Doğu Anadolu'nun Tarihi Tanığı: Yaycı Köyü
Iğdır ilinin Merkez ilçesine bağlı olan Yaycı Köyü, Doğu Anadolu Bölgesi'nin köklü yerleşim alanlarından biridir. Deniz seviyesinden 866 metre yükseklikte konumlanan köy, Iğdır il merkezine yalnızca 5 km uzaklıkta bulunmasıyla son derece kolay bir ulaşılabilirliğe sahiptir. Bölgenin genel coğrafi yapısını yansıtan köy, içinden geçen kanalı ve Ağrı Dağı manzarasıyla doğal bir atmosfere sahiptir.
Milli Mücadele Dönemi ve Tarihsel Önemi
1901 yılından bu yana aynı adı taşıyan Yaycı Köyü, tarihsel süreçte oldukça kritik olaylara tanıklık etmiştir. Köy, Ağustos 1919'da Ermeni çetelerinin baskınına uğrayan ve Iğdır civarında büyük acılar çeken 21 Müslüman köyünden biri olmuştur. 17 Eylül 1920 tarihinde de köy halkının bir kısmı daha katledilmiştir. Bu olayların ardından, 11-12 Kasım 1920 gecesi 11. Tümen Komutanlığı Ermenilere karşı taarruza geçmiş ve 12 Kasım 1920 sabahı Iğdır belediye binasına Türk Bayrağı çekilmiştir. 14 Kasım 1920 tarihinde ise 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa komutasındaki Türk ordusu Ermeni güçlerini Aras Nehri'nin kuzeyine püskürtmüştür. Son olarak, 3 Aralık 1920'de imzalanan Gümrü Antlaşması ile Iğdır ve çevresinin Türkiye toprağı olduğu kesinleşmiştir.
Demografik Yapı ve Nüfus Gelişimi
Yaycı Köyü'nün demografik geçmişi oldukça köklüdür; 1886 yılı verilerine göre köyde 1104 Azeri Türkü yaşamaktaydı. Yıllar içerisinde nüfus dinamikleri değişim gösteren köyde, 1990 yılında 1.255 kişi yaşarken, 2000 yılında bu sayı 1.052 olarak kaydedilmiştir. Son dönem verilerine göre ise köyün nüfusu 2020 yılı itibarıyla 822 kişi olarak güncellenmiştir.
Kültürel Miras ve Ulaşım
Iğdır il merkezine sadece 5 km uzaklıkta bulunan Yaycı Köyü, kısa sürede kolayca ziyaret edilebilecek bir konumdadır. Köy sınırları içerisinde yer alan tarihi Yaycı Köyü Mezarlığı, bölgenin geçmişine ışık tutan önemli bir kültürel mirastır. Ziyaretçiler, Ağrı Dağı'nın etkileyici manzarası eşliğinde köyün içinden geçen kanalları ve sakin köy yaşantısını gözlemleyebilirler.