Türk sinema tarihinin en üretken araştırmacılarından biri olan Mehmet Burçak Evren, 1947 yılında İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Gazetecilikten akademisyenliğe uzanan geniş bir yelpazede faaliyet gösteren yazar, kültür hayatımıza kazandırdığı sayısız eser ve ansiklopedi maddesiyle sinema sanatının hafızasını koruma görevini üstlenmiştir. Küçüklüğünden beri şehre duyduğu sevgiyle büyüyen Evren, gerçekleştirdiği titiz incelemelerle Türkiye'nin kültürel ve sanatsal mirasına yön veren temel taşlardan biri haline gelmiştir.
Gazetecilik Mutfağından Kültür Yayıncılığına
Eğitim hayatına doğduğu kentte başlayan ve ortaöğrenimini burada tamamlayan Evren, yükseköğrenim yolculuğunda önce İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi sıralarında oturdu. Ancak gönlündeki arkeoloji ve tarih sevgisi onu Klasik Arkeoloji ve Prehistorya Bölümü'ne yönlendirdi. Üniversite eğitimini bu alanda başarıyla tamamlayan yazar, henüz öğrencilik yıllarında, 1969'da adım attığı basın dünyasında hızla yükseldi. Mesleğin en alt kademesinden en üst noktasına kadar her aşamada emek verdi. Sayfa sekreterliğinden genel yayın yönetmenliğine, sanat sayfası yöneticiliğinden art direktörlüğe kadar geniş bir yelpazede çalıştı. Kariyeri boyunca Dünya, Yeni İstanbul, Yeni Ortam, Politika, Vatan, Güneş, Hürriyet, Cumhuriyet ve Milliyet gibi Türk basınının amiral gemisi niteliğindeki gazetelerinde ve Gelişim Yayınları bünyesinde kritik görevler aldı. Aynı zamanda kurucusu olduğu Yeni Fotoğraf, Gelişim Sinema, Country Homes ve Tombak gibi dergiler aracılığıyla yayıncılık dünyasına yön verdi. Otuza yakın ansiklopedide, özellikle Meydan Larousse, Oxford, Türkiye ve İstanbul ansiklopedilerinde sinema ve sanat bölümlerini hazırlayan yazar, bu alanlardaki derin birikimiyle tanınan bir otorite oldu.
Sinema Kültürünün ve Tarihinin İzinde
Mehmet Burçak Evren, sadece yazılı metinlerle sınırlı kalmayıp Türk sinemasının kurumsallaşması ve festivallerin gelişimine de öncülük etti. Aralarında TURSAK, Sinema Yazarları Derneği ve Ephemera'nın da bulunduğu saygın sivil toplum kuruluşlarının kuruluşunda aktif rol oynadı. Sinema sanatını akademik boyuta taşımak amacıyla Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi bünyesinde dersler vererek geleceşin sinemacılarını yetiştirdi. Kültürel organizasyonlardaki liderliğini 2006 ve 2007 yıllarında düzenlenen Bursa Uluslararası İpek Yolu Film Festivali'nin kurucu başkanlığı ve yönetmenliği ile pekiştirdi. Ayrıca, 2012 yılında Datça Altın Badem Film Kültür Festivali kapsamında Fatma Girik, Filiz Akın, Kemal Sunal, Sadri Alışık ve Türkan Şoray gibi Yeşilçam'ın efsane isimlerine adanmış özel kitapları Bircan Usallı Silan ile birlikte hazırladı. Sinema dünyasına senarist ve danışman olarak da hizmet eden Evren, 'Bossert: Karatepe'nin İzinde' ile Sevinç Baloğlu ile birlikte kaleme aldığı 'Troia' belgesellerinin senaryolarına imza attı. Bununla birlikte 'Bir Filmin Hikayesi' adlı belgesele danışmanlık yaptı. Günümüzde de sinema tutkusundan kopmayan yazar, İstanbul merkezli Sinematürk dergisinin genel yayın yönetmenliğini yürüterek sektöre yön vermeye devam etmektedir.
Kültür Mirası Bırakan Zengin Bibliyografya
Burçak Evren'in kaleminden çıkan zengin kütüphane, sadece sinemayı değil, aynı zamanda Osmanlı ve İstanbul tarihini de kapsamaktadır. Yazarın basılı eserlerinden bazıları şunlardır:
- Türk Sinema Sanatçıları Ansiklopedisi (1983)
- Eski İstanbul Sinemaları: Düş Şatoları (1988)
- 20'li yılların Bozkır Kasabası Ankara (1988)
- Türk Sinemasında Yeni Konumlar (1990)
- Türkiye'ye Sinemayı Getiren Adam; Sigmund Weinberg (1990)
- Başlangıçtan Günümüze Türkçe Sinema Dergileri (1993)
- Galata Köprüleri Tarihi (1994)
- Sinemada Erotizm (1995)
- Oscar Ödülleri Tarihi 1927-1994 (1995)
- Yeşilçam'la Yüz Yüze (1995)
- Eski İstanbul'da Kahvehaneler (1996)
- Osmanlı'da Esnaf Ve Örgütleri (1997)
- Değişim Dönemecinde Türk Sineması (1997)
- Yabancı Gezginler ve Osmanlı Kadını (1997 - Dilek Girgin ile)
- Üç İstanbul Sergileri (1998 - İrfan Çifçi ile)
- Yaşasın Cumhuriyet Sergileri (1998 - İrfan Çifçi ile)
- Ottoman Craftsmen and Their Guilds (1999)
- Osmanlı Esnafı (1999)
- İstanbul'un Deniz Hamamları ve Plajları (2000)
- Surların Öte Yanı Zeytinburnu (2003)
- Aytaç Arman (2006)
- Yusuf Sezgin (2006 - Alican Sekmeç ile)
- Türk Sinema Yönetmenleri Sözlüğü (2006)
- İlk Türk Filmleri (2007)
- İstanbul'daki İtalyan İzi - Presenze Italiane a İstanbul (2008)
- Aktör Tuncel Kurtiz (2008)
Mehmet Burçak Evren, geçmişle gelecek arasında sağlam köprüler kurarak, Türkiye'nin entelektüel hazinesine değer katmaya devam etmektedir.