Türkiye'nin tarımsal kalkınmasında ve akademik birikiminde çok özel bir yere sahip olan Dr. Baydur Yılmaz, tarla bitkileri genetiği ile ıslahı konularındaki öncü çalışmalarıyla tanınan seçkin bir Türk ziraat uzmanı ve bilim insanıdır. Kendisi 21 Ekim 1941 tarihinde dünyaya gelmiştir. Kendisi, ömrünü toprağın verimini artırmaya ve yeni bitki çeşitleri geliştirmeye adamıştır. Bilim dünyasına kazandırdığı yenilikçi yaklaşımlar ve buğday ıslahı projeleri sayesinde, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde tarım sektörünün gelişimine yön vermiştir. Dr. Baydur Yılmaz, 13 Ağustos 2007 tarihindeki vefatına dek akademik disiplininden ve araştırma tutkusundan taviz vermeden üretmeye devam ederek, Türk tarım tarihine altın harflerle yazılacak zengin bir miras bırakmıştır.
Akademik Temeller ve İlk Çalışmaları
Akademik yolculuğuna Atatürk Üniversitesi'nde adım atan Baydur Yılmaz, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden 1966 yılında başarıyla mezun olmuştur. Mezuniyetinin hemen ardından, tarımın en temel unsurlarından biri olan buğday ve diğer tarla bitkileri üzerine yoğunlaşarak kapsamlı araştırmalar yürütmüştür. Bu çalışmalar bölgesel tarımın kalkınmasında son derece kritik bir rol oynamıştır. Doğu Anadolu Bölgesi'nin kendine has iklim koşullarında verimliliği artırmak onun için en büyük bilimsel önceliklerden biri haline gelmiştir. Gösterdiği azimle 1972-1975 yıllarında Doğu Anadolu Bölgesi Zirai Araştırma Enstitüsü bünyesinde ıslah bölümü başkanı olarak görev yapmıştır. Buradaki başarılı çalışmalarıyla bölge tarımının kalkınması için stratejik projeler üreterek pratik sahadaki gücünü ispatlamıştır. Kıymetli çalışmalarının akabinde akademik kariyerini taçlandırmak amacıyla tekrar üniversitesine dönmüştür. Atatürk Üniversitesi'ndeki doktora (Ph. D.) derecesini ise 1978 yılında tamamlamıştır. Ardından yine aynı yükseköğretim kurumunda buğday ıslahı araştırmalarına kesintisiz devam etmiştir.
Sınırları Aşan Deneyim ve TMO Danışmanlığı
Katkıları sadece Türkiye sınırlarında kalmamış, yürüttüğü yenilikçi projelerle küresel ölçekte bir vizyonla zenginleşmiştir. Bilgi birikimini artırmak ve dünyadaki tarımsal gelişmeleri yakından takip etmek amacıyla İtalya, İspanya, Portekiz, Ürdün ve Meksika gibi farklı coğrafyalardaki ülkelerde tarla bitkileri üzerinde aktif çalışmalar gerçekleştirmiştir. Bu uluslararası deneyimler, onun bilimsel perspektifini genişleterek yerel tarım politikalarına daha etkin katkı sunmasını sağlamıştır. Bu birikim devlet kademesinde karşılık bulmuştur. Edindiği bu büyük tecrübeyle 1990-1996 yılları arasında Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) bünyesinde genel müdür müşavirliği görevini üstlenmiştir. Kurumun stratejik planlamalarında danışman olarak yer almıştır. Altı yıl boyunca sürdürdüğü bu kritik danışmanlık göreviyle devletin tarım politikalarının şekillenmesinde aktif bir rol oynamıştır.
Türkmenistan Yılları ve "Baydur Bey" Çeşidi
Kamudaki hizmet sürecinin ardından yönünü yeniden akademik sahaya ve saha çalışmalarına çeviren bilim insanı, 1996 yılı sonrasında Türkmenistan'da çok verimli projelere imza atmıştır. Türkmenistan topraklarında yürüttüğü genetik ıslah çalışmaları sonucunda son derece dayanıklı ve verimli yeni buğday çeşitleri geliştirmeyi başarımıştır. Bu başarı o dönem büyük bir yankı uyandırmıştır ve geliştirilen yeni buğday türlerine, dönemin Türkmenistan Devlet Başkanı Saparmurat Türkmenbaşı'nın ismi verilmiştir. Dr. Yılmaz, tarımsal üretime büyük katkı sağlayan bu özel buğday türlerinin tohum üretim faaliyetlerini bizzat yönetmiş ve yaygınlaştırılmasında öncü olmuştur. Geliştirdiği ve tohum üretim çalışmalarında bulunduğu buğday türleri şunlardır:
- Saparmyrat-1
- Saparmyrat-2
- Türkmenbaşı-1
- Türkmenbaşı-2
Ülkenin tarımsal geleceğine umut vaat eden bu çabalar, sadece buğday ıslahıyla da sđnırlı kalmamış, çok yönlü bir ziraat vizyonuyla zenginleşmiştir. 2002 yılında üretime alınan tüylü meyveli fiğ çeşidine onun anısına Baydur Bey adı verilmiştir. Geliştirdiği tohumlarla toprağa can veren değerli akademisyen, 13 Ağustos 2007'de aramızdan ayrılsa da arkasında hiç silinmeyecek izler ve yeşeren tarlalar bırakmıştır.