Ali İhsan Kalmaz, Türkiye'nin yakın siyasi tarihine damga vuran 27 Mayıs Darbesi sırasında Ankara'nın Ulus semtindeki PTT binasının kontrol altına alınması amacıyla düzenlenen askeri operasyonda hayatını kaybeden teğmen rütbesinde bir Türk askeridir. 1938 yılında doğup 1960'ta vefat eden genç subay, askeri cuntanın stratejik öneme sahip bu binayı ele geçirme girişimi esnasında yaşamını yitirmiştir. Bu vefat onu sembol haline getirdi.
Ulus PTT Baskını ve Yaşamını Yitirmesi
27 Mayıs Darbesi'nin yaşandığı o hareketli gecede, askeri cuntanın öncelikli hedeflerinden biri de başkentin haberleşme merkezi konumundaki Ulus PTT binasıydı. Teğmen rütbesiyle görev yapan Ali İhsan Kalmaz, bu binanın kontrol altına alınması için gerçekleştirilen askeri operasyon sırasında hayatını kaybetmiştir. Genç subayın darbe gecesindeki bu trajik ölümü, kendisinin Türkiye'nin yakın tarihindeki en önemli dönüm noktalarından birinde sembolleşmesine zemin hazırlamıştır. Kalmaz, bu müdahale esnasında hayatını kaybeden ve sonrasında Hürriyet Şehitleri olarak tanınan beş kişilik askeri ve sivil gruptan biridir.
İsminin Yaşatılması ve Toplumsal Mirası
Darbenin ardından, hayatını kaybeden teğmenin hatırasını toplumsal bellek içerisinde yaşatabilmek amacıyla ülke genelinde geniş kapsamlı adlandırma çalışmaları yapılmıştır. Genç teğmenin isminin verildiği yerler arasında ulaşım araçlarından eğitim kurumlarına kadar geniş bir yelpaze bulunmaktadır. Bu kapsamda adı birçok farklı yerde yaşatılmaya başlandı:
- Pek çok şehirdeki sokak ve caddeler
- Okullar ve çeşitli kamu binaları
- Ulaşımda kullanılan deniz gemileri
Genç yaşta hayatını kaybeden subayın ismi, böylelikle Türkiye'nin dört bir yanındaki kamusal alanlarda yaşatılmaya devam etmektedir.