David Arugete Moreno, sahne adıyla Dario Moreno, 3 Nisan 1921'de Aydın'ın Germencik ilçesinde doğmuş, 1 Aralık 1968'de İstanbul'da hayatını kaybetmiş, İtalyan Yahudisi kökenli Türk şarkıcı ve oyuncudur. 1950'ler ve 1960'larda Türkiye ve Fransa'da ün kazandı. Bazı atıflarda doğum yeri İzmir Mezarlıkbaşı olarak gösterilir.
Çocukluğu ve gençliği
Tren istasyonunda çalışan babası bir olayda vurularak öldürülünce yetim kaldı; annesiyle İzmir'e yerleştiler. Dört kardeşi daha olan Moreno, annesi Madam Roza tarafından geçim sıkıntısı nedeniyle yetimhaneye bırakıldı ve dört yaşına kadar orada kaldı. Daha sonra Yahudi ilkokulunu bitirdi. Gençlik yıllarında çeşitli işlerde çalıştı; çocukluk dostu Alber Dinar'dır. Kardiçalı Han'da yanında getir götür işlerinde çalıştığı İzmirli avukat Nuri Fettah'ın kâtipliğine yükseldi, geceleri Millî Kütüphane'de Fransızca çalıştı. 23 Mayıs 1940'ta Ankara Devlet Konservatuvarı'na gönderdiği mektupta Türkçenin dışında Fransızca, İspanyolca, biraz İtalyanca ve İngilizce bildiğini yazmıştı. Eline geçen bir gitarla müzik merakını geliştirdi, Bar-Mitsvah törenlerinde şarkı söylemeye başladı.
Sahne yılları
Askerliğini İkinci Dünya Savaşı sırasında piyade olarak Akhisar Orduevi'nde yaptı; caz orkestrasında solistlik yaptı, Konya ve Adana'daki askerî yerlerde sahneye çıktı. İzmir'de Marmara Gazinosu'nda sahne aldı, ilk konserini Konak vapur iskelesi üzerindeki gazinoda verdi. Annesiyle Karataş'taki Asansör Sokağı'na taşındı; sokağın bugünkü adı Dario Moreno Sokağı'dır. Ünü İzmir Palas Oteli'nde iyice parladı. Askerlikten sonra İstanbul Fenerbahçe'deki Belvü Gazinosu'nda çalıştı; iki yıl Ankara'da kaldı, Bomonti Gazinosu'nda sahne aldı ve bu yıllarda Orhan Veli ile oda arkadaşlığı yaptı. İstanbul'a dönünce Fritz Kerten'in orkestrasına solist olarak girdi; bir yıl sonra Atina'ya, oradan Paris'e geçti ve ilk olarak Perto del Sol Müzikholü'nde sahneye çıktı.
Paris'teki ilk yılları başarısızlık yıllarıdır; Almanya'daki Amerikan askerî kulüplerinde bir süre şarkı söyledikten sonra Fransa'da ilk kez Jezabel şarkısıyla olağanüstü bir başarı elde etti. Cannes'daki Palm Beach Oteli'nde söylediği Adieu Lisbon ve Cou Courou Cou Cou kalipsolarıyla ününü pekiştirdi. Fritz Kerten'in adını André Kerr'e çevirterek piyanist olarak yanına aldı ve annesini de yanına getirtti. Şarkılarına Türkçe sözleri Sezen Cumhur Önal ve Fecri Ebcioğlu yazdı. Jacques Brel'in yazıp sahneye koyduğu L'Homme de la Mancha müzikalinde Sancho Panza rolünü üstlendi; 32 filmde rol aldı. Yazar Kosta Kortidis 2015'te yazıp yönettiği Malulen Emekli Gökbilimci Hüseyin Çineli oyununun ikinci perdesinin büyük bölümünü ona ayırdı.
Benzer kişiler
- Pamela Spence (Şarkıcı)
- Eddie Murphy (Şarkıcı)
- Alanis Morissette (Şarkıcı)
- Avril Lavigne (Şarkıcı)
- Ragga Oktay (Şarkıcı)
- Whitney Houston (Şarkıcı)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Dario Moreno maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.