Derya Arbaş, 17 Haziran 1968 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'nin Santa Monica kentinde dünyaya gözlerini açan, Türk sinemasının erken yaşta yitirdiği en çok konuşulan simalarından biridir. Oyuncu Zerrin Arbaş ile Apaçi Kızılderilisi kökenli Amerikalı aktör Dehl Berti'nin kızı olan Arbaş, çocukluk yıllarını okyanusun ötesinde geçirmiştir. Babası ise 1991 yılında vefat etmiştir. Sanatçı bir ailede büyümenin etkisiyle henüz altı yaşındayken beyaz perdeyle tanışan ülnü isim, hem Türkiye'de hem de ABD'de sürdürdüğü kariyeriyle hafızalarda yer edinmiştir. Genç yaşta elde ettiği şöhreti resim, heykel ve yazarlık gibi farklı disiplinlerle harmanlayan Arbaş, 22 Ekim 2003'te Los Angeles'ta geçirdiği kalp kriziyle henüz 35 yaşındayken hayata veda etmiştir.
Yeşilçam'da Parlayan Bir Yıldız ve Fırtınalı Aşklar
Kariyer basamaklarını hızla tırmanan genç oyuncu, ilk ciddi sinema deneyimini 1974 yapımı Battal Gazi'nin Oğlu filminde annesinin karakterinin çocukluğunu canlandırarak kazanmıştır. Asıl çıkışını ise 15 yaşındayken Kuyucaklı Yusuf filminde Talat Bulut ile başrolü paylaşarak yapmıştır. Bu başarının ardından Türkiye'de popülerliği artan Arbaş, 1985 yılının aralık ayında dönemin ülnü yayını Playmen dergisine kapak olarak adından söz ettirmiştir. 1986 yılının sonlarında ise Dilan filminin çekimleri için gittiği Ağrı'da, Tutak ilçesine bağlı Sincan köyünde yaşayan aşiret lideri Mehmet Polat'ın oğlu Nihat Polat ile yolları kesişmiştir. Çiftin gizlice gerçekleştirdiği evlilik, genç oyuncunun sinema kariyerine bir süre ara vermesine neden olmuştur.
Sanat Eğitimi ve Amerika Yılları
Evliliğinin ardından rotasını yeniden Amerika Birleşik Devletleri'ne çeviren Derya Arbaş, California Institute of the Arts bünyesinde resim ve heykel eğitimi alarak sanatsal yönünü zenginleştirmiştir. Nihat Polat ile olan evliliğini 1989 senesinde sonlandıran Arbaş, Los Angeles'ta yaşarken Beautiful Bartenders isimli bir ajansla çalışmış ve seçkin partilerde barmenlik yapmıştır. Yönetmen Atıf Yılmaz'ın Gece, Melek ve Bizim Çocuklar filminde başrol oynamak üzere 1994'te Türkiye'ye gelmiştir. Film sonrasında ise tekrar Amerika'ya dönmüştür. 1996 yılında Çılgın Badiler filmi için yeniden Türkiye'ye adım atmıştır. Daha sonra Amerika'daki televizyon projelerinde ve filmlerde yer almıştır.
Yurda Dönüş, Edebi Çalışmalar ve Zamansız Veda
Amerika'daki dizi ve film çalışmalarının ardından 2000 yılında Türkiye'ye kesin dönüş yapan Derya Arbaş, 2001 senesinde Kerem Alışık ile birlikte Günah dizisinde rol almıştır. Türkiye'deki yaşamında televizyon dünyasının tanınan ismi Metin Uca ile gözlerden uzak, sessiz sakin bir birliktelik yaşamış ve bu ilişkiyi aynı sükunetle sonlandırmıştır. Oyunculuğunun yanı sıra edebi çalışmalara da yönelen Arbaş, hayatının son dönemlerinde "Gratified Desire" (Doyurulmuş Arzu) adını verdiği bir roman kaleme almıştır. 16 Ekim 2003'te dedesi ülnü ressam Avni Arbaş'ın vefat haberi üzerine cenazeye katılmak için acilen Türkiye'ye gelmiştir. Törenin ardından 20 Ekim'de ABD'deki evine dönen sanatçı, çok kısa bir süre sonra tamamen Türkiye'ye yerleşip dedesinin evine taşınmayı düşlüyordu. Ancak bu planını gerçekleştiremeden, 22 Ekim 2003'te Los Angeles'taki dairesinde geçirdiği ani kalp krizi sonucu yaşama gözlerini yumuştur.
Derya Arbaş'ın cenazesi, 28 Ekim 2003'te Los Angeles'ın Chatsworth bölgesinde yer alan Oakwood Memorial Park mezarlığında, Kızılderili geleneklerine uygun bir törenle toprağa verilmiştir. Sanatçı, Kızılderili akrabalarının yanına defnedilerek sonsuz yolculuğuna uğurlanmıştır.
Derya Arbaş Filmleri ve Dizileri
Kısa ömrüne sığdırdığı ve izleyicilerin beğenisini kazanan yapımların kronolojik listesi şu şekildedir:
- 1974 - Battal Gazi'nin Oğlu
- 1985 - Kuyucaklı Yusuf
- 1986 - Alev Gibi
- 1986 - Bitmeyen Sevda
- 1986 - Bir Günlük Aşk
- 1986 - Beyaz Bisiklet
- 1986 - Dilan
- 1993 - Silk Stalkings Love Never Dies (TV Serisi)
- 1994 - Gece, Melek ve Bizim Çocuklar
- 1996 - Çılgın Badiler
- 1997 - Hang Your Dog in the Wind
- 2001 - Cinler ve Periler
- 2001 - Günah (TV Dizisi)