Türk sanat müziğinin unutulmaz isimlerinden olan Ayhan Sökmen, 1929 yılında İstanbul'da başladığı yaşam yolculuğunu hekimlik, bestekârlık ve eğitimcilik gibi çok yönlü başarılarla taçlandırmış değerli bir cumhuriyet aydınıdır. Hem tıp dünyasında göz hastalıkları uzmanı olarak şifa dağıtan hem de musiki cemiyetleri kurarak yüzlerce sanatçı yetiştiren Sökmen, 30 Aralık 2013 tarihinde İzmir'de vefat etmiştir. Yaşamı boyunca tıp önlüğü ile nota sehpası arasında köprüler kurdu.
Zorluklardan Sahne Işıklarına Uzanan Bir Gençlik
Değerli sanatçı, 3 Ekim 1929 tarihinde İstanbul'un Göztepe semtinde dünyaya gözlerini açtı. Babası Gümrük Sahil Muhafaza bünyesinde makinistlik yapan Ali Rıza Bey, annesi ise Halime Süreyya Hanım'dır. Ailesinin yollarını ayırması sebebiyle küçük yaşlarda Selma Cezzar eşliğinde İstanbul'un merkezine getirildi. İlk eğitimini Yıldız'daki yatılı ilkokulda tamamladı. Ardından 1941 senesinde Sarıyer Ortaokulu'ndan mezun oldu. Haydarpaşa Lisesi'ndeki eğitim sürecinde, komşuları olan Şuayib Elkutlu vasıtasıyla müzikle yakından ilgilenmeye başladı. Lise yıllarında sahneye çıktığı ilk konserde Hicazkâr makamında solo seslendirerek dinleyenlerin büyük beğenisini kazandı.
Stetoskop ve Nota Kâğıtları Arasında Bir Yaşam
Tıp eğitimine duyduğu büyük ilgiyle 1947 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne kaydoldu. Aynı dönemde Kadıköy Halk Evi ve İstanbul Belediye Konservatuvarı bünyesinde Türk musikisi derslerini sürdürdü. Konservatuvarda kıymetli eğitmen Şefik Gürmeriç gözetiminde çalışarak 1953 yılında Türk Musikisi Nazariyatı Bölümü'nden pekiyi dereceyle mezun oldu. Öğrencilik yıllarında konservatuvarın icra heyetine stajyer sanatçı olarak katıldı. Nota tanzimi ve özel arşivin düzenlenmesinde önemli roller üstlendi. Tıp fakültesini 1954 yılında bitirerek hekimlik yetkisini elde etti. Kısa süre içinde başarılı bir göz hastalıkları uzmanı olarak çalışmaya başladı. Böylece tıp dünyası ile nota kâğıtları arasındaki eşsiz dengeyi ömrü boyunca korudu.
İzmir Musiki Dünyasına Kurucu Bir Dokunuş
Müzikal dehasını İzmir'e taşıyan hekim, İzmir Musiki Cemiyeti'nin kurucu kadrosu içerisinde yer alarak kentin kültür dünyasına yön verdi. Emekliliğinin gelmesiyle birlikte kurduğu Sökmen Müzik Merkezi bünyesinde sanatsal faaliyetlerini gururla yürütmeye devam etti. Ege Üniversitesi bünyesindeki Türk Musikisi Konservatuvarı'nın kuruluş aşamasına çok büyük katkılar sağlayarak yetenekli gençlerin ellerinden tuttu. Yarım asrı aşan sanat hayatının altmışıncı yılını, 2 Nisan 2007 tarihinde düzenlenen özel bir törenle taçlandırdı. Bugün de onun anısına kurulmuş olan aktif koro, bestecinin mirasını yaşatmaktadır.
Sanatçının geride bıraktığı bazı büyük başarılar ve katkılar şunlardır:
- İzmir Musiki Cemiyeti'nin kurucu kadrosunda aktif görev alması,
- Ege Üniversitesi bünyesindeki Türk Musikisi Konservatuvarı'nın kurulmasına öncülük etmesi,
- Kendi kurduğu Sökmen Müzik Merkezi ile yüzlerce genç sanatçıyı yetiştirmesi,
- 60. sanat yılını 2 Nisan 2007'de düzenlenen görkemli bir törenle kutlaması.
Son Yolculuk ve Klasikleşen Değerler
İzmir'deki evinde geçirdiği ani bir kalp krizi sonucunda 84 yaşında vefat eden usta isim, tüm sevenlerini derin bir yasa boğdu. Sökmen için ilk veda töreni, kuruluşuna emek verdiği Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı binasının önünde gerçekleştirildi. Alsancak Hocazade Camii'nden kaldırılan cenazesi, dualar eşliğinde Kokluca aile kabristanı'na defnedilerek son yolculuğuna uğurlandı.