Yollarbaşı'na Genel Bir Bakış
Karaman ilinin Merkez ilçesine bağlı olan Yollarbaşı, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan tarihi bir yerleşimdir. Karaman il merkezine 17 km uzaklıkta bulunan bu köy, deniz seviyesinden 1036 metre yükseklikte yer almaktadır. Doğal yapısı ve çevresiyle dikkat çeken Yollarbaşı'nda orman kadastrosu 3 Nisan 1998 tarihinde ilan edilmiş olup, köyün günümüzde 1655,7 hektar orman varlığı bulunmaktadır.
Köklü Tarihsel Geçmiş ve İsim Kökeni
Eski Likaonya köylerinden biri olan yerleşim, yüzyıllar öncesine uzanan zengin bir geçmişe sahiptir. Tarihsel kayıtlara göre köy, 451 yılı belgelerinde Ilistra adıyla geçmektedir. 1914 yılı kayıtlarında ise İlisıra olarak adlandırılan yerleşim, 1948 yılında belediye teşkilatına kavuşmuştur. Köyün adı, Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1961 yılında yapılan düzenlemeyle 'Yollarbaşı' olarak değiştirilmiştir.
İdari Yapı ve Nüfus Gelişimi
Belediye statüsüne 1948 yılında kavuşan Yollarbaşı'nın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi sebebiyle 2013 yılında yasa gereği sona ermiş ve köy statüsüne dönüştürülmüştür. Tarihsel nüfus verilerine bakıldığında 1975 yılında 2.877 kişi ile zirve noktaya ulaşan nüfus, yıllar içerisinde kademeli olarak düşüş göstermiştir. En son 2021 yılı verilerine göre köyde 973 kişi yaşamaktadır.
Yönetim Tarihi ve Belediye Başkanları
Belediye statüsünde olduğu dönemde Yollarbaşı, demokratik seçimlerle iş başına gelen farklı siyasi partilerden belediye başkanları tarafından yönetilmiştir. 1955'te Mehmet Aksoy (DP) ile başlayan belediye başkanlığı sürecinde Bahattin Keklik (AP), Hüseyin Buğdaycı (CHP), Osman Şişmanoğlu (MHP), Ahmet Demirel (SODEP), Osman Ünüvar (ANAP), Hasan Hüseyin Türker (SHP ve CHP) ile İbrahim Aktaş (FP) görev yapmış; beldenin son belediye başkanı ise 2009 yılında seçilen Mehmet Sarıüzüm (AKP) olmuştur. Günümüzde yerleşim muhtarlık ve ihtiyar heyeti idaresi altında yönetilmektedir.