Ahmet Sadri Hattuza, 1883 yılında Ankara'da dünyaya gelen, tıp eğitiminin ardından ülkenin dört bir yanında hekimlik ve üst düzey yöneticilik yaparak Milli Mücadele'ye katkı sunan ve TBMM çatısı altında Kars milletvekili olarak görev yapan çok yönlü bir Türk hekimi ve siyasetçisidir. Tıbbiye sıralarından başlayıp meclis kürsüsüne uzanan bu hayat hikayesi, ülkenin en çalkantılı dönemlerinde sağlık hizmetlerinin örgütlenmesine ve bağımsızlık mücadelesine adanmıştır. Hattuza, 21 Nisan 1943'te vefat etmiştir.
Tıbbiyeden Anadoluya Uzanan Şifa Yolculuğu
Hattuza, yükseköğrenimini Osmanlı İmparatorluğu'nun en köklü kurumlarından biri olan İstanbul Tıbbiyesi'nde tamamlayarak hekimlik diplomasını almıştır. Genç bir hekim olarak Birseve ilçe belediye tabipliği görevini üstlenmiştir.
Kariyeri boyunca tıbbi uzmanlığını yurdun farklı yörelerine ulaştıran deneyimli hekim, şu bölgelerde önemli sorumluluklar almıştır:
- Keskin, Kayalar, Debre ve Manastır bölgelerindeki hekimlik görevleri
- Trabzon Belediyesi Baştabipliği görevi
- Ankara İli Seyyar Tabipliği faaliyeti
- Samsun Merkez Tabipliği sorumluluğu
Bu gayretler Trabzon Başhekimliği kapısını aralamıştır. Daha sonra Ankara seyyar tabipliği ve Samsun merkez tabipliği gibi zorlu ve hareketli görevlerde bulunmuştur. O dönemde salgın hastalıklarla mücadele eden ekiplerin başında yer alarak halka şifa dağıtmıştır.
Milli Mücadele ve Sağlık Yönetimindeki Rolü
Karadeniz bölgesinde gösterdiği üstün idari başarılar, onu Trabzon Sağlık ve Sosyal Yardım Müdürlüğü makamına taşımıştır. Bölgedeki sağlık altyapısını güçlendirmek adına yoğun çaba harcayan Hattuza, bir dönem Trabzon Vali Vekilliği görevini de üstlenmiştir. Milli mücadelede sorumluluk almaktan hiç çekinmemiştir. Ege bölgesine geçerek Balıkesir Kuvâ-yi Milliye hareketinin aktif bir üyesi olmuş ve vatan savunmasına katılmıştır. İşgalin sona ermesiyle birlikte İzmir Sağlık Müdürlüğü görevine getirilerek kentin sağlık alanında yeniden inşasına öncülük etmiştir. Ardından Batı Anadolu Sağlık Müfettişliği görevini icra etmiş ve son olarak İstanbul Sağlık Müdürü olarak hizmet vermiştir.
Meclis Yılları ve Aile Hayatı
Bürokraside ve sahada kazandığı tecrübeleri yasama organına taşımak isteyen Hattuza, siyasete adım atmıştır. Seçimlerin ardından Kars milletvekili olmuştur. Meclis çatısı altında hem bölgesel sorunların çözümü hem de genç cumhuriyetin sağlık politikalarının şekillenmesi için çalışmıştır. Yasama faaliyetlerinde aktif görev üstlenen deneyimli siyasetçi, hekim kimliğiyle kanun tasarılarına katkı sağlamıştır. Özel hayatında ise düzenli bir aile yaşamına sahipti. Evli ve dört çocuk babası olan Ahmet Sadri Hattuza, ömrünü adadığı vatan hizmetini başarıyla tamamlamıştır. Onun geride bıraktığı miras, Anadolu'nun dört bir yanına yayılmış sağlık hizmetleri ve özgür bir vatan olmuştur.