Cumhuriyet devrimlerine ve Atatürk'e olan sarsılmaz bağlılığıyla tanınan Behçet Kemal Çağlar, 23 Temmuz 1908 tarihinde Erzincan'ın Tepecik köyünde dünyaya geldi. Babasının memuriyeti dolayısıyla bu köyde doğan sanatçı, edebiyatımızda "Devrim Şairi" olarak anılır. Faruk Nafiz Çamlıbel ile beraber kaleme aldığı Onuncu Yıl Marşı, onun en çok bilinen eseridir. Sanatçı, coşkulu şiirleri ve piyesleriyle cumhuriyet ideallerini kitlelere taşımıştır.
Kayseri'den Zonguldak'a Uzanan Eğitim Yılları
Şairin babası Şaban Hamdi Bey, Kayseri'nin Şabanbeyzadeler sülalesine mensup olup Burunguz Türkmen oymağı kökenlidir. Annesi, Balıkesir'in Çepni yörüklerinden Kolağası Ahmet Ağa'nın kızıdır. Babasının amcasının ismini alan Behçet'e, hürriyet kahramanı Namık Kemal'e ithafen ayrıca "Kemal" ismi verilmiştir. Çağlar, ilköğrenimine 1913 yılında Bolu İmaret İlkokulunda adım atmıştır. 1915 yılından itibaren Konya Numune Mektebinde ve Konya Sultanisinin ilk kısmında okudu. Babasının Kudüs'e tayin edilmesi üzerine birkaç ay orada yaşadı. Kudüs seyahati sonrasında Kayseri'ye gelerek ilk, orta ve lise eğitimini bu şehirde tamamladı. Zonguldak Maden Mühendis Mektebine 1925 yılında sınavla girip 1929'da okul birincisi olarak mezun olan sanatçı, Ankara'da Maden Tarama Enstitüsü merkez mühendisliği görevine getirilerek meslek hayatına başladı.
Cumhuriyetin Gür Sesi ve Atatürk Sevdası
Mühendislik yaparken edebiyata yönelen Çağlar'ın ilk şiiri "Hep Gençlik" dergisinde yer buldu. Daha sonra Türk Yurdu ve Hayat dergilerinde de şiirleri çıktı. Ankara Ulus gazetesinde çıkan kimi yazılarında "Ankaralı Aşık Ömer" imzasını tercih etti. Atatürk'ün isteğiyle 1934-1936 yıllarında Cambridge Üniversitesinde İngiliz edebiyatı çalıştı. Halkevlerinin açılışı için yazıp bizzat rol aldığı Çoban ve Ergenekon piyesleri Atatürk'ün dikkatini çekti. 1935 ile 1940 seneleri arasında Halkevleri müfettişi sıfatıyla ülkeyi dolaşarak halk şiirleriyle yakından ilgilendi. Atatürk'ün vefatı ruhunda derin bir yara açtı ve kendisini tamamen onun inkılaplarına adamasına yol açtı. Çağlar, gericiliği önlemek amacıyla gazete ve dergilerde yazılar yazdı. Onun şiiri, hece vezninin olanaklarını en yüksek sesi elde etmek amacıyla zorlayan bir yapıya sahipti. Eserlerini bireysel hislerden ziyade kalabalıkların ortak duygularını yansıtmak amacıyla vücuda getirdi.
Siyaset Arenasından Radyo Dalgalarına Bir Yaşam
Politikaya da atılan ünlü edebiyatçı, Cumhuriyet Halk Partisinden Erzincan milletvekili seçilerek parlamentoya girdi. TBMM çatısı altında VII. ve VIII. dönem milletvekilliği görevlerinde bulunarak ülkesine hizmet etti. Şemsettin Günaltay'ın 15 Ocak 1949 tarihinde başbakanlığa getirilmesinin ardından Atatürk devrimlerinden ödün verildiği gerekçesini öne sürerek 24 Ocak 1949 günü hem partisinden hem de milletvekilliğinden istifa etmiştir. Aynı yıl Şadırvan adında haftalık bir sanat dergisi çıkararak otuz beş sayı boyunca yayımladı. Edebi birikimini genç nesillere aktarmak gayesiyle Robert Kolej bünyesinde öğretmenlik mesleğini icra etti. 27 Mayıs 1960 askeri darbesinin ardından kurulan Kurucu Meclis üyeleri arasında bulunarak 1961 senesinde Devlet Başkanı Temsilciliği yapmış, sonrasında TRT Yönetim Kurulu Başkanlığı gibi önemli görevlerde bulunmuştur. Yaşamının son döneminde Akbank Neşriyat Müdürlüğü ve TRT bünyesinde program uzmanlığı vazifelerini üstlendi. İstanbul Radyosunda uzun yıllar boyunca beğeniyle takip edilen "Şiir Dünyamız" programını hazırlayıp sundu. Değerli kalem, 24 Ekim 1969 tarihinde İstanbul'da geçirdiği kalp krizi neticesinde 61 yaşında vefat etti. Anısına düzenlenen Behçet Kemal Çağlar Armağanı, sadece 1970 yılında Ceyhun Atuf Kansu'ya verilmiştir.
Önemli Eserleri
Cumhuriyet döneminin coşkulu ruhunu yansıtan Behçet Kemal Çağlar, geride çok sayıda şiir kitabı, tiyatro eseri ve inceleme bırakmıştır:
- Şiir Kitapları: Erciyesten Kopan Çığ (1933), Burada Bir Kalp Çarpıyor (1933), Atatürk'e Şiirler (1965), Benden İçeri (1966), Behçet Kemal Son Şiirleri (1970)
- Tiyatro Oyunları: Çoban (1933), Atilla (1935), Deniz Abdal (1936), Göklerin Fethi (1937), Timur ve Yıldırım Operası (basılmadı)
- Öteki Yapıtları: Ankaralı Âşık Ömer'in Cumhuriyet Destanı (1930), Halkevleri (1935), Hasan Ali Yücel Hayatı ve Eserleri (1937), Namık Kemal (1954), Dolmabahçe'den Anıtkabir'e Kadar (1955), Kur'an-ı Kerim'den İlhamlar (1966), Malazgirt Zaferinden İstanbul Fethine (1971)