gerçekleştirerek büyük ilgi topladı.
Sanatçının iş birlikleri bununla da sınırlı kalmadı. Ermeni duduk ustası Civan Gasparyan ve gitarist Erkan Oğur ile bir araya gelerek 2001 yılında Fuad albümüne imza attı. Kalan Müzik etiketli bu çalışma, halkların ortak ezgilerini barındıran unutulmaz bir başyapıt haline geldi. Ayrıca Cengiz Onural ve Murat Aydemir ile kurdukları İncesaz grubu bünyesinde sekiz albüm ve bir DVD çalışması gerçekleştirdi.
Küresel Sentezler ve Sinema Dünyası
Müzikal sınırları aşmaya devam eden Derya Türkan, 2006 yılında kontrbas sanatçısı Renaud Garcia Fons ve çellist Uğur Işık ile iş birlişi yaptı. Bu ortaklığın meyvesi olan Minstrels Era albümü Kalan Müzik tarafından müzikseverlerin beğenisine sunuldu. Uluslararası müzik çevrelerinde büyük ses getiren bu ortak çalışma, dünyaca ünlü saygın yayınlardan Songlines ve The Strad dergilerinde son derece olumlu eleştiriler alarak geniş kitlelere ulaştı. Sanatçı bu üçlü ile Berlin Filarmoni, Essen Filarmoni, Utrecht Vredenburg ve Amsterdam Concertgebouw gibi prestijli salonlarda konserler verdi. Ayrıca Slovenya’daki Ljubljana Druga Godba Festivali ile İspanya’nın Madrid ve Zaragoza şehirlerinde sahne alarak izleyicileri büyüledi. Howard Griffiths ve Sir Simon Rattle yönetimindeki Alman Cumhurbaşkanlığı Gençlik Senfoni Orkestrası eşliğinde solist olarak turneye çıktı.
Derya Türkan’ın katkıda bulunduğu başlıca uluslararası projeler ve albümler şunlardır:
- Jordi Savall yönetimindeki Hesperion topluluğu ile gerçekleştirilen konserler
- "İstanbul", "La Sublime Porte" ve "Mare Nostrum" albüm projeleri
- Caz piyanisti Baki Duyarlar ile birlikte kaydedilen "Kemenjazz" albümü
- Erkan Oğur, İlkin Deniz ve Derya Türkan ortaklığıyla çıkan "Dokunmak" albümü
Sanatçı ayrıca kurucusu olduğu MMT Records yapım şirketinden kendi solo çalışması olan İstanbul Kemençesi albümünü yayınladı. Renaud Garcia Fons ile kaydettiği Silk Moon Duet albümu ise Fransa’da dinleyicilerle buluştu.
Kariyeri boyunca sinema projelerine de yön veren Türkan, yönetmenliğini Cem Yılmaz'ın üstlendiği Yahşi Batı filminin Türk müziği direktörlüğünü üstlendi. 2012 yılında ise Ben Affleck’in yönettiği ve müzikleri Alexandre Desplat tarafından bestelenen Oscar ödüllü Argo filminin müziklerini icra etti. Girit'te Ross Daly tarafından kurulan Labyrinth okulunda 2004'ten beri seminerler veren sanatçı; Jordi Savall, Bojan Zulfikarpasic, Renaud Garcia Fons, Vincent Segal, Ross Daly, Enver İzmailov, Alim Kasimov, Erkan Oğur ve Kayhan Kalhor gibi isimlerle ortak projeler yapmaktadır.