Türk edebiyatının ve Türkçe eğitiminin simge isimlerinden olan Adnan Binyazar, 7 Mart 1934 tarihinde Diyarbakır'da dünyaya geldi. Hayatın tüm zorluklarına göğüs gererek Anadolu'nun köklü kültürünü modern dünyayla buluşturan usta kalem, kaleme aldığı nitelikli denemeler ve yenilikçi eğitim çalışmalarıyla adını altın harflerle yazdırdı. Küçük yaşta babasız kalmasına rağmen azmini yitirmeyen yazar, ilkokula ancak 14 yaşında başlayabildiği zorlu yolculuğunu, uluslararası düzeyde kabul gören bir eğitimcilik kariyerine dönüştürerek büyük bir başarı öyküsüne imza attı.
Zorluklardan Doğan Bir Cumhuriyet Aydını
Binyazar'ın çocukluğu, ailesinin Elazığ'ın Ağın ilçesinden Diyarbakır'a göç etmesinin ardından başladı. Babasının kendilerini terk etmesiyle birlikte, annesi, anneannesi ve dedesiyle bir arada yaşayarak büyüdü. Yaşadığı tüm ekonomik imkansızlıklara rağmen öğrenme aşkından vazgeçmedi. Gecikmeli başladığı ilkokulun ardından Dicle Köy Enstitüsü'nü bitirdi. Bu kıymetli eğitimi, Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü'nden mezun olarak taçlandırdı. Mezuniyetinin akabinde Çorum ve Kahramanmaraş öğretmen okullarında genç zihinleri aydınlatmaya başladı.
Kahramanmaraş'ta öğretmenlik yaparken yazın hayatına da adım attı. Kültür ve dil sorunlarına odaklanan ilk denemeleri bu dönemde çeşitli dergilerde okurla buluştu. Emin Özdemir'in çağrısıyla Ankara'ya gelen Binyazar, Hacettepe Üniversitesi'nde öğretim görevliliğine başladı. Eğitmenliği sadece sınıflarla sınırlı kalmadı. Gazi Eğitim Enstitüsü, Devlet Konservatuvarı ve Basın Yayın Yüksekokulu gibi prestijli kurumlarda dersler verdi.
Türk Kültürüne ve Devletine Hizmet
Ankara'daki verimli yıllarında halk edebiyatı ve halk anlatılarına yoğunlaşan araştırmacı, bu alandaki birikimini önemli eserlerle kitaplaştırdı. Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu ve Kültür Bakanlığı bünyesinde üstlendiği kritik görevlerle kültür politikalarının şekillenmesinde aktif rol oynadı. TDK bünyesinde yayın kolu başkanlığını üstlenerek Türk Dili dergisinin yönetim koltuğuna oturdu. 1978 yılına gelindiğinde dönemin Kültür Bakanı Ahmet Taner Kışlalı'nın davetiyle Kültür Bakanlığı Tanıtma ve Yayınlar Dairesi Başkanı oldu. Burada görev yaptığı süre boyunca Ulusal Kültür ile Çeviri dergilerinin sorumluluğunu da üstlendi.
Avrupa'da Türkçe Seferberliği
Başarılı çalışmaları 1981 yılında onu Berlin Eğitim Senatosu'nun davetiyle Almanya'ya taşıdı. Yurt dışındaki Türk çocuklarının anadillerini unutmaması için İncila Özhan ile birlikte altı ciltten oluşan kapsamlı bir Türkçe-Dil ve Okuma Kitabı seti hazırladı. Bu devasa eserin yanı sıra öğretmenler için rehber niteliğinde kılavuzlar kaleme aldı. Almanya genelindeki liselerde uygulanan Türkçe müfredat kurullarına liderlik etti. Binyazar'ın sınırları aşan eğitim vizyonu şu uluslararası projelerde hayat buldu:
- İsveç ve İsviçre'de öğretmen yetiştirme programları,
- Hollanda'da ders kitabı hazırlama projeleri,
- Alman okullarında Türkçenin ikinci yabancı dil müfredatına dahil edilmesi kapsamında Türkçe 1 ve Türkçe 2 kitaplarının yazımı.
Almanya'da geçen uzun ve üretken yılların ardından, 1999 yılında Berlin Senatosu'ndan emekli olarak anavatanına geri döndü. Ardında binlerce yetişmiş öğrenci ve Türk kültürüne kazandırılmış sayısız eser bıraktı.