Konya'nın Alibeyhüyüğü kasabasında 1883 yılında dünyaya gelen Delibaş Mehmet, Milli Mücadele yıllarında Ankara Hükûmeti'ne karşı başlattığı büyük isyanla tarihe geçen bir çete lideridir. Yunan işgaline karşı koymak amacıyla çete kuran figür, aynı zamanda Milli Mücadele karşıtı bir tutum benimsemiştir. 1920 senesinde yüzlerce adamıyla Konya'da kontrolü ele geçiren figür, bölgede Kuvâ-yi Milliye yanlılarına yönelik kanlı eylemleriyle tanınmıştır.
Konya Ayaklanması ve Şehrin İşgali
Delibaş Mehmet, takvimler 2 Mayıs 1920 tarihini gösterdiğinde yaklaşık 500 ila 600 kişiden oluşan silahlı gücüyle Konya'nın Çumra kasabasına giriş yaptı. Çumra'da Milli Mücadele destekçisi çok sayıda kişiyi katlederek isyanın ilk kıvılcımını ateşledi. Ertesi gün hızlı bir hamleyle Konya'nın denetimini ele geçirdi. Ankara Hükûmeti ayaklanmayı bastırmak için Refet Bele'yi görevlendirdi. Refet Bele komutasındaki güçlerin kararlı takibi neticesinde, 22 Kasım 1920 tarihinde bu büyük ayaklanma nihai olarak sonlandırıldı.
Kaçış Dönemi ve Yunan Ordusu Hizmeti
Birlikleri dağıtılan ve isyanı başarısızlıkla sonuçlanan Delibaş Mehmet, kaçarak Fransızlara sığındı. Fransızların yanına sığınan çete lideri, daha sonra bir dönem de Yunan ordusunda görev yapmıştır. Amacı yeni bir isyan dalgası başlatmaktı. Yeniden büyük bir ayaklanma başlatmak amacıyla 1921 senesinde Çumra'ya geri dönen eski çete lideri, amacına ulaşamadan yine o yıl içerisinde kendi silahlı adamları tarafından vurularak öldürülmüştür.
Hazin Sonu ve Teşhir Edilmesi
Hayatını kaybeden isyancının cansız bedeni, 31 Ağustos 1921 tarihinde Konya Hükûmet Konağı binasının önüne getirilerek halka gösterilmek üzere yirmi dört saat boyunca meydanda teşhir edildi.
İsyan ve Firar Sürecinin Önemli Dönemeçleri
- 2 Mayıs 1920: Delibaş Mehmet ve adamlarının Çumra'ya girerek Konya Ayaklanması'nı başlatması.
- 22 Kasım 1920: Refet Bele komutasındaki Ankara Hükûmeti güçlerinin isyanı tamamen bastırması.
- 31 Ağustos 1921: Kendi adamlarınca öldürülen asinin cesedinin Konya Hükûmet Konağı önünde teşhir edilmesi.