Malatya'da 1952 yılında dünyaya gelen Prof. Dr. Abdurrahman Kılıç, Türkiye'de ısı tekniği, güneş enerjisi ve yangın güvenliği alanlarında çığır açan çalışmalara imza atmış seçkin bir Türk bilim insanı, akademisyen ve bürokrattır. Ülkenin ilk üniversite düzeyindeki yangın güvenliği eğitimini başlatan Kılıç, hem akademik kürsülerde hem de sahada İtfaiye Müdürü olarak büyük başarılara imza atmıştır. Hayatı boyunca bilimi toplumsal güvenliğe dönüştürmeyi amaçlayan ünlü profesör, 7 Temmuz 2021 tarihinde İstanbul'da mücadele ettiği akciğer kanseri sebebiyle aramızdan ayrılmıştır.
Eğitim Hayatı ve Güneş Enerjisinde İlk Adımlar
İlk ve ortaöğreniminin ardından 1969 yılında Kahramanmaraş Lisesi'nden mezun olan Abdurrahman Kılıç, yükseköğrenim için İstanbul'a yöneldi. İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Fakültesi'nde başladığı lisans eğitimini 1974 yılında başarıyla tamamladı. Akademik merakını sürdürerek iki yıl sonra, 1976'da aynı fakülteden yüksek lisans derecesini aldı. Bu başarısının hemen ardından İTÜ Maçka Makine Fakültesi Isı Tekniği Kürsüsü bünyesinde asistanlık görevine başlayarak akademik kariyerinin ilk basamaklarını tırmandı.
Kılıç, güneş enerjisi üzerine odaklandığı doktora tezini 1982 yılında tamamlayarak doktor unvanını aldı. Henüz 1978 yılında, Türkiye'de ilk kez güneş enerjisi konusunun bir üniversitenin lisans ve yüksek lisans müfredatına girmesini sağlayarak bu alandaki vizyonunu ortaya koydu. Aynı dönemde teoriyi pratiğe dökmek amacıyla Makine Kimya Endüstrisi bünyesinde on sekiz ay boyunca görev aldı. Burada, güneşi takip edebilen ve yüksek sıcaklıkta buhar üreten sistemlerin geliştirilmesinde aktif rol oynadı. Bu çalışmalarının meyvesi olarak, kendi kendini depolayabilen yeni nesil bir güneş toplayıcısı icat etti.
Yangın Güvenliğinin Bilimsel Temelleri ve İtfaiye Müdürlüğü
Kariyerinde yeni bir sayfa açan Kılıç, 1987 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi'nde başlatılan 'İstanbul Yangın Güvenliği Araştırma Projesi' koordinatörlüğünü üstlendi. Yangın konusundaki uzmanlığını uluslararası düzeye taşımak amacıyla JICA bursu kazanarak Japonya'ya gitti. Japonya'da beş ay boyunca itfaiye teşkilatında kapsamlı eğitimler gördü. Edindiği bu tecrübelerle Türkiye'ye döndükten sonra, 1989-1994 yılları arasında İstanbul İtfaiye Müdürü olarak görevlendirildi.
Bu kritik bürokratik görev sürecinde sadece yönetimde kalmadı; bizzat yüzlerce büyük yangının söndürülmesi operasyonlarında ekiplerini sevk ve idare etti. Mesleki birikimini artırmak için Almanya ve İngiltere gibi ülkelerde yangın önleme stratejileri üzerine düzenlenen eğitim programlarına katıldı. Aynı zamanda Türkiye'de yangın konusuna bilimsel bir kimlik kazandırmak adına kapsamlı bir yangın yönetmeliği hazırlayarak yürürlüğe girmesine öncülük etti. Böylelikle Türkiye'deki yangın söndürme ve önleme çalışmaları ilk kez bilimsel standartlara kavuşmuş oldu.
Akademik Yükseliş ve Geride Bırakılan Miras
Saha tecrübesini tekrar akademiye taşıyan Abdurrahman Kılıç, 1991 senesinde Makine Fakültesi'nde doçentlik unvanını aldı. Yangın güvenliği konusunun önemine inanan bilim insanı, 1995 yılında Türkiye'de ilk defa üniversitede yangın güvenliğini bağımsız bir ders olarak müfredata ekletti. 1997 yılına gelindiğinde ise aynı fakültede profesör kadrosuna atandı. Yangından Korunma Vakfı'nın kurulmasına öncülük ederek bu vakfın kurucu başkanlığını ve ilerleyen yıllarda onursal başkanlığını üstlendi.
İTÜ Makina Fakültesi ile diğer ilişkili bölümlerde lisans, yüksek lisans ve doktora seviyelerinde çok sayıda ders verdi. Yetiştirdiği öğrencilere aktardığı temel disiplinler şunlardır:
- Termodinamik ve Isı Transferi
- Güneş Enerjisi ve Sayısal Analiz
- Yangın Güvenliği, Isı İletimi ve Isı Işınımı
Uzun yıllar boyunca binlerce mühendis ve bilim insanı yetiştiren Kılıç, 2018 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi'nden emekli olarak akademik hayatını sonlandırdı. Türkiye'nin yangın güvenliği mimarisini inşa eden bu değerli isim, geride doldurulması zor bir bilimsel miras bırakmıştır.