Ayşe Acar Başaran, Türk siyasetinde son dönemin en aktif kadın figürlerinden biri olarak öne çıkıyor. 2 Ekim 1985 tarihinde Batman'da dünyaya gelen Kürt asıllı hukukçu, milletvekilliği kariyeriyle parlamento sıralarında şehrini temsil etti. Batman Barosu bünyesinde başladığı meslek hayatını zamanla siyaset sahnesine taşıyan Başaran, aynı zamanda kadın hakları alanındaki çalışmalarıyla adından söz ettirmeyi başardı. Üç dönem boyunca milletvekili olarak görev yapan Başaran, Halkların Demokratik Partisi bünyesinde üstlendiği Kadın Meclisi Sözcülüğü göreviyle de partinin karar mekanizmalarında etkili bir rol oynadı.
İlk Yılları ve Hukuk Eğitimi
Abdurrahman ve Sultan Acar çiftinin dört çocuğundan ikincisi olan Ayşe Acar Başaran, çocukluk ve gençlik yıllarını Batman'da geçirdi. İlk, orta ve lise eğitimini doğduğu şehirde tamamlayan Başaran, yüksegörenim için İzmir'e yöneldi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 2010 yılında başarıyla mezun olarak mesleki unvanını kazandı. Eğitimini tamamladıktan sonra memleketine dönen genç hukukçu, Batman Barosuna bağlı olarak dört yıl boyunca aktif bir şekilde avukatlık yaptı. Bu süreçte hukuk mücadelesini sivil toplum alanına da taşıyarak Özgür Kadın Kongresi Derneğine üye oldu. Meslektaşı avukat Özgür Başaran ile hayatını birleştiren siyasetçi, iyi düzeyde Kürtçe ve orta seviyede İngilizce bilmektedir.
Siyasete Giriş ve Parlamento Yılları
Aktif siyasete 2013 yılında adım atan Başaran, iki yıl boyunca Barış ve Demokrasi Partisi (BDP) il yöneticiliği kadrolarında ve partinin kadın meclisinde görevler üstlendi. 2015 yılının Haziran genel seçimlerinde Halkların Demokratik Partisi (HDP) adayı olarak Batman milletvekili seçildi ve meclise girdi. Aynı yılın Kasım ayındaki erken seçimlerde ve ardından 2018 Türkiye genel seçimlerinde de başarısını tekrarlayarak parlamentodaki koltuğunu korudu. Milletvekilliği süreçinde partisinin Batman eş başkanlarının tutuklanması gibi kritik gelişmelere karş hukukun üstünlüğü temelinde açıklamalarda bulundu.
Siyasi yaşamı boyunca meclis çatısı altında şu görevlerde yer aldı:
- Halkların Demokratik Partisi Batman Milletvekilliği (25, 26 ve 27. dönemler)
- TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyeliği
- Barış ve Demokrasi Partisi (BDP) Batman İl Yöneticiliği
Parti Meclisi ve Kadın Meclisi Sözcülüğü
Siyasi arenadaki mücadelesini parti yönetiminde de sürdüren Ayşe Acar Başaran, Şubat 2020'de Ankara'da düzenlenen HDP 4. Olağan Kongresi'nde yeni Parti Meclisine seçildi. Tüzük gereği yürütme kuruluna girmeyen Başaran, partinin Kadın Meclisi Sözcülüğü makamına getirilerek kadın politikalarının en yetkili sesi oldu. Bu dönemde özellikle kadın hakları mücadelesinde adından sıkça söz ettirdi. İstanbul Sözleşmesi'nden çıkılması yönükdeki kararlara karş sert muhalefet yürüttü. Hak savunuculuğu faaliyetleriyle bilinen deneyimli siyasetçi, kadınların toplumsal hayattaki yerinin güçlenmesi adına aktif çalışmalar yürüttü. Türkiye'deki güncel meselelere duyarlılığıyla da tanınan Başaran, doğal afetler sonrası halkın can güvenliği ve yaşam hakkı odaklı eleştirilerde bulundu.
Hukuki Süreçler
Başaran'ın siyasi kariyeri, beraberinde ciddi hukuki mücadeleleri de getirdi. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Mart 2021'de Anayasa Mahkemesinde açılan HDP kapatma davasında, aralarında Ayşe Acar Başaran'ın da yer aldığı siyasetçiler için beş yıl süreyle siyasi yasak talep edildi. Ayrıca 2021 yılının Temmuz ayında parlamento bünyesinde dokunulmazlığının kaldırılması yönündeki fezlekeler Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine geldi. Hukukçu kimliğiyle bu süreçleri yakından takip eden Başaran, partisinin hak mücadelesini savunmaya devam etti.