Altan Ahmet Say, 6 Eylül 1935 tarihinde İstanbul Kadıköy'de dünyaya gelen, Türk edebiyatı ve müzik dünyasında derin izler bırakmış seçkin bir yazar, müzik eleştirmeni ve yayıncıdır. Felsefe ve matematik öğretmenlerinin çocuğu olarak sanata ve bilime aşina büyüyen Say, çocukluk yıllarında başladığı piyano eğitimini konservatuvarda taçlandırmış, ardından Almanya'da müzikbilim ve felsefe üzerine kendini geliştirmiştir. Yurt dışı dönüşünde Bingöl'de başladığı öğretmenlik serüveni, onun edebiyat dünyasına ilk tohumları ekmesini sağlamış ve ömrü boyunca ürettiği eserlerle Türk müzik eğitimine yön vermiştir. 10 Mayıs 2022'de Ankara'da hayata gözlerini yuman usta kalemin yazdığı müzik kitapları bugün hâlâ üniversitelerde ders kitabı olarak okutulmaktadır.
Gençlik Yılları ve Almanya Serüveni
Müzik sevgisi küçük yaşlarda filizlenen Ahmet Say, 1946 ile 1950 yılları arasında İstanbul Belediye Konservatuvarı bünyesinde kuramsal ve pratik eğitim aldı. Burada Demirhan Altuğ, Verda Ün ve Raşit Abed gibi isimlerden teori, piyano ve armoni dersleri aldı. Konservatuvar eğitimini yarıda bırakarak İstanbul Erkek Lisesi'nden mezun oldu. Basın ve yayın eğitimi almak amacıyla 1954 yılında Almanya'nın yolunu tuttu ve bu ülkede altı yıl geçirdi. Evinde kaldığı müzikolog Kurt Köhler'in yönlendirmesiyle müzikbilim alanına yöneldi. Tarih ve felsefe seminerlerini takip ederken, Sosyalist Öğrenci Birliği'nde de aktif roller üstlendi.
Anadolu'da Bir Eğitimci ve Edebi Uyanış
Almanya dönüşünde askerliğini yedek subay öğretmen olarak Bingöl'ün Göriz köyünde tamamlayan Say, burada okul açarak çocuklara ve yetişkinlere yönelik çok yönlü faaliyetler organize etti. Bu dönemde halk masalları ve türküleri derleyen aydın yazar, İstanbul'a döndüğünde Orhan Kemal'in teşvikiyle izlenimlerini kâğıda dökmeye başladı. Erzincan'da halk eğitim uzmanlığı yaptıktan sonra Ankara'ya yerleşerek Türkiye Öğretmen Dernekleri Milli Federasyonu'nda Birlik Dergisi ve Öğretmenler Gazetesi gibi yayınları yürüttü. 12 Mart döneminde yargılandığı davalar nedeniyle yaklaşık yedi ay cezaevinde kalan Say, edebiyat kariyerine de bu parmaklıklar ardında adım attı. Cezaevinde dinlediği bir dolandırıcılık hikayesinden esinlenerek kaleme aldığı Kocakurt romanı, 1975 Milliyet Roman Ödülleri'nde mansiyon ödülüne layık görüldü.
Müziğe ve Yayıncılığa Adanan Bir Yaşam
Ahmet Say, 1974'ten başlayarak odağını tamamen müzik eğitimi ve yayımcılığına kaydırdı. 1978 yılında Say Yayınları'nı kurarak sektöre kalıcı bir katkı sağladı. Eczacı Ayşe Gürgün Özsoyeller ile yaptığı evlilikten dünyaya gelen oğlu Fazıl Say'ın velayetini 1977'deki boşanmanın ardından alarak, onun dünyaca ünlü bir piyanist ve besteci olarak yetişmesinde başrolü oynadı. Aynı zamanda çıkardığı dergilerle de edebiyat çevrelerini bir araya getirdi.
Bu süreçte elde ettiği edebi ve sanatsal başarıları şu şekilde sıralayabiliriz:
- Kocakurt: Cezaevindeki gözlemlerine dayanan ve 1975 yılında Milliyet Roman Ödülleri kapsamında mansiyon kazanan ilk romanı.
- Bingöl Hikâyeleri: Doğu Anadolu'daki öğretmenlik yıllarının birikimiyle yazılan ve 1980 yılında okuyucuyla buluşan öykü derlemesi.
- Güneşin Savrulduğu Yerden: TRT Ödülleri Öykü Yarışması bünyesinde Başarı Ödülü'ne değer görülen kıymetli eseri.
- Arda Kalan: Yeni Adımlar Dergisi tarafından 1974'te düzenlenen Sabahattin Ali Hikâye Yarışması'nda birinci seçilen öyküsü.
- Görizli Mehmet Şerif Efendi: 1975 Antalya Film Şenliği kapsamında mansiyon ödülüyle taçlandırılan anlatısı.
- Türkiye Yazıları: 1977-1983 yılları arasında yayınlanan, Cemal Süreya ve Demir Özlü gibi değerli isimlerin kalem oynattığı aylık edebiyat dergisi.
Ahmet Say, geride bıraktığı akademik nitelikteki müzik kitapları ve ödüllü edebi eserleriyle Türkiye'nin en özgün entelektüellerinden biri olarak anılmaya devam etmektedir.