Türk askeri tarihinin ve istihbarat dünyasının önemli isimlerinden biri olan Mustafa Behçet Türkmen, 9 Mayıs 1899 tarihinde Bursa'da dünyaya geldi. Ülkesine uzun yıllar boyunca hem ordunun çeşitli kademelerinde hem de milli güvenliğin en hassas noktalarında hizmet eden Türk diplomat, askeri dehasını ve stratejik vizyonunu diplomasi sahasına da taşıdı. Kara Harp Okulu'ndan başarıyla mezun olmasının ardından adım attığı askeri kariyerinde hızla yükselen Türkmen, vatan savunmasında ve istihbarat teşkilatının kurumsallaşmasında kritik roller üstlendi. 16 Aralık 1968'de aramızdan ayrılan bu değerli devlet adamı, geride Türkiye Cumhuriyeti'nin dış politika ve güvenlik mimarisine yön veren derin bir miras bıraktı.
İstihbarat Teşkilatında Yükseliş Dönemi
Genç yaşta adım attığı ordu saflarında üstün başarılar gösteren Türkmen, askeri eğitimini tamamladıktan sonra 1 Eylül 1931 tarihinde hayatının en önemli dönüm noktalarından birini yaşadı. Bu tarihte Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle Millî Emniyet Hizmeti Riyâseti kadrosuna atanan genç subay, kurumun istihbarat faaliyetlerinde gösterdiği üstün yetenek ve disiplinle kısa sürede dikkat çekmeyi başardı. Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde farklı kademelerde sorumluluklar üstlenmeye devam eden başarılı subay, askeri bilgi ve tecrübesini her geçen gün artırdı. Rütbelerini birer birer tırmanarak ordudaki yerini sağlamlaştırdı.
Askeri kariyerindeki bu istikrarlı tırmanış, onu milli güvenliğin en tepe noktasına taşıdı. Tarihler 3 Eylül 1953'ü gösterdiğinde Tümgeneral rütbesiyle Millî Emniyet Hizmeti Reisliği makamına getirilen tecrübeli asker, teşkilatın başına geçti. Teşkilatın liderliğini yürüttüğü bu kritik dönemde, ülkenin iç ve dış güvenlik dengelerini korumak adına yoğun bir mesai harcadı. Başarılı çalışmaları sonucunda Korgeneral rütbesine terfi etti. MAH başkanlığı görevini Korgeneral rütbesiyle 27 Mart 1957'ye kadar yürüttü.
Diplomasi Arenası ve Aile Mirası
Askeri ve istihbarat alanındaki görevlerini tamamlayan Türkmen, 1957 yılında devlet hizmetine yeni bir soluk getirmek amacıyla dış misyonlara yöneldi. Aynı yıl ilk olarak Bağdat Büyükelçiliği görevine atandı. Ortadoğu'nun kritik bir dönemecinde Türkiye'yi temsil eden diplomat, buradaki vazifesinin ardından Oslo Büyükelçiliği'ne geçiş yaptı. İskandinav coğrafyasındaki bu göreviyle de dış ilişkilerin geliştirilmesine önemli katkılar sağladı. Ülkesini sınır ötesinde de başarıyla temsil eden Türkmen, devlet adamlığı kimliğini diplomasi alanında pekiştirdi.
Mustafa Behçet Türkmen'in devlete hizmet geleneği, sadece kendi kariyeriyle sınırlı kalmadı. Kendisi, 12 Eylül Darbesi sonrasında Bülend Ulusu başbakanlığında kurulan hükûmette Dışişleri Bakanı olarak görev yapacak olan İlter Türkmen'in de babasıdır. Böylelikle Türkmen ailesi, farklı kuşaklarda hem askeri yönetim hem de dış ilişkiler alanında Türkiye Cumhuriyeti'nin yönetim kadrolarında belirleyici roller üstlenmiştir. Hem istihbarat hem diplomasi dünyasında silinmez izler bırakan general, ülkemizin yetiştirdiği en önemli figürlerden biri olarak tarihe geçmiştir.
Behçet Türkmen'in Kariyer Özeti
- Kara Harp Okulu mezuniyeti sonrası başlayan başarılı askeri kariyer
- 1931 yılında Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle atandığı Millî Emniyet Hizmeti Riyâseti görevi
- 1953 ve 1957 yılları arasında üstlendiği Millî Emniyet Hizmeti Reisliği başkanlığı
- 1957 yılından itibaren yürüttüğü Bağdat Büyükelçiliği ve Oslo Büyükelçiliği diplomatik temsilcilikleri