Christine Nöstlinger Kimdir?

Christine Nöstlinger, Avusturya'nın başkenti Viyana'da 13 Ekim 1936 tarihinde dünyaya gelen, geleneksel eğitim kalıplını mizahi bir dille yıkan dünyaca ünlü bir çocuk ve gençlik edebiyatı yazarıdır. Savaşın karanlık gölgesinde geçen çocukluğunun ardından yöneldiği grafik sanatını edebiyatla birleştirerek, otuz yılı aşan kariyerinde yüzü aşkın esere imza atmıştır. Eserlerinde orta halli aile çocuklarının karşılaştığı gündelik sorunları, okul ve aile baskısını eleştirel bir gözle ele alan yazar, alışılmışın dışındaki özgürlükçü yaklaşımıyla dünya çocuk edebiyatının en saygın ödüllerini kazanmayı başarmıştır.

Sığınaklardan Sanat Akademisine Uzanan Çocukluk Yılları

İkinci Dünya Savaşı'nın zorlu koşulları, henüz iki yaşındayken Nazi ordularının Avusturya'yı işgal etmesiyle küçük Christine'in hayatını derinden etkiledi. Savaş boyunca günlerini bodrum sığınaklarında bomba sesleri altında geçiren yazar, Polonya'ya kaçmak zorunda kalan babasının yokluğuyla büyük bir mücadele verdi. Bu karanlık yıllarda ailece sığındıkları evleri iki kez bombaların hedefi oldu. Christine, her iki yıkımda da enkaz altından sağ olarak çıkmayı başardı. Zorluklar onu yıldırmaya yetmedi. Dokuz yaşına backlogında Kızıl Ordu'nun Viyana'ya girmesiyle nihayet bodrum yaşamından kurtularak normal bir hayata adım atabildi. Zorlu günler geride kalmıştı. Liseyi başarıyla tamamladıktan sonra içindeki yaratıcı enerjiyi tuvale yansıtmak amacıyla resim sanatına yöneldi. Bu doğrultuda Viyana Uygulamalı Sanatlar Akademisi'nde yükseköğrenim görerek grafik tasarım alanında uzmanlaştı ve mezuniyetinin ardından birkaç yıl boyunca grafik sanatçısı asgari olarak mesleğini icra etti.

Ev Kadınlığından Kitap Yazarlığına Geçiş

Takvimler 1950'lerin sonunu gösterdiğinde, gazeteci Ernst Nöstlinger ile hayatını birleştiren sanatçının bu evlilikten iki kız çocuğu dünyaya geldi. Ev kadınlığı rolünün kendisine dar geldiğini fark eden Christine Nöstlinger, yetenekli olduğu kitap resimleme alanında çalışmaya karar verdi. Kendisi gibi sanat yolunu seçen ve 1961'de doğan kızı Christiane Nöstlinger de ilerleyen yıllarda hem psikoloji eğitimi alacak hem de annesinin kaleme aldığı kitapları esprili çizgileriyle süsleyecekti. Yazar, tam iki yıl boyunca üzerinde titizlikle çalıştığı ilk kitabı Alev Saçlı Çocuk (Die feuerrote Friederike) adlı eserini yayınevine göndermeye karar verdi. Çizimlerinden çok yaratıcı öyküsünün yayınevi tarafından büyük bir ilgiyle karşılanması, onun kariyerinde tarihi bir dönüm noktası oldu. Bu gelişmenin ardından resimlemeyi tamamen bıraktı. Artık sadece yazıyordu.

Edebiyatta Çığır Açan "Antiterbiyeci" Yaklaşım

Kendisini esprili bir dille "tembel" olarak nitelendirse de Christine Nöstlinger, otuz yılı aşan yazın hayatında yüzü aşkın kitap ve sayısız makale üreten son derece velut bir yazar haline geldi. Sadece çocuklara ve gençlere hitap etmekle kalmayan yazar, yetişkin okurlar için de özellikle Viyana lehçesinde şiirler ve öyküler kaleme aldı. 1970 yılından itibaren eserleri pek çok yabancı dile çevrilerek dünya çapında birer klasiğe dönüştü. Okurlar bu kitapları bağrına bastı. Bu başarı çığ gibi büyüdü. Yazarlık serüveninin yanı sıra çeşitli gazete ve dergilerde makaleler yazdı, Avusturya Radyosu bünyesinde programlar hazırladı. Sosyal adalete önem veren sanatçı, yabancı düşmanlığına karşı mücadele yürüten etkin bir sosyal organizasyona da güçlü destekler sundu. Geleneksel okul sistemini ve baskıcı aile ilişkilerini esprili, iğneleyici bir üslupla eleştiren tavrı, edebiyat dünyasında "antiterbiyeci" lakabıyla anılmasını sağladı.

Dünya Edebiyatındaki Ölümsüz Mirası ve Ödülleri

Nöstlinger'in edebiyat dünyasındaki üstün başarısı, uluslararası arenada kazandığı prestijli ödüllerle taçlandırıldı. 1973 yılında yayımlanan ve günümüzde dünya çocuk edebiyatının en önemli klasikleri arasında kabul edilen Kim Takar Salatalık Kral'ı eseriyle Alman Gençlik Edebiyatı Ödülü'ne layık görüldü. Ardından 1984 yılında çocuk edebiyatının Nobel'i sayılan Hans Christian Andersen Ödülü'nü, 2003 yılında ise yine uluslararası prestije sahip Astrid Lindgren Edebiyat Ödülü'nü müzesine götürdü.

Yazarın Türkçe okurlarla da buluşan zengin külliyatından öne çıkan bazı eserler şunlardır:

• Die feuerrote Friederike (Alev Saçlı Çocuk) (1970)
• Kim Takar Salatalık Kral'ı (1973)
• Konrad ya da konserve kutusundan çıkan çocuk (2003)
• Konuk değil baş belası (2003)
• Lollipop (2004)
• İşte şimdi hapı yuttum (2005)
• Susi'nin gizli günlüğü (2005)
• Arkadaş dümeni (2006)
• Kağıt uçakla gizli gizli macera (2008)
• Hadi ama baba (2008)
• Aklından düşünceler geçen çocuk (2009)
• Evde ve uzakta (2011)

Ayrıca Saklı Miras, Küçük korsan ve çocukların çok sevdiği Mini serisi de yazarın unutulmaz yapıtları arasında yer almaktadır:

• Mini ve mırnav kedi
• Mini denizde
• Mini ve doğum günü partisi
• Mini küçük dedektif
• Mini ve yılbaşı armağanları
• Mini kayak tatilinde