Erzurum ilinin Pasinler ilçesinde yer alan Yayladağ, Doğu Anadolu Bölgesi'nin etkileyici doğasında, 1792 metre rakımda konumlanmış huzurlu bir kırsal mahalledir. Geleneksel yaşam tarzı ve doğal atmosferiyle öne çıkan yerleşim, bölgenin zengin yerel kültürünü en yalın haliyle yansıtmaktadır.
Yayladağ'ın Tarihçesi ve İdari Dönüşümü
Mahallenin köklü bir geçmişi bulunmaktadır ve 1835 yılına ait tarihi kayıtlarda eski adı Kalbulas ya da Yukarı Galbulas olarak geçmektedir. Uzun yıllar köy statüsünde varlığını sürdüren yerleşim, Erzurum'un 1993 yılında büyükşehir statüsü kazanmasının ardından idari değişimler yaşamıştır. Son olarak, 2012 yılında kabul edilen 6360 Sayılı Kanun doğrultusunda Erzurum genelindeki köylerin tüzel kişiliği kaldırılmış ve Yayladağ da Pasinler Belediyesi'ne bağlı resmi bir mahalle statüsüne kavuşmuştur. Günümüzde mahalle, 5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Durumu
Yayladağ, coğrafi konumu itibarıyla Erzurum il merkezine 47 kilometre, bağlı olduğu Pasinler ilçe merkezine ise 10 kilometre uzaklıktadır. Pasinler'in kuzeyinde yer alan bu kırsal mahalleye ulaşım oldukça pratiktir. Mahalle; Büyükdere, Kurbançayırı, Serçeboğazı ve Aşıtlar mahalleleri güzergahı üzerinden geçen bir köy yolu vasıtasıyla doğrudan ilçe merkezine bağlanmaktadır.
Nüfus Yapısı ve Sosyal Hayat
Mahalle nüfusu yıllara göre değişkenlik gösterse de belirli bir kırsal nüfus yoğunluğunu muhafaza etmiştir. Tarihsel süreçte nüfus kayıtları incelendiğinde; 1965 yılında 252 kişi olan mahalle nüfusu, 1985 yılında 455 kişi ile zirve noktasına ulaşmıştır. Sonraki dönemlerde ise 1990 yılında 389, 2000 yılında 401 ve 2012 yılında 391 kişi olarak kaydedilmiştir. Son güncel verilere göre, 2022 yılı itibarıyla Yayladağ Mahallesi'nin nüfusu 328 kişi olarak tespit edilmiştir.