Yenifakılı'nın Coğrafi Konumu ve Doğal Yapısı
Yozgat ilinin güneyinde yer alan Yenifakılı, İç Anadolu Bölgesi'nin karasal iklim özelliklerini taşıyan ve Nevşehir ile sınır komşuluğu bulunan şirin bir ilçedir. Deniz seviyesinden 1.014 metre yükseklikte konumlanan bu özel bölge, 415 km²'lik geniş bir vadi tabanında kurulmuştur. Güneydoğudan süzülüp gelen Fehimli deresi ile kuzeybatı istikametinden gelen Kozan çayının birleştiği stratejik bir noktada yer alan Yenifakılı, doğusunda Boğazlıyan, güney ve batısında ise Kırşehir ilinin Kozaklı ilçesi ile çevrelenmiştir.
Tarihsel Süreç ve İdari Yapılanma
Yenifakılı'nın idari tarihi, bölgenin geçirdiği idari değişimleri ve gelişimini net bir şekilde gözler önüne sermektedir. Cumhuriyetin ilan edilmesini takip eden dönemde, o yıllarda Kırşehir'in bir ilçesi olan Avanos'a bağlı olan Yenifakılı, 1929 yılında Yozgat'ın Boğazlıyan ilçesine dahil edilmiştir. Bölgenin büyümesi ve gelişmesiyle birlikte, 1990 yılında Boğazlıyan ilçesinden ayrılarak müstakil bir ilçe statüsü kazanmıştır. İlçeye bağlı Bektaşlı isminde bir belde belediyesi ve altı adet köy bulunmaktadır. İlçe merkezine en uzak yerleşim yeri 3 kilometre mesafedeki Eskiören köyü iken, en uzak köy ise 22 kilometre uzaklıkta bulunan Çöplüçiftliği'dir.
Ekonomik Hayat, Tarım ve Sosyal Durum
Yenifakılı halkının en önemli geçim kaynağını tarım ve hayvancılık faaliyetleri oluşturmaktadır. Geniş bozkırların hakim olduğu ilçede yetiştirilen başlıca ürünler arasında arpa, buğday, nohut, mercimek, şeker pancarı, patates ve fasulye yer almaktadır. Özellikle büyük çapta şeker pancarı üreticiliğinin yapıldığı ilçede, tarımsal üretimi destekleyen un fabrikaları da temel sanayi kuruluşu olarak faaliyet göstermektedir. Hayvancılıkta ise sığır ve koyunun yanı sıra kıl keçisi ile tiftik keçisi yetiştiriciliği ön plana çıkmaktadır. İlçenin konut yapısı da modernleşme eğilimi göstererek TOKİ konutlarının yanı sıra %60 oranında betonarme ve %40 oranında ahşap evlerden oluşmaktadır.
Ulaşım ve Sosyal Altyapı Olanakları
Yenifakılı, çevre il ve ilçelere farklı güzergahlar üzerinden bağlanarak ulaşım kolaylığı sunmaktadır. İl merkezi olan Yozgat'a uzaklığı; Boğazlıyan-Sarıkaya-Sorgun üzerinden 132 kilometre, Boğazlıyan Atatürk yolu üzerinden 116 kilometre, Kozaklı-Şefaatli yolu üzerinden 105 kilometre ve Yamaçlı Kasabası Atatürk yolu üzerinden ise 85 kilometredir. TCDD istasyon şefliği lojmanlarının da bulunduğu ilçede demiryolu ulaşımı altyapısı mevcuttur. Sağlık hizmetleri Yenifakılı ve Bektaşlı sağlık ocakları ile çeşitli köylerdeki sağlık evleri aracılığıyla verilirken, din hizmetleri ise ilçe merkezindeki Çarşı Cami yanındaki hizmet binasında faaliyet gösteren ilçe müftülüğü ve toplam 15 cami ile sürdürülmektedir.