Bayraktar Bayraklı, 1947 yılında Rize'nin yeşillikler içindeki Güneyce Nahiyesi'nde dünyaya gelen, Türkiye'nin önde gelen ilahiyat profesörlerinden ve sosyologlarından biridir. Yaşamını İslam dünyasındaki eğitim, sosyoloji ve Kur'an tefsiri alanlarına adayan tecrübeli akademisyen, özellikle kaleme aldığı çok ciltli tefsir çalışmaları ve eğitim felsefesi üzerine geliştirdiği özgün yaklaşımları ile tanınmaktadır. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Din Eğitimi Anabilim Dalı Başkanlığı görevinden emekli olan Bayraklı, uzun soluklu akademik serüveninde hem yurt içinde hem de yurt dışında sayısız konferans vererek geniş kitlelere hitap etmiştir. Gerek yazdığı akademik makaleler gerekse yayımladığı dergi ve kitaplarla çağdaş İslam düşüncesine önemli katkılar sunmaya devam etmektedir.
Akademik Yolculuk ve İlk Yıllar
Bayraktar Bayraklı, çocukluk yıllarında doğduğu köyde temel eğitimini almış ve aynı zamanda hafızlık eğitimini burada tamamlamıştır. Rize'deki ilk adımlarının ardından eğitim hayatını İstanbul'da sürdüren Bayraklı, 1968 senesinde İstanbul İmam-Hatip Okulu mezunları arasına katılmıştır. Öğrenme azmiyle 1969 yılında İstanbul Eyüp Lisesi'ni bitirmiştir. Yükseköğrenimini ise 1972 yılında İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü'nde tamamlayarak ilahiyat alanındaki ilk ciddi birikimini elde etmiştir. Öğrenim hayatını daha geniş bir perspektife taşımak isteyen başarılı araştırmacı, 1977 senesinde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü'nü başarıyla bitirmiştir.
Akademik kariyerine adım atmadan önce, 1972 ile 1977 yılları arasında farklı liselerde öğretmenlik yaparak genç kuşakların yetişmesine katkıda bulunmuştur. 1977 yılında ise mezun olduğu İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü bünyesinde Pedagojik Formasyon Dersleri Asistanı olarak göreve atanmıştır. 1980 yılına gelindiğinde, eğitim konusundaki yetkinliğini ortaya koyan "İslam'da Eğitim" isimli tez çalışmasıyla öğretim görevlisi kadrosuna atanmıştır. Sosyoloji ve din eğitimini harmanlayan Bayraklı, 1982 senesinde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü'nden doktora derecesi almaya hak kazanmıştır. Kendisine doktora unvanını kazandıran çalışma ise "Farabi'de Devlet Felsefesi" başlığını taşımaktadır. Bu tez yoğun ilgi görmüştür. Bu başarının hemen ardından 1983 yılında yardımcı doçentlik unvanını almıştır. Kısa sürede akademik basamakları tırmanan akademisyen, 1986 yılında doçentliğe ve 1993 senesinde ise profesörlük payesine layık görülmüştür.
Uluslararası Çalışmalar ve Eserleri
Bayraktar Bayraklı, akademik araştırmalarını sadece ulusal düzeyde sınırlandırmayıp uluslararası arenaya da taşımıştır. Bu doğrultuda 1984 ile 1985 akademik yıllarında kendi çalışma alanıyla ilgili araştırmalar gerçekleştirmek üzere İngiltere'de bulunmuştur. 1985 senesinde ise "International Visitor" unvanıyla Amerika Birleşik Devletleri'ne davet edilmiş ve orada çeşitli üniversitelerde bilimsel konferanslar düzenlemiştir. Yurt dışındaki bu akademik etkileşimini ilerleyen dönemlerde de sürdüren profesör; Almanya, İngiltere, Hollanda ve Belçika'da ikamet eden Türk işçilerine yönelik aydınlatıcı seminerler ve konferanslar vermiştir.
Akademik üretkenliği ile öne çıkan yazarın "İslam'da Eğitim" adlı çalışması, Türkiye Milli Kültür Vakfı tarafından ödüle layık bulunmuştur. İlahiyat alanındaki en kapsamlı çalışmalarından biri, tam 21 ciltten oluşan Yeni Bir Anlayışın Işığında Kur'an Tefsiri adını taşımaktadır. Bu devasa eserin yanı sıra Yeni Bir Anlayışın Işığında Kuran Meali de okurların istifadesine sunulmuştur. Çalışma geniş kitlelere ulaşmıştır. Toplum yapısını ve inanç dünyasını ele alan pek çok eser üreten Bayraklı'nın başlıca kitapları şunlardır:
- İslam'da Eğitim
- Farabi'de Devlet Felsefesi
- İmtihan Pedagojisi ve Ölçme-Değerlendirme Teknikleri
- Kadın, Sevgi ve Temel Haklar
- Din ve İletişim
- Kur'an'da İçsel, Sosyal, Maddi Çevre Kavramları
- Kur'an'da Hz. Peygamber
Yazarın din eğitimi alanındaki çalışmaları arasında büyük ilgi gören Kadın, Sevgi ve Temel Haklar isimli kitabı, "Woman, Love and Basic Rights According to The Qur'an" başlığıyla İngilizce diline tercüme edilerek yayımlanmıştır. Arapça ve İngilizce dillerine ileri düzeyde hakim olan profesör, akademik dünyadaki yayın faaliyetlerini sürdürmek amacıyla Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi'ni de neşretmektedir. Bu dergi akademik alanda ses getirmiştir.
Özel Yaşamı ve Son Dönem Faaliyetleri
Marmara Üniversitesi bünyesinde Din Eğitimi Anabilim Dalı Başkanlığı gibi mühim bir görevi uzun yıllar yürüten Bayraktar Bayraklı, bu kurumdan emekli olmuştur. Emekliliğinin ardından da bilimsel ve akademik araştırmalarına hız kesmeden devam eden profesör, çalışmalarını aralıksız sürdürmektedir. Aile hayatına büyük önem veren tecrübeli akademisyen evlidir. Bu evlilikten Hüseyin Fehmi Selim Bayraklı adında bir erkek evlat sahibidir. Kaleme aldığı eserleri ve yetiştirdiği binlerce öğrencisiyle Türkiye'nin din eğitimi tarihindeki yerini sağlamlaştırmıştır.