Türkiye'nin yetiştirdiği en saygın bilim insanlarından biri olan Abdullah Atalar, 11 Nisan 1954 tarihinde Gaziantep'te dünyaya gözlerini açmıştır. Akademik kariyeri boyunca hem ulusal hem de uluslararası düzeyde birçok önemli başarıya imza atan Atalar, özellikle Bilkent Üniversitesi bünyesindeki rektörlük görevi ve gerçekleştirdiği üstün bilimsel çalışmalarla tanınmaktadır. Seçkin eğitim hayatına başkentte adım atan başarılı akademisyen, parlak zekası ve disiplinli çalışmasıyla henüz genç yaşlarda dikkatleri üzerine çekmeyi başarmıştır. Türkiye'deki bilimsel gelişime yön veren figürlerden biri haline gelen Atalar, akademik liderliğinin yanı sıra mühendislik alanındaki özgün araştırmalarıyla da adından sıkça söz ettirmiştir.
Eğitim Hayatı ve Stanford Yılları
Başarılı bilim insanının akademik yolculuğu, Türkiye'nin en prestijli eğitim kurumlarından biri olan Ankara Fen Lisesi'nde başlamıştır. Eğitim hayatının bu ilk dönemecinde üstün bir performans sergileyen Atalar, 1970 yılında bu okuldan birincilik derecesiyle mezun olmuştur. Aynı yıl katıldığı Üniversitelere Giriş Sınavı'nda da büyük bir başarı göstererek Türkiye beşincisi unvanını elde etmiştir. Bu derecelerin ardından yükseköğrenim hayatına Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü'nde devam eden başarılı mühendis, buradaki lisans çalışmalarını da bölüm birincisi olarak tamamlamıştır.
Lisans eğitiminin hemen ardından akademik vizyonunu küresel boyuta taşımak isteyen Abdullah Atalar, lisansüstü çalışmaları için Amerika Birleşik Devletleri'ne yönelmiştir. Dünyanın en saygın eğitim kurumları arasında gösterilen Stanford Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü'nde yüksek lisans (M.Sc) ve doktora (Ph.D) derecelerini sırasıyla 1976 ve 1978 yıllarında almıştır. Stanford'daki doktora tezi kapsamında akustik mikroskobi üzerine odaklanan Atalar, bu alandaki araştırmalarıyla bilim dünyasında kendine sağlam bir yer edinmiştir. Doktora derecesini aldıktan sonra da Stanford bünyesinde kalmaya devam eden araştırmacı, hem öğrencilik hem de doktora sonrası araştırmalarını 1980 yılına kadar sürdürmüştür. Bu süreçte endüstriyel deneyim kazanmak adına 1979 ile 1980 yılları arasında sekiz ay boyunca dünyaca ünlü teknoloji devi Hewlett-Packard (HP) şirketinde de görev almıştır.
Yurda Dönüş ve ODTÜ Dönemi
Amerika'da edindiği bilgi birikimi ve tecrübelerle 1980 yılında Türkiye'ye dönen Abdullah Atalar, vakit kaybetmeden mezun olduğu Orta Doğu Teknik Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü'ne katılmıştır. Burada öğretim görevlisi olarak akademik kadroda yer alan Atalar, 1981 yılında asistan profesörlük unvanına terfi ettirilmiştir. Üniversitedeki yoğun çalışmalarının yanı sıra 1982 ile 1983 yılları arasında akademik görevine kısa bir süre ara vererek Avrupa'daki gelişmeleri yakından takip etmek amacıyla Batı Almanya'ya gitmiştir. Almanya'da bulunduğu bu süreçte, optik ve mikroskobi teknolojilerinde öncü olan Leica firmasında önemli endüstriyel araştırmalar gerçekleştirmiştir.
1983 yılında Türkiye'ye ve ODTÜ'ye geri dönen başarılı akademisyen, yardımcı doçent kadrosuna atanarak çalışmalarını sürdürmüştür. ODTÜ'deki görevine 1986 yılına kadar aralıksız devam eden Atalar, eş zamanlı olarak Türkiye'nin savunma sanayi alanındaki en büyük kuruluşlarından biri olan Aselsan şirketine de danışmanlık hizmeti sunmuştur. 1980 yılından 1987 yılına kadar süren bu danışmanlık görevi, onun akademik bilgisini pratik endüstriyel çözümlere dönüştürmesinde önemli bir rol oynamıştır.
Bilkent Üniversitesi'nin Kuruluşu ve Rektörlük Dönemi
1986 yılı, Atalar'ın kariyerinde bir dönüm noktasıdır. Türkiye'nin ilk vakıf üniversitesi olan Bilkent Üniversitesi'nin kurulmasıyla birlikte bu yeni kuruma transfer olan Atalar, doçent sđfatıyla Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü'nü kurma görevini üstlenmiştir. Bölümün kurucu başkanlığı görevine getirilen Atalar, kısa sürede bölümü uluslararası standartlara ulaştırmıştır. 1990 yılında profesörlük unvanını kazanan Atalar, kurucu başkanlık görevini 1995 yılına kadar başarıyla yürütmüştür.
Akademik araştırmalardan hiçbir zaman kopmayan Atalar, 1995-1996 yılları arasında Stanford Üniversitesi'nde misafir profesör unvanıyla bulunarak Ginzton Laboratuvarları bünyesinde geçici süreyle bilimsel araştırmalara katılmıştır. 1996 yılında Bilkent Üniversitesi'ne dönüşünün ardından, idari basamakları hızla tırmanarak Akademik İşlerden Sorumlu Rektör Yardımcılığı görevine atanmıştır. Üniversitedeki bu idari tecrübesi, ilerleyen yıllarda onu rektörlük koltuğuna taşıyacak sürecin de zeminini hazırlamıştır.
Uzun yıllar süren başarılı rektör yardımcılığının ardından, 1 Mart 2010 tarihinde rektör Ali Doğramacı'nın görevinden ayrılması üzerine üniversite yönetimi tarafından Yükseköğretim Kurulu'na (YÖK) yeni rektör adayı olarak önerilmiştir. YÖK tarafından 4 Mart 2010 tarihinde onaylanan bu adaylık süreciyle birlikte Atalar, Bilkent Üniversitesi Rektörlüğü görevini devralmıştır. Bu prestijli görevi uzun yıllar boyunca büyük bir özveriyle sürdüren Atalar'ın rektörlük süresi, 24 Mayıs 2022 tarihinde resmi olarak sona ermiştir. Kendisi evli ve üç çocuk babasıdır. Ayrıca İngilizce ve Almanca dillerine hakimdir.
Bilimsel Kurullar ve Kurumsal Başarılar
Abdullah Atalar, sadece üniversite sınırları içerisinde kalmamış, Türkiye'nin bilim politikalarının belirlenmesinde ve kurumsal yönetim süreçlerinde de kilit roller üstlenmiştir. Başarılı kariyerinin bu boyutuna dair öne çıkan bazı önemli gelişmeleri şu şekilde özetlemek mümkündür:
- TÜBİTAK Bilim Kurulu Üyeliği: 2004 ile 2011 yılları arasında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu bünyesinde ülkenin bilim stratejilerine katkıda bulunmuştur.
- TÜBİTAK Kurum Başkanlıkları: 2004-2007 yılları arasında TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (TÜBİTAK Uzay) ve 2004-2012 yılları arasında TÜBİTAK Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (TÜBİTAK Ulakbim) yönetim kurulu başkanlığı görevlerini üstlenmiştir.
- Bilkent Holding Liderliği: Akademik kariyerinin yanı sıra iş dünyasında da aktif olan Atalar, 2001 yılında Bilkent Holding yönetim kurulu üyesi olmuş; 2004 yılında ise yönetim kurulu başkan yardımcılığı ve murahhas azalık görevlerine yükselmiştir.
- IEEE Fellow Unvanı: Elektrik ve elektronik mühendisliği alanındaki uluslararası üst düzey katkılarından dolayı 2007 yılında IEEE tarafından Fellow derecesine layık görülmüştür.
Özel hayatında da dengeli bir yaşamı benimseyen ve çok iyi düzeyde İngilizce ile Almanca bilen Abdullah Atalar, evli ve üç çocuk babasıdır. Kendisi günümüzde de akademik ve teknolojik alandaki zengin birikimiyle bilim dünyasına katkıda bulunmaya devam etmektedir.