Cumhuriyet döneminin idealist kuşağının temsilcisi Beşir Göğüş, 12 Şubat 1915'te Gaziantep'te doğdu. O, ömrünü Türk diline adamış öncü bir eğitimcidir. Genç cumhuriyetin çocuklarına ana dillerini en doğru şekilde aktarmayı amaçladı. Yazdığı yenilikçi kitaplar, Türkçe eğitiminin temel taşları oldu. İlkokullar için hazırladığı Türkçe ders kitabı, 1980'lerin ortasına kadar ülkedeki bütün okullarda ders kitabı olarak okutuldu. Böylece milyonlarca öğrencinin dil bilincini şekillendirdi.
Anadolu'dan Başkent'e Uzanan Eğitim Serüveni
İlk ve orta öğrenimini Gaziantep'te başarıyla tamamlayan Beşir Göğüş, 1933 yılında Gaziantep Muallim Mektebi'nden mezun olduktan sonra yükseköğrenimini sürdürmek üzere Ankara'ya gitmeye karar verdi. Orada 1938 yılında Gazi Eğitim Enstitüsü Dil ve Edebiyat Bölümü'nü bitirdi. Aynı yıl Ankara Devlet Konservatuvarı bünyesinde Fonetik ve Diksiyon Asistanı olarak göreve başladı. Bu sırada Müzik Öğretmen Okulu'nda müdür yardımcılığı ve Türkçe öğretmenliği görevlerini de üstlendi. Ancak bir süre sonra asistanlık kadrosu kaldırıldı. Bunun üzerine 1939-1950 yılları arasında Ankara'daki çeşitli ortaokul ve liselerde öğretmenlik ve idarecilik yaptı. Deneyimli eğitimci, 1942 yılında dünya evine girdi. Bu evlilikten iki kız çocuk babası ve iki kız torun sahibi oldu.
Ders Kitaplarında Yeni Bir Dönem ve ABD İncelemeleri
Yazarlık serüveni ise Milli Eğitim Bakanlığı'nın 1944'te açtığı bir yarışmayla başladı. Ortaokullar için kitap yazmaya bu yarışma vesilesiyle adım attı. Değerli eğitimci Kemal Demiray ile ortaklaşa hazırladıkları Türkçe kitapları büyük ilgi gördü. Bu başarılı çalışmalar onlara prestijli bir ödül kazandırdı. Göğüş, 1950'de Saraçoğlu Mahallesi'ndeki Namık Kemal İlk ve Orta Okulu'nun kurucu müdürlüğüne atandı. Bu kurum, Gazi Eğitim Enstitüsü'nün uygulama okulu işlevini görüyordu. Ardından, 1954 yılında Bakanlığın Talim ve Terbiye Dairesi raportörlüğü görevine getirildi.
Bakanlık, mesleki gelişimini desteklemek amacıyla onu 1959 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne gönderdi. Göğüş, 1960 yılına kadar ABD'de kalarak lise dengi okulların müfredat programlarını yakından inceledi. İncelemeler sırasında ana dili eğitimine yönelik yayımlanmış kaynakları titizlikle topladı. Yurda döndükten sonra bu zengin materyaller üzerinde yoğun araştırmalar gerçekleştirdi. Topladığı kaynaklardan yararlanarak öğretmenlere rehber olacak nitelikte iki önemli kılavuz kitap kaleme aldı.
Bu yöntembilimsel eserler şunlardır:
- 1968 yılında yayımlanan İlkokullarda Türkçe Öğretim Kılavuzu
- 1978 yılında okurlarla buluşan Orta Dereceli Okullarda Türkçe ve Yazın Eğitimi
- Ülke genelinde 1980'lerin ortasına kadar okutulan İlkokul Türkçe ders kitapları
Eğitim Bürokrasisindeki Hizmetleri ve Mirası
Meslek hayatının olgunluk döneminde önemli idari sorumluluklar üstlenen Göğüş, 1963 yılında Öğretmen Okulları Genel Müdür Yardımcılığı makamına atanırken, bir yıl sonra ise Başmüfettişlik görevine getirilerek denetim alanında etkin bir rol oynadı. Ömrünün sonuna kadar Türk çocuklarının güzel Türkçe konuşup yazması için gayret gösterdi. Bu değerli eğitim neferi, 17 Ağustos 1999'da Yalova'da vefat etti.